Με την πρόοδο των εργασιών για το νέο διεθνές αεροδρόμιο Ηρακλείου να βρίσκεται κοντά στο 60%, το δημόσιο επιχειρεί να κλείσει τα ανοιχτά ζητήματα που θα κρίνουν αν το Καστέλι θα ανοίξει τις πύλες του στις 6 Φεβρουαρίου 2027. Μετά και τη συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, την περασμένη εβδομάδα, το «κλειδί» βρίσκεται στη λύση που θα επιλεγεί για την εγκατάσταση του ραντάρ και τον εφεδρικό Πύργο Ελέγχου.
Στα εκκρεμή ζητήματα αναφέρθηκε, μετά την πρόσφατη αυτοψία του στο εργοτάξιο της ΤΕΡΝΑ, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, συγκαταλέγοντας σε αυτά: τον διαγωνισμό για τα συστήματα αεροναυτιλίας, την ηλεκτροδότηση, την οδική σύνδεση και την απόφαση του ΚΑΣ σχετικά με τα αρχαιολογικά ευρήματα στον Λόφο 24 όπου θα εγκατασταθεί το ραντάρ.
«Η πολιτεία έχει αποδείξει πως μπορεί να συνδυάζει την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς με την υλοποίηση μεγάλων έργων υποδομής, χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Μετρό Θεσσαλονίκης. Στόχος μας η εξεύρεση της καλύτερης δυνατής λύσης που θα σέβεται τόσο τον πολιτισμό όσο και τις αναπτυξιακές ανάγκες του νησιού», σχολίασε σχετικά.
Στο πεδίο της κατασκευής, τα ορόσημα όχι απλώς έχουν πιαστεί αλλά έχουν κιόλας ξεπεραστεί. Ειδικότερα, η υλοποίηση βρίσκεται ήδη στο 60% περίπου, όταν έπρεπε να πιαστεί το 50% του έργου μέσα στο δεύτερο τρίμηνο της χρονιάς και το 70% αυτού στο τελευταίο τρίμηνο. Σύμφωνα με την ΤΕΡΝΑ, που κατασκευάζει το έργο, οι βασικές υποδομές, όπως οι διάδρομοι, έχουν ξεπεράσει το 80%, ενώ ο τερματικός σταθμός βρίσκεται περίπου στο 55%.
Όμως η καθυστέρηση που έχει επέλθει κυρίως λόγω των αρχαιολογικών ευρημάτων στον λόφο 24, όπου έχουν εξαρχής χωροθετηθεί το ραντάρ και τα συστήματα επικοινωνιών του νέου διεθνούς αερολιμένα Ηρακλείου, θέτει εν αμφιβόλω το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα. Σημειώνεται ότι πέρα από τις υποδομές που θα πρέπει να κατασκευαστούν, θα πρέπει να προχωρήσει από δημόσιο και η προμήθεια των απαραίτητων συστημάτων αεροναυτιλίας.
Αγκάθι ακόμη αποτελεί και η οδική σύνδεση με τον ΒΟΑΚ, καθώς περιβαλλοντικά και αρχαιολογικά ζητήματα έχουν φέρει καθυστερήσεις στην περιοχή του Πετριανού Λάκκου.
Κρίσιμες αποφάσεις
Το τοπίο για τον χρόνο που θα πατηθεί το κουμπί για την απογείωση του διεθνούς αεροδρομίου Ηρακλείου θα ξεκαθαρίσει με την απόφαση του ΚΑΣ για τη νέα χωροθέτηση του ραντάρ στον Λόφο 24 (Λόφος Παπούρα). Όμως, κατά την εκτέλεση των εργασιών χωματουργικής διαμόρφωσης, αποκαλύφθηκε ένα μνημειακό αρχιτεκτονικό συγκρότημα, που αποτελεί μοναδικό σύνολο για τη μινωική αρχαιολογία.
Όπως επισημαίνεται σε πρόσφατη απόφαση του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, ο εν λόγω λόφος «αποτελεί μοναδική επιλογή για την χωροθέτηση των συστημάτων αεροναυτιλίας, εξαιτίας των ειδικών χαρακτηριστικών του», σε συνδυασμό με την τεχνική και επιχειρησιακή ανεπάρκεια του έτερου λόφου 26, καθώς και οιουδήποτε άλλου εναλλακτικού σημείου. Αυτό κατέστη σαφές από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ).
Κρίθηκε λοιπόν απαραίτητο να συνυπάρξουν αρμονικά τα συστήματα αεροναυτιλίας και τα αρχαιολογικά ευρήματα, με την αποκατάσταση, κατά το δυνατόν, του σχήματος του λόφου και του ευρύτερου τοπίου. Επίσης, οι υποδομές αεροναυτιλίας θα πρέπει να εγκατασταθούν σε διαφορετικά υψομετρικά επίπεδα, πλησίον του μινωικού συγκροτήματος, ώστε καταστεί εφικτή η απρόσκοπτη δυνατότητα θέασης του μνημείου από την πεδιάδα του Καστελίου, όταν αυτό στερεωθεί, αναδειχθεί και καταστεί επισκέψιμο. Θα διαμορφωθούν προς τούτο και θέσεις στάθμευσης.
Η απόφαση για τη νέα χωροθέτηση θα ανοίξει τον δρόμο για την προμήθεια των απαραίτητων συστημάτων αεροναυτιλίας. Πρόσφατα, ο υφυπουργός Υποδομών, Νίκος Ταχιάος είχε ξεκαθαρίσει πως «από την πορεία αυτής της προμήθειας, θα προκύψει και η τυχόν καθυστέρηση, η οποία θα πρέπει με κάποιον τρόπο να αφομοιωθεί από το έργο». Αυτό σημαίνει ότι είτε θα εξασφαλισθεί μία μεταβατική λειτουργία με τα συστήματα του υφιστάμενου αερολιμένα «Νίκος Καζαντζάκης» ή μοιραία θα οδηγήσει σε μία παράταση της παράδοσης του έργου.
Συμπληρωματικές εργασίες 18,48 εκατ. ευρώ
Υπό το πρίσμα των νέων δεδομένων, το υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ενέκρινε την περασμένη εβδομάδα τροποποίηση της προ ενός έτους απόφασης εντολής εκτέλεσης συμπληρωματικών εργασιών. Με την τροποποίηση, ανατίθεται στην ανάδοχο κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – GMR η αναμόρφωση ή εκπόνηση μελέτης νέας χωματουργικής διαμόρφωσης του λόφου 24, ώστε να διατηρηθούν τα αρχαιολογικά ευρήματα, να κατασκευαστεί δρόμος πρόσβασης, να διαμορφωθεί χώρος στάθμευσης, να κατασκευαστούν τηλεπικοινωνιακός σταθμός UHF&VHF και κτήρια υπηρεσιών, να τοποθετηθούν δύο πύργοι κεραιών και να περιφραχθεί ο περιβάλλοντας χώρος.
Ακόμη, θα εκπονήσει ειδική μελέτη αρχιτεκτονικής τοπίου στην περιοχή του εν λόγω λόφου για τη βέλτιστη χωροθέτηση όλων των παραπάνω, με γνώμονα την ανάδειξη των αποκαλυφθέντων αρχαιολογικών ευρημάτων.
Παράλληλα, όμως, θα πρέπει να γίνει αναμόρφωση ή εκπόνηση αντίστοιχων μελετών προκειμένου να διαμορφωθεί κατάλληλα ο Λόφος 28, για την τοποθέτηση εξοπλισμού αεροναυτιλίας και κτηριακών εγκαταστάσεων μόνιμων συστημάτων αεροναυτιλίας, καθώς και τηλεπικοινωνιακού σταθμού UHF&VHF, με τις απαραίτητες προσβάσεις. Θα τοποθετηθούν ακόμη δύο πύργοι κεραιών.
Ο ανάδοχος αναλαμβάνει επίσης να εκπονήσει μελέτη για τη χωροθέτηση του εφεδρικού Πύργου Ελέγχου Εναέριας κυκλοφορίας, καθώς και για την κατασκευή των αναγκαίων υποδομών εντός αεροδρομίου για την εξυπηρέτηση του εξοπλισμού αεροναυτιλίας (κανονική, εφεδρική με Η/Ζ και αδιάλειπτη παροχή ισχύος μέσω UPS καθώς και δίκτυα τηλεπικοινωνιών μέσω οπτικών ινών).
Σχετικά με το κόστος των υποδομών αεροναυτιλίας (μελέτες και κατασκευή), αυτό ανέρχεται σε 18.483.708 ευρώ. Σε αυτό περιλαμβάνεται και η αμοιβή του Ανεξάρτητου Μηχανικού. Βεβαίως, η δαπάνη θα επανυπολογιστεί και θα οριστικοποιηθεί μετά τη τελική αναδιαμόρφωση του χώρου ταπείνωσης του λόφου 24 και την τελική χωροθέτηση του ραντάρ, μετά την εκπόνηση ειδικής μελέτης αρχιτεκτονικής τοπίου.
Μ.Η.Τ. 242183