Η ελληνική οικονομία φαίνεται να κρατάει τα «ηνία» της ανάπτυξης στην Ευρώπη, ακόμα και μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, ξεπερνώντας τον μέσο όρο της Ε.Ε. και διατηρώντας θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης για τα επόμενα χρόνια.
Το πόσο ακριβώς θα είναι αυτός ο ρυθμός ανάπτυξης δεν μπορεί να απαντηθεί εύκολα, καθώς η διεθνής αβεβαιότητα παραμένει υψηλή. Οι μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης (Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία) αντιμετωπίζουν σοβαρά διαρθρωτικά προβλήματα, ενώ στην ευρύτερη περιοχή συνεχίζονται οι πολεμικές συγκρούσεις. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των διεθνών οργανισμών, η Ελλάδα θα φτάσει το 2026 στο ανώτατο όριο επενδύσεων, καθώς θα είναι –θεωρητικά τουλάχιστον– ο τελευταίος χρόνος υλοποίησης των επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Γκάζι στις επενδύσεις
Σύμφωνα με το προσχέδιο του Προϋπολογισμού, οι συνολικές επενδύσεις –ιδιωτικές και δημόσιες– προβλέπεται ότι το 2026 θα αυξηθούν κατά 10,2%. Έτσι, το επόμενο έτος οι επενδύσεις θα αντιπροσωπεύουν το 18% του ΑΕΠ σε πραγματικούς όρους (ή 16,8% σε ονομαστικούς), ξεπερνώντας αθροιστικά τα 40 δισ. ευρώ μέσα στη χρονιά.
Με βάση τις επίσημες εκτιμήσεις, το 50% της αύξησης θα προέλθει από επενδύσεις σε κατασκευές (αύξηση 13,8%), ενώ το υπόλοιπο 50% από επενδύσεις σε εξοπλισμό (αύξηση 10,1%) και αγροτικά αγαθά.
Όσοι παρακολουθούν συστηματικά την ελληνική οικονομία προβλέπουν ότι μετά το αποκορύφωμα του 2026 θα ακολουθήσει επιβράδυνση. Ωστόσο, με μια πιο ψύχραιμη ματιά, το τέλος του ΤΑΑ δεν θα επέλθει με το τέλος του 2026. Μέχρι τότε θα πρέπει να ολοκληρωθούν μόνο τα έργα ύψους 18,2 δισ. ευρώ που χρηματοδοτούνται από τις επιχορηγήσεις του ελληνικού προγράμματος.
Παράλληλα, θα συνεχιστεί η υλοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων ύψους 17,64 δισ. ευρώ, στις οποίες περιλαμβάνονται δάνεια 7,4 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Μάλιστα, η προσδοκία είναι πως οι συνολικές ιδιωτικές επενδύσεις μπορεί να ξεπεράσουν τα 32 δισ. ευρώ, απορροφώντας το σύνολο των 17,8 δισ. των διαθέσιμων δανείων. Η απορρόφηση πόρων μπορεί να είναι χαμηλότερη από τα 7 δισ. ευρώ του 2026, ωστόσο θα καλύψει μεγάλο μέρος της αναμενόμενης μείωσης.
Νέες δράσεις και πόροι
Από τον επόμενο χρόνο, η Ελλάδα θα έχει πρόσθετες εισροές περίπου 8 δισ. ευρώ από τα τρία νέα κοινοτικά ταμεία: το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων.
Παράλληλα, αναμένεται επιτάχυνση των απορροφήσεων του ΕΣΠΑ 2021–2027. Μέχρι σήμερα έχουν απορροφηθεί 9,3 δισ. ευρώ από τα συνολικά 26,9 δισ. ευρώ των κοινοτικών πόρων. Συνεπώς, οι απώλειες στις επενδύσεις μετά το 2026, αν δεν είναι μηδενικές, θα είναι τουλάχιστον περιορισμένες.
Ιδιωτική κατανάλωση και τουρισμός: Οι δύο σταθερές
Πέραν των επενδύσεων, η ελληνική οικονομία στηρίζεται σε δύο ισχυρούς πυλώνες που δεν αναμένεται να επιτρέψουν σημαντική υποχώρηση του ΑΕΠ: την ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό.
Η ιδιωτική κατανάλωση αυξάνεται κάθε χρόνο πάνω από τον στόχο των προϋπολογισμών και συνεισφέρει σταθερά το 70%-75% του ΑΕΠ. Για το 2025 προβλέπεται αύξηση 1,9% (από 1,7% αρχικά), ενώ για το 2026 αναμένεται άνοδος 1,7%.
Ο τουρισμός, παρά τις ενδείξεις κόπωσης στην αρχή της φετινής περιόδου, ετοιμάζεται να σπάσει νέο ρεκόρ εισπράξεων, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τη δυναμική της ελληνικής οικονομίας.
Μ.Η.Τ. 242183