Το αμερικανικό σχέδιο προκαλεί ανησυχίες σε Κίεβο και Ευρώπη. Οι αντιδράσεις, οι συμμαχίες και οι διπλωματικές ισορροπίες που διαμορφώνονται

Η διπλωματική μάχη γύρω από την επόμενη ημέρα του πολέμου στην Ουκρανία κορυφώνεται, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιχειρεί να αποκτήσει ουσιαστική θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η αυξανόμενη πίεση των ΗΠΑ για προώθηση ενός σχεδίου ειρήνης έχει πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να ζητούν άμεσες αποφάσεις σχετικά με τη χρήση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη χρηματοδότηση του Κιέβου, αλλά και πιο ενεργό συμμετοχή της ΕΕ στη διαδικασία.

Το αμερικανικό σχέδιο και οι αντιδράσεις

Η πρόταση των 28 σημείων που κατέθεσε η Ουάσινγκτον δημιουργεί έντονες ανησυχίες σε Κίεβο και Βρυξέλλες, καθώς προβλέπει την απόσυρση της Ουκρανίας από εδάφη του Ντονέτσκ που ακόμη ελέγχει, ενώ οι ΗΠΑ φέρονται έτοιμες να αναγνωρίσουν ντε φάκτο ως ρωσικά τα κατεχόμενα Ντονέτσκ, Λουγκάνσκ και Κριμαία. Πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι βλέπουν στο αμερικανικό σχέδιο έναν «κατάλογο επιθυμιών» της Μόσχας, χωρίς εγγυήσεις για την ουκρανική κυριαρχία.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν απέρριψε τις ευρωπαϊκές και ουκρανικές τροποποιήσεις στο αμερικανικό σχέδιο, δηλώνοντας ότι η Ρωσία δεν επιδιώκει σύγκρουση με την Ευρώπη, αλλά είναι «έτοιμη» εάν η Ευρώπη κάνει την πρώτη κίνηση. Στο Κίεβο, την ίδια ώρα, το πολιτικό κλίμα επιβαρύνεται από σκάνδαλο διαφθοράς που οδήγησε στην απομάκρυνση του προσωπάρχη και κορυφαίου διαπραγματευτή του προέδρου Ζελένσκι, Αντρίι Γερμάκ.

Η Ευρώπη διεκδικεί λόγο στις εξελίξεις

Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις εσωτερικές δυσκολίες, η διπλωματική κινητικότητα δεν σταματά. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας εμφανίστηκε αισιόδοξη ότι οι επόμενες ημέρες μπορεί να αποδειχθούν κρίσιμες, καθώς ΗΠΑ και Ουκρανία συζητούν εκ νέου ένα πλαίσιο προσέγγισης. «Μπορεί να είναι μια εβδομάδα ζωτικής σημασίας για τη διπλωματία», δήλωσε από τις Βρυξέλλες.

Ωστόσο, η ΕΕ διαπιστώνει ότι παραμένει στο περιθώριο, την ώρα που η Ουάσινγκτον επιχειρεί να οδηγήσει τις εξελίξεις. Η Γαλλία και η Γερμανία πιέζουν για ευρωπαϊκή συμμετοχή στο τραπέζι των συζητήσεων, προτείνοντας ακόμη και την παρουσία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ή της Κάλας ως εκπροσώπων της Ένωσης.

Δεν λείπουν όμως οι επιφυλάξεις. Ο πρόεδρος της Σλοβακίας Πέτερ Πελεγκρίνι υποστηρίζει ότι πρώτα πρέπει να συμφωνήσουν οι μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις, προτού εμπλακεί η ΕΕ, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών της Ολλανδίας Ντέιβιντ φαν Βέελ θεωρεί πως το ουσιώδες είναι να στηρίζει η Ουκρανία οποιαδήποτε συμφωνία, ανεξαρτήτως ποιος κάθεται στο τραπέζι εκ μέρους της Ευρώπης.

Το διακύβευμα της επόμενης ημέρας

Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής, η Μόσχα σημειώνει την μεγαλύτερη πρόοδό της εντός ουκρανικού εδάφους από το 2024, την ώρα που το Κίεβο αντιμετωπίζει κόπωση, εσωτερικές κρίσεις και αβέβαιη στήριξη από τους συμμάχους του. Η Ευρώπη καλείται να αποφασίσει αν θα παραμείνει θεατής σε εξελίξεις που καθορίζουν τη δική της ασφάλεια ή αν θα διεκδικήσει ουσιαστικό ρόλο στη διαπραγμάτευση μιας ειρήνης που ακόμη μοιάζει μακρινή.

Διαβάστε επίσης: Κομισιόν: Δύο δάνεια στην Ουκρανία και 5 νομοθετικές προτάσεις για την περίοδο 2026–2027