Οι άμεσες ενισχύσεις και τα πριμ του (Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης) ΠΑΑ/ΚΑΠ (Κοινής Αγροτικής Πολιτικής) αποτελούν κρίσιμο εισόδημα για τους παραγωγούς, ωστόσο οι φετινές καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση διαδικασιών προκαλούν σοβαρούς κινδύνους δημοσιονομικής επιβάρυνσης. Το ερώτημα που ανακύπτει δεν αφορά το αν οι αγρότες θα πληρωθούν, αλλά από ποιον χρηματοδοτικό φορέα: την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή αποκλειστικά τον ελληνικό κρατικό προϋπολογισμό.
Η δεσμευτική προθεσμία της 30ής Ιουνίου
Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 1306/2013 για τη δημοσιονομική διαχείριση της ΚΑΠ, οι πληρωμές που αφορούν ένα συγκεκριμένο οικονομικό έτος πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως την 30ή Ιουνίου του επόμενου έτους. Μετά την ημερομηνία αυτή, οι σχετικές δαπάνες καθίστανται μη επιλέξιμες για κοινοτική συγχρηματοδότηση και μεταφέρονται εξ ολοκλήρου στον εθνικό προϋπολογισμό.
Παράδειγμα: Για τις ενισχύσεις που αφορούν το έτος ενίσχυσης 2024, η κοινοτική επιλεξιμότητα λήγει στις 30/6/2025, ανεξάρτητα από το πότε ολοκληρώθηκαν οι διαδικασίες ελέγχου ή αν οι εγκρίσεις ανακοινώθηκαν καθυστερημένα (π.χ. προκήρυξη Βιολογικής Γεωργίας/Κτηνοτροφίας).
- Κρίσιμες δράσεις σε εκκρεμότητα
- Με βάση στοιχεία από αρμόδιες υπηρεσίες και δημοσιεύματα, οι βασικές δράσεις που δεν έχουν εκκαθαριστεί είναι:
- Βιολογική Γεωργία (υπόλοιπο 30% παλαιών δεσμεύσεων 2024)
- Νέα Βιολογικά (φυτική, ζωική παραγωγή, μελισσοκομία)
- Δράση για σπάνιες/αυτόχθονες φυλές ζώων
- Δράση «Κομφούζιο» (παρεμπόδιση σύζευξης στα οπωροφόρα)
- Μέτρο 23 – στήριξη ρευστότητας (εκταμιεύσεις σε εκκρεμότητα)
Το ύψος των μη εκκαθαρισμένων πληρωμών ανέρχεται σε 330–350 εκατ. ευρώ, ποσό που, εάν δεν εκταμιευτεί έως τις 30/6/2025, θα βαρύνει αποκλειστικά τον εθνικό προϋπολογισμό.
Επιπτώσεις
Για τους παραγωγούς: Δεν υφίσταται κίνδυνος απώλειας εισοδήματος· οι ενισχύσεις θα καταβληθούν κανονικά, ακόμη και με καθυστέρηση.
Για τα δημόσια οικονομικά: Η απώλεια της κοινοτικής συμμετοχής σημαίνει άμεση δημοσιονομική επιβάρυνση, καθώς το ελληνικό κράτος θα αναλάβει το πλήρες κόστος των πληρωμών. Η έγκαιρη ολοκλήρωση των εκκαθαρίσεων είναι συνεπώς καίρια για τη διασφάλιση κοινοτικών πόρων και τη μείωση της πίεσης στον προϋπολογισμό.
Μ.Η.Τ. 242183