Η Ελλάδα και η Κύπρος προχωρούν σε κοινή στρατηγική για το νερό μέσω της 3ης Διακυβερνητικής Συνόδου, με σειρά δράσεων

Κατά την 3η Διακυβερνητική Σύνοδο Ελλάδας-Κύπρου, οι δύο χώρες προχώρησαν σε μια συνολική συμφωνία για ενίσχυση της συνεργασίας στη διαχείριση των υδάτινων πόρων και την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, ενός προβλήματος που επιδεινώνεται λόγω της κλιματικής κρίσης. Η υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κύπρου, δρ Μαρία Παναγιώτου, και ο Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων της Ελλάδας, δρ Πέτρος Βαρελίδης, συμφώνησαν σε ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας που βασίζεται στη βιωσιμότητα, την τεχνική αριστεία και την ανθεκτικότητα των δύο χωρών απέναντι στις αυξανόμενες πιέσεις στο υδάτινο ισοζύγιο.

Στον πυρήνα της συμφωνίας βρίσκεται η σύσταση κοινής Ομάδας Εργασίας, η οποία θα καθορίσει το θεσμικό και τεχνικό πλαίσιο της συνεργασίας και θα συντονίσει τις δράσεις που θα υλοποιηθούν σε Ελλάδα και Κύπρο.

Ανακτημένο νερό και τεχνητός εμπλουτισμός υδροφορέων

Οι δύο πλευρές έθεσαν ψηλά στην ατζέντα τη διαχείριση και αξιοποίηση του ανακτημένου νερού, με την Κύπρο να διαθέτει προηγμένη εμπειρία και οργανωμένη στρατηγική επαναχρησιμοποίησης. Η ανταλλαγή τεχνογνωσίας αφορά τόσο τις μεθόδους επεξεργασίας όσο και τους μηχανισμούς παρακολούθησης της ποιότητας, ενώ συμφωνήθηκε η προώθηση πιλοτικών έργων τεχνητής τροφοδότησης υδροφορέων σε ευάλωτες παράκτιες ζώνες.

Ο Κυπριακός Κώδικας Ορθής Γεωργικής Πρακτικής αποτελεί σημείο αναφοράς, καθώς συνδέει ορθολογική άρδευση, περιορισμένη χρήση λιπασμάτων και αυστηρή παρακολούθηση εδαφών και νερού, με τους παραγωγούς να εκπαιδεύονται συστηματικά.

Κομβικό πεδίο συνεργασίας αποτελούν οι μονάδες αφαλάτωσης μεγάλης κλίμακας. Ελλάδα και Κύπρος συμφώνησαν στη μεταφορά τεχνογνωσίας για την ενεργειακή αποδοτικότητα, τη βελτιστοποίηση λειτουργίας και τη βιώσιμη διαχείριση της άλμης, ενώ προχωρούν σε κοινό πλαίσιο περιβαλλοντικής παρακολούθησης για νέα υβριδικά συστήματα που θα συνδυάζουν αφαλάτωση με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Κοινή στρατηγική Water Resilience ενόψει της κυπριακής προεδρίας στην ΕΕ

Οι δύο χώρες θα διαμορφώσουν από κοινού στρατηγικό πλαίσιο «Water Resilience», το οποίο θα αποτελέσει και εργαλείο για την προώθηση της περιφερειακής στρατηγικής ενόψει της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Στόχος είναι να αναδειχθεί η Ανατολική Μεσόγειος ως περιοχή-πρότυπο για την ανθεκτικότητα σε νερό και κλιματικές προκλήσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην ενεργό συμμετοχή των πολιτών. Προγραμματίζονται κοινές εκστρατείες ενημέρωσης και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, δημιουργία ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας ανταλλαγής γνώσης και η διοργάνωση των «Μεσογειακών Ημερών Νερού», με στόχο την ενίσχυση της κοινωνικής κατανόησης γύρω από τον ρόλο του νερού ως ζωτικού αγαθού.

Ασφάλεια φραγμάτων και ψηφιακή παρακολούθηση

Η Ελλάδα και η Κύπρος θα συνεργαστούν και στην ασφάλεια φραγμάτων, με ανταλλαγή τεχνικής εμπειρίας, κοινά πρωτόκολλα επιθεώρησης και παρακολούθησης, καθώς και ασκήσεις ετοιμότητας για το προσωπικό.

Μια από τις σημαντικότερες αποφάσεις είναι η προώθηση ψηφιακών συστημάτων συνεχούς monitoring και αξιολόγησης κινδύνων, καθώς και η δυνατότητα εγγραφής Ελλήνων εμπειρογνωμόνων στο κυπριακό μητρώο.

Κοινή μεσογειακή προσέγγιση για βιώσιμους υδάτινους πόρους

Η κυπριακή πλευρά παρουσίασε επίσης την εμπειρία των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης, όπου εντάχθηκαν οι Κοινότητες, και τις δράσεις που υλοποιήθηκαν για την αντιμετώπιση της ανομβρίας, συμπεριλαμβανομένης της επείγουσας χρηματοδότησης έργων για μείωση απωλειών νερού.

Το κοινό ανακοινωθέν αποτυπώνει τη σαφή βούληση Ελλάδας και Κύπρου να διαμορφώσουν ένα σύγχρονο, ανθεκτικό και περιβαλλοντικά υπεύθυνο μοντέλο διαχείρισης υδάτων, με πρακτικές λύσεις, επιστημονική τεκμηρίωση και κοινωνική συμμετοχή.

Διαβάστε επίσης: Εμβάθυνση σχέσεων Ελλάδας-Κύπρου σε άμυνα, ενέργεια και παιδεία: Το κοινό ανακοινωθέν