Αγροτικές επιδοτήσεις 2025-2026: Τι αλλάζει σε εκτάσεις, ζωικό κεφάλαιο, βοσκότοπους και πώς θα εφαρμοστεί το νέο ψηφιακό σύστημα ελέγχων

Η έγκριση του ελληνικού Σχεδίου Δράσης από την Κομισιόν την προηγούμενη εβδομάδα ανοίγει τον δρόμο για την άμεση καταβολή της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης του 2025, που φτάνει το 70%. Παράλληλα ενεργοποιούνται πληρωμές στον Πυλώνα Ι και ΙΙ της ΚΑΠ, καθώς και εκκρεμότητες από μικρότερα προγράμματα που είχαν «παγώσει» λόγω δυσλειτουργιών στον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Με το νέο πλαίσιο, η χώρα εισέρχεται σε μια περίοδο μετάβασης που στοχεύει στην πλήρη αναμόρφωση του συστήματος διαχείρισης και ελέγχων των αγροτικών ενισχύσεων. Το όφελος, σύμφωνα με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, είναι τριπλό: διαφάνεια, δικαιοσύνη στην κατανομή και διασφάλιση κάθε ευρώ κοινοτικών πόρων.

Τι σημαίνει η μεταρρύθμιση για αγρότες και κτηνοτρόφους

Πρώτον, θεσπίζεται ένα απολύτως σύμφωνο με τους ευρωπαϊκούς κανόνες σύστημα ελέγχων, το οποίο στοχεύει να τερματίσει τις καθυστερήσεις και τα πρόστιμα των προηγούμενων ετών. Δεύτερον, εξαλείφονται τα φαινόμενα «πανωγραψιμάτων» και εικονικών δηλώσεων, κάτι που ενισχύει τους συνεπείς παραγωγούς. Τρίτον, ακόμη και αν φέτος κατανεμηθούν λιγότερα ποσά σε κάποιες κατηγορίες, προβλέπεται δεύτερη κατανομή ώστε να μην χαθεί ούτε ένα ευρώ από τους διαθέσιμους κοινοτικούς πόρους.

Έτσι, το 2025 θα εφαρμοστεί ένα υβριδικό μεταβατικό σύστημα, ενώ από το 2026 θα λειτουργήσει πλήρως το νέο ψηφιακό μοντέλο ελέγχων, που συνδέεται με τη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.

Το μεταβατικό σύστημα του 2025

Τι αλλάζει στις εκτάσεις, το ζωικό κεφάλαιο και τους βοσκότοπους

Ένα από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» ήταν τα εικονικά μισθωτήρια και οι καταπατήσεις. Από το 2025 καθίσταται υποχρεωτική η δήλωση ΑΤΑΚ για όλες τις εκτάσεις και ΚΑΕΚ όπου απαιτείται, ειδικά σε περιπτώσεις πολυϊδιοκτησίας. Όπου εντοπίζονται αναντιστοιχίες με δορυφορικές εικόνες, οι παραγωγοί θα καλούνται μέσω του AGRI SNAP να υποβάλουν διορθώσεις και ενστάσεις.

Αντίστοιχα, ο υπολογισμός του ζωικού κεφαλαίου θα γίνεται πλέον αποκλειστικά με βάση αντικειμενικά στοιχεία: τιμολόγια γάλακτος, κρέατος και αγορών ζωοτροφών από ΕΛΓΟ ή myDATA. Εφαρμόζεται μάλιστα ειδική μεθοδολογία για την τεκμηρίωση του πραγματικού αριθμού ζώων.

Στους βοσκότοπους, η «τεχνική λύση» αναθεωρείται πλήρως. Η ενίσχυση θα συνδέεται με την πραγματική παραγωγική δραστηριότητα και όχι με απομακρυσμένες εκτάσεις. Όταν οι διαθέσιμοι βοσκότοποι δεν επαρκούν, θα γίνονται συμπληρωματικές κατανομές ώστε να μη μειώνονται αδικαιολόγητα οι ενισχύσεις.

Για όλα τα παραπάνω, οι παραγωγοί θα έχουν δικαίωμα ένστασης, με τον ΟΠΕΚΕΠΕ να ανοίγει το σχετικό σύστημα το επόμενο διάστημα.

Το νέο σύστημα του 2026

Ψηφιακός χάρτης, ηλεκτρονικοί βώλοι και εκτεταμένοι διασταυρωτικοί έλεγχοι

Από το 2026 ενεργοποιείται ένας πλήρως αναβαθμισμένος μηχανισμός ελέγχου:

Μια νέα ψηφιακή γεωχωρική βάση με δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης θα προσδιορίζει με ακρίβεια τις επιλέξιμες εκτάσεις. Παράλληλα, θεσπίζεται ενιαία βάση δεδομένων ζώων, με κάθε αιγοπρόβατο να φέρει ηλεκτρονικό «βώλο» για ακριβή ιχνηλασιμότητα.

Οι έλεγχοι γίνονται πιο στοχευμένοι, με ανάλυση κινδύνου και διασταύρωση στοιχείων με Κτηματολόγιο, ΜΙΔΑ και φορολογικές βάσεις. Επιτόπιοι έλεγχοι θα διεξάγονται από μικτά κλιμάκια με τυποποιημένα πρωτόκολλα.

Το νέο σύστημα στοχεύει να εξαλείψει οριστικά τις περιπτώσεις πλασματικής δραστηριότητας, να ενισχύσει τους πραγματικούς παραγωγούς και να διασφαλίσει ότι οι κοινοτικοί πόροι φτάνουν σε αυτούς που δικαιούνται.

Διαβάστε επίσης: ΚΑΠ: Νέο τοπίο στις αγροτικές επιδοτήσεις – Ποιοι μένουν εκτός από το 2027