Κίνα vs ΗΠΑ: Η μάχη της οικονομικής υπεροχής

Η οικονομική σύγκρουση μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών έχει πλέον ξεφύγει από το επίπεδο δασμών στα προϊόντα και έχει εισέλθει στη ναυτιλία και στις στρατηγικές αλυσίδες εφοδιασμού. Η Κίνα ανακοίνωσε επιβολή δασμών σε πλοία αμερικανικής κατασκευής ή σημαίας, εξαιρώντας μόνο πλοία κινεζικής κατασκευής ή εκείνα που εισέρχονται σε κινεζικά ναυπηγεία για επισκευές. Στην αντίπερα όχθη, οι ΗΠΑ επιβάλλουν λιμενικά τέλη σε κινεζικά φορτηγά πλοία, πλήττοντας άμεσα τις εξαγωγές.

Στα οικονομικά μεγέθη:

Οι κινεζικές συνολικές εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 8,3% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 328,5 δισ. δολάρια, ενώ οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 33% έως τον Αύγουστο λόγω των εμπορικών εντάσεων.

Η Κίνα ενισχύει τις σχέσεις της με άλλες περιοχές: Νοτιοανατολική Ασία (+15,6%), Λατινική Αμερική (+15%), Αφρική (+56%).

Παρά τις εμπορικές εντάσεις, η κινεζική παραγωγή παραμένει ανθεκτική, λόγω:

• Χαμηλού κόστους παραγωγής, που μειώνει την επίδραση των δασμών.
• Περιορισμένων υποκατάστατων διεθνώς, ειδικά σε κρίσιμες πρώτες ύλες και τεχνολογία.
• Η επίδραση των περιορισμών σε σπάνιες γαίες και κρίσιμα τεχνολογικά προϊόντα έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς οι ΗΠΑ εισήγαγαν δασμούς 100% σε επιλεγμένα προϊόντα από την 1η Νοεμβρίου. Παρά την κλιμάκωση, οι κινεζικές προβλέψεις ανάπτυξης παραμένουν ισχυρές:
• Το ΑΕΠ της Κίνας σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης (PPP) είναι ήδη μεγαλύτερο από αυτό των ΗΠΑ κατά ~10 τρισ. δολάρια (40 τρισ. δολάρια για Κίνα έναντι 30 τρισ. για ΗΠΑ).
• Σε όρους παγκόσμιας οικονομίας, η Κίνα αντιπροσωπεύει το 20%, ενώ οι ΗΠΑ το 14%.
• Η ιστορική εξέλιξη δείχνει ότι:
• Το 1981 η Κίνα αντιπροσώπευε μόλις το 2% του παγκόσμιου ΑΕΠ σε PPP.
• Το 2014 ξεπέρασε τις ΗΠΑ σε PPP, πρώτη φορά σε 150 χρόνια που η αμερικανική οικονομία υστερεί σε αυτόν τον δείκτη.

Προβλέψεις και ρυθμοί ανάπτυξης

Οι διεθνείς οργανισμοί και αναλυτές εκτιμούν ότι:

Η Κίνα μπορεί να διατηρήσει ρυθμό ανάπτυξης 4–4,5% ετησίως έως το 2045.

• Οι ΗΠΑ θα αναπτυχθούν με 1,5–1,6% ετησίως, λόγω περιορισμένης παραγωγικότητας, μεταναστευτικών πολιτικών και καθυστερήσεων σε τεχνολογίες καθαρής ενέργειας.
• Με βάση αυτούς τους ρυθμούς, η κινεζική οικονομία μπορεί να γίνει 2,5 φορές μεγαλύτερη από αυτή των ΗΠΑ έως το 2045.
• Ο καθηγητής Τζάστιν Γιφού Λιν τονίζει ότι η Κίνα έχει το «πλεονέκτημα της καθυστέρησης», δηλαδή μπορεί να υιοθετήσει τεχνολογίες και πρακτικές προηγμένων οικονομιών, αξιοποιώντας:
• Μεγάλο και τεχνολογικά καταρτισμένο εργατικό δυναμικό (6+ εκατ. απόφοιτοι τεχνολογίας ετησίως).
• Τη μεγαλύτερη εγχώρια αγορά στον κόσμο.
• Ισχυρή παραγωγική ικανότητα και τεχνολογικό οικοσύστημα σε ημιαγωγούς, μπαταρίες EV και τεχνητή νοημοσύνη.

Παρά τις εμπορικές εντάσεις με τις ΗΠΑ, η Κίνα διαθέτει αριθμητικά και στρατηγικά πλεονεκτήματα που εξασφαλίζουν την επιτάχυνση της οικονομικής της ανάπτυξης. Σε συνδυασμό με τις επενδύσεις σε κρίσιμους τεχνολογικούς τομείς, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η Κίνα θα ξεπεράσει πλήρως τις ΗΠΑ σε οικονομικό μέγεθος έως το 2045, σηματοδοτώντας μια νέα παγκόσμια οικονομική ισορροπία.