Παρά τη βουτιά των ΑΞΕ στην Ευρώπη, η EY δείχνει ότι η Ελλάδα παραμένει ελκυστική. Τι προτείνει ο Γ. Παπαδημητρίου για να διατηρηθεί το momentum

Σε μια Ευρώπη όπου οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) επιβραδύνονται, η EY Attractiveness Survey Ελλάδα 2025 καταγράφει ανθεκτικότητα της ελληνικής ελκυστικότητας. Όπως εξηγεί ο Γιώργος Παπαδημητρίου, διευθύνων σύμβουλος της EY Ελλάδος, η χώρα διατηρεί θετικό πρόσημο στα μάτια των επενδυτών, παρότι το γενικό ευρωπαϊκό κλίμα βαρύνεται από γεωπολιτική αβεβαιότητα, εμπορικούς πολέμους και μια συρρικνούμενη «πίτα» επενδύσεων.

Τα νούμερα πίσω από την «ανθεκτικότητα»

Η βάση δεδομένων EIM (European Investment Monitor) της EY κατέγραψε 35 επενδυτικά έργα στην Ελλάδα το 2024, από 50 το 2023. Παρά τη μείωση, πρόκειται για την 4η καλύτερη επίδοση 25ετίας. Το πιο κρίσιμο, όμως, είναι ότι το 53% των ΑΞΕ που έχει καταγράψει η EY από το 2000, υλοποιήθηκε τα τελευταία πέντε χρόνια, την ώρα που η Ευρώπη έχασε 1 στις 5 επενδύσεις στο ίδιο διάστημα.

Παράλληλα, 1 στους 2 επενδυτές (48%) δηλώνει ότι σχεδιάζει να αναπτύξει ή να επεκτείνει δραστηριότητες στην Ελλάδα το επόμενο 12μηνο, ενώ 82% κρίνουν αποτελεσματική την πολιτική προσέλκυσης διεθνών επενδύσεων (από 79% πέρυσι και 50% το 2019). Το μήνυμα είναι σαφές: η αξιοπιστία έχει αποκατασταθεί, αλλά η διατήρηση του momentum δεν είναι δεδομένη.

Γιατί «διαφωνούν» τα νούμερα με την Τράπεζα της Ελλάδος

Ο κ. Παπαδημητρίου ξεκαθαρίζει τη μεθοδολογική απόκλιση:

• Η Τράπεζα της Ελλάδος αποτυπώνει τη συνολική αξία των ΑΞΕ (που αυξήθηκε 37% το 2024).

• Η EY/EIM μετρά τον αριθμό των έργων και αποκλειστικά greenfield projects, αυτά που δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας και προστιθέμενη αξία. Δεν περιλαμβάνει τουρισμό, real estate, ΔΕΚΟ/ιδιωτικοποιήσεις, εξαγορές & συγχωνεύσεις.

Σε μια χρονιά όπου οι M&A» κυριάρχησαν, είναι αναμενόμενο τα στοιχεία της ΤτΕ να ανεβαίνουν και της EY να υποχωρούν. Το 2023, θυμίζει, ήταν ακριβώς το αντίθετο.

Το επόμενο βήμα: Να πάρουμε μερίδιο από μια μικρότερη ευρωπαϊκή «πίτα»

«Το στοίχημα είναι διπλό», υπογραμμίζει ο επικεφαλής της EY Ελλάδος: «Η Ελλάδα πρέπει να κερδίσει μεγαλύτερο μερίδιο από τις ευρωπαϊκές ΑΞΕ. Ενώ, η Ευρώπη πρέπει να ξαναμεγαλώσει την «πίτα» των επενδύσεων, με κοινές πολιτικές σε ενέργεια, ρύθμιση, τραπεζική ένωση, δασμούς, βιώσιμη ανάπτυξη».

Η χώρα, μετά την έξοδο από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας και την ανάκτηση του κύρους της, έχει φωνή στις Βρυξέλλες και συμμάχους. Οφείλει, επομένως, να συνδιαμορφώσει ευρωπαϊκές λύσεις που θα στηρίξουν την ανταγωνιστικότητα και την κεφαλαιακή ελκυστικότητα ολόκληρης της ηπείρου.

Οι στρατηγικοί κλάδοι που πρέπει να στηριχθούν και γιατί

Η έρευνα ζητά να στοχεύσουμε εκεί που η Ελλάδα έχει ή μπορεί να αποκτήσει συγκριτικό πλεονέκτημα, και όπου μειώνεται η εξάρτηση από κρίσιμα αγαθά τρίτων χωρών. Στον σκληρό πυρήνα των στρατηγικών κλάδων βρίσκονται:

• Τεχνολογία & καινοτομία – η καρδιά του νέου παραγωγικού μοντέλου.

• Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) – αξιοποίηση ηλιακού & αιολικού δυναμικού, στήριξη της πράσινης μετάβασης.

• Τηλεπικοινωνίες & ψηφιακές υποδομές – προϋπόθεση για την ανάπτυξη όλων των άλλων κλάδων.

• Αμυντική βιομηχανία – με σαφείς γεωπολιτικές και βιομηχανικές προεκτάσεις.

• Φαρμακοβιομηχανία, logistics/εφοδιαστική αλυσίδα, αγροδιατροφή, τουρισμός (με βιώσιμο, «νέας γενιάς» μοντέλο).

Μια πιο «επιθετική» τακτική προσέλκυσης

Η EY προτείνει και ένα εναλλακτικό playbook: να εντοπιστούν οι παγκόσμιες εμβληματικές εταιρείες σε κάθε στρατηγικό κλάδο και να ερωτηθούν απευθείας:
«Τι χρειάζεται να κάνουμε ως χώρα για να μεταφέρετε εδώ μέρος των δραστηριοτήτων σας;»
Ποιες είναι οι ανάγκες σας; Ποιες οι αδυναμίες μας; Πώς τις διορθώνουμε γρήγορα και στοχευμένα; Πρόκειται για προσέγγιση proactive, που αρκετοί ανταγωνιστές μας ήδη εφαρμόζουν με επιτυχία.

Τα «αδύναμα σημεία» που πρέπει να κλείσουν

Παρά τη θετική εικόνα, η έρευνα επιμένει σε τέσσερις μεγάλες εστίες μεταρρυθμίσεων:

1. Υποδομές – με έμφαση στις ψηφιακές.

2. Ρυθμιστικό & φορολογικό περιβάλλον – πιο απλό, σταθερό, προβλέψιμο.

3. Περαιτέρω ψηφιοποίηση του Δημοσίου & αξιοποίηση AI – για ταχύτητα, διαφάνεια, κόστη.

4. Ανθρώπινο κεφάλαιο & δεξιότητες – σταθερά στις top προτεραιότητες από το 2019. Χωρίς reskilling/upskilling στις τεχνολογίες αιχμής, δεν υπάρχει «υλικό» για κλιμάκωση επενδύσεων.

Η Ελλάδα έχει ανακτήσει την αξιοπιστία της, διαθέτει σαφή επενδυτική ιστορία τα τελευταία χρόνια και στρατηγικούς συμμάχους. Για να παγιώσει και να μεγαλώσει αυτή την επιτυχία:

• Πρέπει να κινηθεί ταχύτερα σε υποδομές, ρυθμιστικό πλαίσιο, ψηφιακό κράτος και δεξιότητες.

• Να ακολουθήσει μια επιθετική, στοχευμένη στρατηγική προσέλκυσης εμβληματικών εταιρειών.

• Και, ταυτόχρονα, να συνδιαμορφώσει με τους εταίρους της μια ευρωπαϊκή επενδυτική πολιτική που θα ξανακάνει την ήπειρο ελκυστική κεφαλαιακά.

Με άλλα λόγια, το επόμενο κεφάλαιο δεν γράφεται μόνο στην Αθήνα, γράφεται και στις Βρυξέλλες. Και η Ελλάδα, πλέον, έχει θέση στο τραπέζι. Θέμα είναι να τη χρησιμοποιήσει στο έπακρο.

Διαβάστε επίσης: EY: Παγκόσμια στρατηγική «All In» με ισχυρότερο ρόλο για την Ελλάδα