Η σιωπή των Βρυξελλών και η οργή του Μπορέλ: «Για γέλια η συζήτηση περί κυρώσεων στο Ισραήλ»
O πρώην ανώτατος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιλέγει να ασκήσει τόσο ανοιχτή και αυστηρή κριτική στο μπλοκ που υπηρέτησε μέχρι πρότινος — και ακόμα πιο σπάνια στρέφεται ταυτόχρονα κατά του Ισραήλ. Ο Ζοζέπ Μπορέλ, επί σειρά ετών επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, δεν κρύβει την απογοήτευσή του για την πλήρη απραξία των Βρυξελλών μπροστά στην κλιμακούμενη βία στη Γάζα και την παλαιστινιακή τραγωδία που εκτυλίσσεται εδώ και μήνες.
«Συζητάμε για το αν πρέπει να εξετάσουμε κυρώσεις ή περιορισμούς, όταν εδώ και καιρό είναι απολύτως σαφές ότι το Ισραήλ παραβιάζει συστηματικά το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Είναι για γέλια, αν δεν ήταν για κλάματα», φέρεται να δήλωσε σε πρόσφατη άτυπη παρέμβασή του, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες.
Ήδη από το 2024, δεκάδες Ευρωπαίοι πανεπιστημιακοί και ερευνητές είχαν απευθυνθεί επισήμως στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας να αποκλειστούν από τα ερευνητικά προγράμματα Horizon ισραηλινά ιδρύματα που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα στη στρατιωτική κατοχή, την εποικιστική πολιτική και τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη. Παρά τις πιέσεις και τις επίσημες επιστολές, τότε η απάντηση της Κομισιόν ήταν συγκαταβατική, παραπέμποντας σε «διάλογο» και «τεχνική αξιολόγηση».
Σήμερα, με την καταστροφή στη Γάζα να λαμβάνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις και τη διεθνή κοινότητα —συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Εθνών— να προειδοποιεί για γενοκτονία, η Κομισιόν φέρεται να εξετάζει εκ νέου την πρόταση περί περιορισμών στη συνεργασία με ισραηλινές ακαδημαϊκές δομές και ερευνητικά κέντρα. Ωστόσο, για τον Μπορέλ αυτή η συζήτηση έρχεται εξοργιστικά καθυστερημένα.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση κινδυνεύει να βρεθεί στη λάθος πλευρά της Ιστορίας, όχι από αδράνεια, αλλά από ηθελημένη τύφλωση», υποστηρίζει Ευρωπαίος διπλωμάτης με γνώση των εσωτερικών διεργασιών, προσθέτοντας πως «η γραφειοκρατία της Ε.Ε. προτιμά τη σιωπή και την ισορροπία, ακόμα και όταν αυτή σημαίνει ανοχή απέναντι σε εγκλήματα πολέμου».
Ενώ ο δημόσιος διάλογος στην Ευρώπη πολώνεται ολοένα και περισσότερο γύρω από τη στάση απέναντι στο Ισραήλ, η γραφειοκρατική ολιγωρία των ευρωπαϊκών θεσμών μοιάζει να απέχει έτη φωτός από την κοινωνική και ακαδημαϊκή πραγματικότητα. Οι πιέσεις για κυρώσεις, αναστολές συνεργασίας και ξεκάθαρες τοποθετήσεις δεν προέρχονται πλέον μόνο από την Αριστερά ή τις παλαιστινιακές οργανώσεις, αλλά και από συντηρητικούς κύκλους, νομικά ιδρύματα και διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η Ευρώπη θα αντιδράσει. Είναι αν μπορεί ακόμη να το κάνει με αξιοπιστία.
Μ.Η.Τ. 242183