Σε αδιέξοδο η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Κύπρου λόγω καθυστερήσεων από τη ΡΑΕΚ. Το ρίσκο για τη Nexans και την ευρωπαϊκή επιδότηση

Η ΡΥθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) παραμένει αδρανής στην απόφαση ανάκτησης των δαπανών για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου (GSI), παρά τις τρεις τηλεδιασκέψεις τον Ιούλιο με συμμετοχή της ΡΑΑΕΥ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς οι δύο πλευρές συνεχίζουν να διαφωνούν σε βασικές παραμέτρους.

Ο ΑΔΜΗΕ έχει υποβάλει πλήρη τεκμηρίωση για έξοδα άνω των 300 εκατ. €, αλλά χωρίς ρυθμιστικό πλαίσιο από την κυπριακή ρυθμιστική αρχή, δεν μπορεί να ανακτήσει ούτε καν τα 13 εκατ. € που έχουν ήδη εγκριθεί από την ελληνική ΡΑΑΕΥ για το 2025.

Το χρονικό και οι επιπτώσεις στην κατασκευή

Τη στιγμή που πλησιάζει ο Αύγουστος, η Nexans ως κατασκευαστής του υποβρύχιου καλωδίου, απειλεί να διακόψει την κατασκευή εάν δεν λάβει τη νέα προκαταβολή. Ο ΑΔΜΗΕ έχει ήδη επενδύσει 250–300 εκατ. ευρώ, χωρίς εγγύηση για την ανάκτηση των εξόδων. Ο CEO, Μάνος Μανουσάκης, χαρακτήρισε το έργο «μη βιώσιμο» χωρίς «σταθερό πλαίσιο».

Επιπλέον, το κλίμα γεωπολιτικής αβεβαιότητας (διαφορές ΑΟΖ, έρευνες βυθού, ναυτικά εμπόδια) παρατείνει την καθυστέρηση και διακυβεύει την ευρωπαϊκή επιδότηση ύψους 657 εκατ. €, με πιθανά επιπρόσθετα κόστη έως και 5%.

Τι αναμένουν οι ρυθμιστικές αρχές

Η ΡΑΕΚ έχει αναθέσει την ανάλυση των στοιχείων κόστους σε εξωτερικούς συμβούλους, με στόχο την έγκριση της ανάκτησης ποσού περί 13 εκατ. €, αλλά χωρίς αυτό, δεν μπορεί να καλύψει τα 7,3 εκατ. € που ήδη έχουν εγκριθεί από τη ΡΑΑΕΥ. Οι τηλεδιασκέψεις στις 15 και 23 Ιουλίου ολοκληρώθηκαν χωρίς σαφείς δεσμεύσεις από την κυπριακή πλευρά.

Η καθυστέρηση στην αδειοδότηση καθιστά προβληματική την πληρωμή της Nexans και ενισχύει τον φόβο ότι το έργο θα τεθεί σε παύση εργασιών, κάτι που θα αποσταθεροποιήσει περαιτέρω τις διεργασίες.

Οικονομική και γεωπολιτική διάσταση

Το σχέδιο GSI είναι κομβικό για τη διασύνδεση της Ελλάδας με τη ΝΑ Ευρώπη, έχοντας λάβει ευρωπαϊκό χαρακτηρισμό PCI και επιδότηση ~657 εκατ. €. Αν η ΡΑΕΚ αποκλείσει τη μικρή ανάκτηση εξόδων από την αρχή, κατά της διακρατικής συμφωνίας, τότε κινδυνεύει να ακυρώσει και την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.

Επιπλέον, η μακροχρόνια αναβολή των ερευνών βυθού και η εμπλοκή στρατιωτικών παραγόντων στις λιμενικές περιοχές πιέζουν το έργο όχι μόνο οικονομικά αλλά και γεωπολιτικά.

Τι ακολουθεί – Κρίσιμοι επόμενοι μήνες

• Ανάγκη άμεσης απόφασης από τη ΡΑΕΚ για την ανάκτηση του τετραψήφιου ποσού (13–25 εκατ. €).

• Πλήρης ενεργοποίηση ευρωπαϊκών μηχανισμών, με διαμεσολάβηση Κομισιόν, για να ξεμπλοκάρει το έργο στις ρυθμιστικές αρχές.

• Παρακολούθηση ύψους επενδύσεων ΑΔΜΗΕ + Nexans, ειδικά όσον αφορά τις πληρωμές Αύγουστο–Σεπτέμβριο.

Χωρίς αυτά, το GSI κινδυνεύει να βρεθεί σε παύση με σοβαρές συνέπειες για την ενεργειακή ενοποίηση της περιοχής.

Διαβάστε επίσης: Καλώδιο Κρήτης-Κύπρου: Νέα κρίσιμη τηλεδιάσκεψη με Κομισιόν στις 23 Ιουλίου