Η ΑΑΔΕ ενεργοποιεί το ΜΙΔΑ για να χαρτογραφήσει τα 794.000 κενά ακίνητα. Μία στις τέσσερις κατοικίες άδεια αλλά… σε χρήση

Η ελληνική αγορά ακινήτων εισέρχεται σε φάση βαθιάς διαφάνειας και αναδιάρθρωσης, καθώς η ΑΑΔΕ επισπεύδει την απογραφή των κλειστών κατοικιών με στόχο να αποκαλυφθούν όσα δηλώνονται ψευδώς ως «κενά», ενώ αποφέρουν αδήλωτα εισοδήματα.
Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), που αναμένεται να ενεργοποιηθεί ως το τέλος του έτους, θα αποτελέσει το εργαλείο για να χαρτογραφηθεί για πρώτη φορά το πραγματικό απόθεμα αδρανών κατοικιών και να τροφοδοτηθεί η συζήτηση για αξιοποίησή τους στο στεγαστικό πρόβλημα.

Ψηφιακή απογραφή και διασταυρώσεις με την κατανάλωση ρεύματος

Στο ΜΙΔΑ θα δημιουργηθεί φάκελος για κάθε ακίνητο, που θα περιλαμβάνει:

• είδος (κατοικία, οικόπεδο, επαγγελματικό κ.λπ.),

• επιφάνεια, θέση, όροφο,

• αν είναι ηλεκτροδοτούμενο, ημιτελές, κενό ή μισθωμένο,

• τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), ταυτισμένο με τον ΚΑΕΚ του Κτηματολογίου,

• στοιχεία ασφάλισης και χρήσης.

Οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να ελέγξουν τα δεδομένα και να δηλώσουν τη χρήση (ιδιοκατοίκηση, μίσθωση, δωρεάν παραχώρηση, κενό). Σε επόμενο στάδιο, οι ενοικιαστές θα εισέλθουν στην πλατφόρμα, ώστε να ταυτιστούν οι μισθώσεις με τις δηλώσεις των ιδιοκτητών.

Αμέσως μετά, θα ξεκινήσουν αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις των δηλώσεων με τα στοιχεία κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος. Κατοικίες που δηλώνονται ως κενές, αλλά εμφανίζουν σταθερή ή υψηλή κατανάλωση, θα μπαίνουν στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών αρχών.

Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης θα επιτρέπει την αποστολή στοχευμένων ειδοποιήσεων και την επιβολή φόρων και προστίμων σε περιπτώσεις ψευδών δηλώσεων.

Το κίνητρο της φοροδιαφυγής και το «μαύρο» ενοίκιο

Η δήλωση ενός ακινήτου ως «κενό» συνεπάγεται σημαντικά φορολογικά οφέλη:

• Απαλλαγή από το τεκμήριο διαβίωσης για ακίνητα που μένουν κενά πάνω από έξι μήνες (με υποβολή λογαριασμών ρεύματος ή νερού ως αποδείξεων),
• Αποφυγή δήλωσης εισοδήματος από μίσθωση, άρα μη καταβολή φόρου.

Το φαινόμενο έχει λάβει μεγάλη έκταση, επιβαρύνοντας τα δημόσια έσοδα και στρεβλώνοντας την εικόνα της αγοράς ακινήτων.

Οι αριθμοί που αποκαλύπτουν το μέγεθος του προβλήματος

Σύμφωνα με την απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ (2021), τα κενά ακίνητα ανέρχονται σε περίπου 794.000:

• 255.300 στην Αττική,

• 229.600 στη Βόρεια Ελλάδα,

• 182.900 στην Κεντρική Ελλάδα,

• 126.000 σε νησιά και Κρήτη.

Η έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ) φωτίζει το παράδοξο:

• Από τις 112.758 κατοικίες που κατασκευάστηκαν την περίοδο 2011–2015, οι 41.295 παραμένουν κενές.
• Από τις 60.866 νέες κατοικίες μετά το 2016, οι 27.754 είναι αδρανείς.

 Συνολικά, την τελευταία 15ετία, από τις 173.624 νέες κατοικίες, 69.049 παραμένουν κενές.

Το πρόβλημα στο Λεκανοπέδιο: 1 στις 4 κατοικίες κενή

Η Αθήνα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό κενών κατοικιών (27%), δηλαδή μία στις τέσσερις.
Στον Πειραιά το ποσοστό είναι 22%, στο Περιστέρι και στη Νέα Σμύρνη 19%, στο Φιλοθέη-Ψυχικό και στον Διόνυσο 18%.
Πιο χαμηλά είναι τα ποσοστά σε Γλυφάδα (17%), Μαρούσι (16%), ενώ οι χαμηλότερες τιμές εντοπίζονται σε Βριλήσσια (9%), Αγία Παρασκευή (10%) και Πεντέλη (11%).

Η πλήρης χαρτογράφηση του οικιστικού αποθέματος μέσω ΜΙΔΑ εκτιμάται ότι θα δώσει πολύτιμα δεδομένα για τον σχεδιασμό στεγαστικών πολιτικών, για την αξιοποίηση αδρανών ακινήτων και τη διεύρυνση της προσφοράς στην αγορά ενοικίασης.

Η κυβέρνηση έχει ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι θα αξιοποιήσει τα στοιχεία για την ενίσχυση προγραμμάτων στέγασης νέων και ευάλωτων ομάδων.

Διαβάστε επίσης: ΜΙΔΑ: Όλα τα ακίνητα σε ενιαίο ψηφιακό μητρώο – Ποιοι κινδυνεύουν με διασταυρώσεις