Η μάχη των Θερμοπυλών: Ποιες ήταν οι ελληνικές δυνάμεις, ποιες οι περσικές

Το καλοκαίρι του 480 π.Χ., στις στενές διαβάσεις των Θερμοπυλών, γράφτηκε ένα από τα πιο εμβληματικά κεφάλαια της αρχαίας ελληνικής ιστορίας. Μια μικρή δύναμη Ελλήνων οπλιτών στάθηκε απέναντι σε έναν τεράστιο περσικό στρατό, στην προσπάθειά της να καθυστερήσει την εισβολή του βασιλιά Ξέρξη στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Οι ελληνικές δυνάμεις

Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο και άλλες αρχαίες πηγές, ο στρατός των Ελλήνων που παρέταξε ο Λεωνίδας στις Θερμοπύλες ήταν σχετικά μικρός, αποτελούμενος από άνδρες από διάφορες ελληνικές πόλεις-κράτη:

300 Σπαρτιάτες (επίλεκτοι οπλίτες, όλοι με απογόνους – συμβολικά εκπρόσωποι της Σπάρτης)
700 Θεσπιείς (οι οποίοι παρέμειναν μέχρι τέλους, παρά την επικείμενη ήττα)
400 Θηβαίοι (πιθανότατα εξαναγκασμένοι να μετάσχουν)
1.000 Φωκείς και Λοκροί (οι οποίοι ανέλαβαν την υπεράσπιση του μονοπατιού της Οίτης)
500 Τεγεάτες
500 Μαντινείς
120 Ορχομένιοι
1.000 Αρκάδες
400 Κορίνθιοι
200 Φλειάσιοι
80 Μυκηναίοι
700 από τις πόλεις της Αμφικτυονίας

Συνολικά, οι ελληνικές δυνάμεις υπολογίζονται γύρω στους 7.000 άνδρες. Όμως, στην τελική φάση της μάχης, όταν αποχώρησε το μεγαλύτερο μέρος του στρατού, έμειναν μόνο περίπου 1.500 πολεμιστές, για να πολεμήσουν μέχρις εσχάτων.

Οι περσικές δυνάμεις

Ο περσικός στρατός του Ξέρξη ήταν, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, υπερβολικά πολυάριθμος – φτάνοντας τους 2,6 εκατομμύρια στρατιώτες. Οι περισσότεροι σύγχρονοι ιστορικοί συμφωνούν ότι αυτός ο αριθμός είναι υπερβολικός και εκτιμούν τις περσικές δυνάμεις μεταξύ 100.000 και 250.000 ανδρών.

Η περσική στρατιά ήταν πολυεθνική, με μονάδες από όλη την αυτοκρατορία:

Πέρσες, Μήδοι, Ελαμίτες (ο πυρήνας της φρουράς και των ανώτερων μονάδων), Ινδοί, Αιγύπτιοι, Σκύθες, Λύκιοι, Βαβυλώνιοι, Φοίνικες, Αιθίοπες, και άλλοι.

Έφερε μαζί της επίσης ιππικό, άρματα, τοξότες και ελαφρύ πεζικό.

Ξεχωρίζουν οι «Αθάνατοι» (Immortals). Η επίλεκτη περσική μονάδα 10.000 ανδρών, πάντα πλήρης σε αριθμό (αν κάποιος τραυματιζόταν ή σκοτωνόταν, αντικαθιστάτο αμέσως).

Η περσική πολεμική μηχανή

Η περσική εκστρατεία του Ξέρξη ήταν μια τεράστια επιχείρηση, τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε οργανωτικό επίπεδο:

Γεφυροκατασκευές: Ο Ξέρξης διέταξε την κατασκευή δύο πλωτών γεφυρών πάνω από τον Ελλήσποντο, για να περάσει ο στρατός του από την Ασία στην Ευρώπη.

Εφοδιαστική υποδομή: Είχαν οργανωθεί αποθήκες τροφίμων και υλικών σε διάφορα σημεία της Θράκης και της Μακεδονίας.

Στόλος: Περισσότερα από 1.000 πολεμικά και μεταγωγικά πλοία, κυρίως από φοινικικά και αιγυπτιακά ναυπηγεία, συνόδευαν τον στρατό κατά μήκος της ακτής.

Κατασκευές: Άνοιξαν διώρυγες (όπως στη χερσόνησο του Άθω) για να αποφύγουν τις κακοτοπιές που είχε συναντήσει ο πατέρας του, Δαρείος.

Ο περσικός στρατός ήταν καλοκουρδισμένος αλλά όχι κατάλληλος για μάχη σε στενά πεδία, όπως οι Θερμοπύλες. Εκεί, η σπαρτιατική φάλαγγα και οι τακτικές των Ελλήνων εκμηδένισαν το αριθμητικό πλεονέκτημα των Περσών.