Κοινωνική Αντιπαροχή: Αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων και δημόσιων ακινήτων για φθηνές κατοικίες  – Νέα στεγαστική πολιτική

Την Τρίτη κατατίθεται στη Βουλή το νομοσχέδιο για την Κοινωνική Αντιπαροχή, που εισάγει ένα νέο μοντέλο συνεργασίας κράτους και ιδιωτών με στόχο τη δημιουργία προσιτών κατοικιών. Η πρωτοβουλία, που παρουσιάστηκε από την υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου, φιλοδοξεί να βάλει τις βάσεις για μια μακροπρόθεσμη, βιώσιμη στεγαστική πολιτική στην Ελλάδα.

Σύμπραξη με Υπουργείο Άμυνας για ανενεργά στρατόπεδα

Η υπουργός αποκάλυψε ότι το σχέδιο περιλαμβάνει στρατηγική συνεργασία με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, με στόχο την αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων. Σε αυτά θα κατασκευαστούν νέες κατοικίες, με το 25% να διατίθεται για τις στεγαστικές ανάγκες στρατιωτικών και το υπόλοιπο 75% να παραχωρείται ως κοινωνικές κατοικίες. Η σύμπραξη αυτή θεωρείται κρίσιμη για την αύξηση του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος σε περιοχές όπου οι πιέσεις στην αγορά ακινήτων είναι ιδιαίτερα έντονες.

Το νέο μοντέλο «κοινωνικής μίσθωσης»

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, το κράτος θα διαθέτει ανενεργά οικόπεδα ή κτήρια, τα οποία σήμερα παραμένουν αναξιοποίητα. Μέσω διαγωνισμών, οι ιδιώτες επενδυτές θα αναλαμβάνουν είτε την ανέγερση νέων πολυκατοικιών είτε την ανακαίνιση υφιστάμενων κτηρίων. Η επένδυση θα γίνεται με ίδια κεφάλαια των ιδιωτών, χωρίς επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού, ενώ οι κατοικίες θα μισθώνονται με κοινωνικά κριτήρια.

Κεντρικό σημείο του σχεδίου είναι ότι τα ενοίκια θα παραμένουν αισθητά χαμηλότερα από τα τρέχοντα επίπεδα της αγοράς, δίνοντας διέξοδο σε νέες οικογένειες, ζευγάρια και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Όπως τόνισε η υπουργός, η Κοινωνική Αντιπαροχή συνδέεται άμεσα και με την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, παρέχοντας κίνητρα για τη δημιουργία και διατήρηση οικογενειών σε αστικά κέντρα και περιφερειακές πόλεις.

Στεγαστική κρίση και ανάγκη μόνιμων λύσεων

Το νέο πλαίσιο έρχεται σε μια συγκυρία όπου η στεγαστική κρίση πιέζει έντονα τα νοικοκυριά:

• Τα ενοίκια σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη έχουν αυξηθεί σωρευτικά πάνω από 30% την τελευταία πενταετία, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος.

• Η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων (τύπου Airbnb) έχει περιορίσει την προσφορά κατοικιών, ειδικά σε κεντρικές περιοχές.

• Η ζήτηση από νέους εργαζόμενους και φοιτητές συναντά περιορισμένες επιλογές, με αποτέλεσμα οι τιμές να παραμένουν υψηλές.

Σε αυτό το περιβάλλον, το νομοσχέδιο φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια εναλλακτική αγορά στέγης που θα λειτουργεί ως «ανάχωμα» απέναντι στη ραγδαία άνοδο των τιμών.

Προοπτικές και επόμενα βήματα

Η κυβέρνηση θεωρεί το νομοσχέδιο για την Κοινωνική Αντιπαροχή ως τον πρώτο πυλώνα μιας νέας στεγαστικής στρατηγικής. Ήδη συζητούνται επιπλέον παρεμβάσεις, όπως:

• φορολογικά κίνητρα για τους ιδιώτες που θα συμμετέχουν στο σχήμα,

• ειδικά χρηματοδοτικά εργαλεία μέσω Ταμείου Ανάκαμψης και ΕΣΠΑ,

• παράλληλες δράσεις για φοιτητική στέγη και κοινωνική κατοικία σε μεγάλες πόλεις.

Όπως ανέφερε η κα Μιχαηλίδου, το σχέδιο νόμου δεν περιορίζεται στην κάλυψη των άμεσων αναγκών, αλλά θεμελιώνει μια μακροπρόθεσμη πολιτική στέγασης που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον χάρτη της ελληνικής αγοράς ακινήτων.