Νέο λιμάνι Ελευσίνας: Τεχνική ωρίμανση και χρηματοδοτικοί μηχανισμοί ενόψει της προκήρυξης 2026

Στο α’ τρίμηνο του 2026 προγραμματίζεται η προκήρυξη του διεθνούς διαγωνισμού για την ανάπτυξη και παραχώρηση του νέου λιμένα Ελευσίνας στη θέση Βλύχα. Το έργο εντάσσεται στον σχεδιασμό δημιουργίας νέου λιμενικού υποδοχέα με αυξημένες δυνατότητες διακίνησης φορτίου, δεδομένου ότι ο υφιστάμενος λιμένας παρουσιάζει επιχειρησιακούς και χωρικούς περιορισμούς. Η κυβέρνηση επιδιώκει ολοκλήρωση της διαδικασίας ανάθεσης εντός 9–12 μηνών και οπωσδήποτε πριν το τέλος του 2027.

Το θέμα εξετάστηκε εκτενώς στη συνάντηση του υπουργού Ναυτιλίας Βασίλη Κικίλια με την πρέσβειρα των ΗΠΑ, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, στο πλαίσιο της διμερούς συνεργασίας σε ναυπηγικό/ναυτιλιακό επίπεδο. Η αμερικανική πλευρά συνδέει το έργο με τη διαμόρφωση κάθετου εμπορευματικού άξονα Ελλάδας–Κεντρικής Ευρώπης, ο οποίος θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον ήδη συμφωνημένο ενεργειακό άξονα (Νοέμβριος 2024, Αθήνα–Ουάσιγκτον).

Θεσμικό πλαίσιο – Υπερταμείο

Αρμόδιος φορέας για την ωρίμανση του διαγωνισμού είναι το Υπερταμείο (HCAP), μέσω του ρόλου του ως Αρχή Ανάπτυξης Λιμένων. Στο αντικείμενο περιλαμβάνονται:

• ολοκλήρωση τεχνικών, περιβαλλοντικών και χρηματοοικονομικών μελετών,
• κατάρτιση τευχών δημοπράτησης (RFP, RFQ),
• καθορισμός μοντέλου παραχώρησης (PPP/Concession),
• κατάρτιση συμβολαίου διαχείρισης και εκμετάλλευσης του νέου λιμένα από τον προτιμητέο επενδυτή.

Η προκήρυξη προβλέπεται εντός Q1 2026, ενώ η επιλογή αναδόχου εντός 2027.

Αμερικανικός κάθετος άξονας – Λιμάνια και κόμβοι

Το νέο λιμάνι Ελευσίνας λειτουργεί ως πύλη του σχεδιαζόμενου every-vertical trade corridor, ο οποίος θα ανταγωνιστεί τον κινεζικό εμπορευματικό διάδρομο διακίνησης μέσω του Πειραιά. Ο άξονας περιλαμβάνει:

• Ελευσίνα (νέος λιμένας): κύριο σημείο εισόδου φορτίου.
• Βόλος: περιφερειακός κόμβος διαμετακόμισης.
• Αλεξανδρούπολη: λιμένας ενισχυμένης στρατηγικής σημασίας.
• Θριάσιο Πεδίο (ΘΕΚ): βασικός κόμβος αποθήκευσης, διανομής και μεταποίησης.
• Πρώην Στρ. Γκόνου: εμπορευματικό hub με άμεση πρόσβαση στο λιμάνι Θεσσαλονίκης.

Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο – Χρηματοδότηση και τεχνικά δεδομένα

Το Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο (ΘΕΚ), έκτασης 590 στρεμμάτων, χρηματοδοτείται από:

• DFC (US Development Finance Corporation): 130 εκατ. ευρώ
• Τράπεζα Πειραιώς (δανεισμός): 130 εκατ. ευρώ
• Ίδια Κεφάλαια Goldair – ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ: 46 εκατ. ευρώ
• Συνολικό CAPEX: 306 εκατ. ευρώ.

Το έργο περιλαμβάνει:

• κτιριακές εγκαταστάσεις logistics,
• υποδομές ελαφράς μεταποίησης,
• σιδηροδρομική σύνδεση με Ελευσίνα, ΟΣΕ και εμπορευματικούς διαδρόμους,
• υποδομές cross-docking και intermodal μεταφόρτωσης.

Η λειτουργία του ΘΕΚ προβλέπεται ως κεντρικός κρίκος στη μεταφορά φορτίου από το νέο λιμάνι Ελευσίνας προς ευρωπαϊκούς σιδηροδρομικούς διαδρόμους.

Στρατόπεδο Γκόνου – Θεσσαλονίκη

Για την ανάπτυξη του εμπορευματικού κέντρου στο πρώην Στρατόπεδο Γκόνου, η διαδικασία επιλογής επενδυτή αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το Πάσχα. Η DFC έχει εκδηλώσει πρόθεση συμμετοχής στη χρηματοδότηση και του συγκεκριμένου έργου. Ο κόμβος προβλέπεται να συνδεθεί επιχειρησιακά με το λιμάνι Θεσσαλονίκης ώστε να ενισχυθεί η ικανότητα του άξονα στη Βόρεια Ελλάδα.