Το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, προϋπολογισμού 12,8 δισ.€, δίνει έμφαση σε υποδομές, μεταφορές και περιφερειακή συνοχή

Το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έως τις 13 Νοεμβρίου, καθορίζει το επενδυτικό πλαίσιο της χώρας για την επόμενη πενταετία. Με συνολικό προϋπολογισμό 12,8 δισ. ευρώ και υπερδέσμευση ύψους 16,2 δισ. ευρώ (ποσοστό 130%), το ΕΠΑ διαμορφώνει τον νέο αναπτυξιακό χάρτη της Ελλάδας, εστιάζοντας κυρίως σε έργα υποδομών και μεταφορών που απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων πόρων.

Οι προτεραιότητες του προγράμματος

Από τα Τομεακά Προγράμματα Ανάπτυξης (ΤΠΑ), που συγκεντρώνουν συνολικά 8,74 δισ. ευρώ στον αρχικό προϋπολογισμό και 11,36 δισ. ευρώ με υπερδέσμευση, ο τομέας Υποδομών και Μεταφορών κυριαρχεί με 2,6 δισ. ευρώ αρχικά και 3,4 δισ. ευρώ με υπερδέσμευση, ποσοστό 29,9% των ΤΠΑ και 20,3% του συνολικού ΕΠΑ.

Η κατανομή αυτή επιβεβαιώνει ότι οι επενδύσεις στη συνδεσιμότητα, την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των δικτύων αποτελούν τον κορμό της εθνικής στρατηγικής ανάπτυξης. Ακολουθούν τα

• Υπουργεία Ανάπτυξης (1 δισ. ευρώ),
• Εσωτερικών (900 εκατ. ευρώ),
• Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (850 εκατ. ευρώ),
• Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (700 εκατ. ευρώ),
• Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (460 εκατ. ευρώ) και
• Ψηφιακής Διακυβέρνησης (400 εκατ. ευρώ).

Παράλληλα, σημαντικές επενδύσεις προγραμματίζονται για την Κλιματική Κρίση και Πολιτική Προστασία, την Υγεία, τον Πολιτισμό και την Ενέργεια.

Έργα αιχμής και περιφερειακή στόχευση

Το ΕΠΑ καλύπτει ένα ευρύ φάσμα δημοσίων επενδύσεων, από την ολοκλήρωση μεγάλων οδικών αξόνων όπως ο Ε65 και το Πάτρα-Πύργος, μέχρι τον εκσυγχρονισμό του σιδηροδρομικού δικτύου και τη σύνδεση λιμένων και βιομηχανικών περιοχών. Προβλέπει επίσης αναβάθμιση των logistics hubs, επενδύσεις σε λιμενικές υποδομές, έργα πράσινης αστικής κινητικότητας και αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις.

Παράλληλα, εισάγει νέα χρηματοδοτικά εργαλεία όπως Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), δάνεια και εγγυήσεις, προκειμένου να επιτευχθεί μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων και να αυξηθεί η αποδοτικότητα των επενδύσεων.

Στον άξονα της περιφερειακής ανάπτυξης, τα Περιφερειακά Προγράμματα Ανάπτυξης (ΠΠΑ) διαθέτουν 2,5 δισ. ευρώ στον αρχικό προϋπολογισμό και 3,25 δισ. ευρώ με υπερδέσμευση. Η Αττική συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση, με 445 εκατ. ευρώ, ακολουθούμενη από τη Δυτική Ελλάδα, τη Στερεά Ελλάδα και την Κεντρική Μακεδονία, ενώ στις νησιωτικές περιφέρειες οι πόροι υπερβαίνουν τα 300 εκατ. ευρώ, κατευθυνόμενοι σε έργα βιώσιμης κινητικότητας, ύδρευσης και ενέργειας.

Στροφή σε επενδύσεις και πράσινη μετάβαση

Το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ) ενισχύεται θεαματικά, φτάνοντας τα 16,7 δισ. ευρώ το 2026, δηλαδή 6,4% του ΑΕΠ, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 16 ετών. Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να ανέλθουν στο 6,9% του ΑΕΠ, έναντι 3,6% στην Ευρωζώνη, στοιχείο που αναδεικνύει τη στροφή σε ένα πιο επεκτατικό και αναπτυξιακό μοντέλο πολιτικής.

Η πράσινη μετάβαση, η ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση και η ψηφιακή αναβάθμιση αποτελούν εγκάρσιες προτεραιότητες του ΕΠΑ. Στοχεύουν στη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος, στην ενίσχυση των δημόσιων υποδομών και στην επιτάχυνση της μετάβασης σε μια βιώσιμη και ψηφιακή οικονομία.

Με αυτά τα χαρακτηριστικά, το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 δεν περιορίζεται στη βελτίωση των υποδομών, αλλά επιδιώκει τη διαμόρφωση μιας Ελλάδας πιο ανθεκτικής, διασυνδεδεμένης και βιώσιμης, ικανής να αποτελέσει περιφερειακό κόμβο ανάπτυξης και μεταφορών για ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Διαβάστε επίσης: Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030: 16,2 δισ. ευρώ για υποδομές, πράσινη και ψηφιακή μετάβαση