Η Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ συμφώνησε σε δάνειο 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για το 2026-2027, εκτός από τα ρωσικά assets

Λίγο μετά τις 04:00 τα ξημερώματα ολοκληρώθηκε η μαραθώνια Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, με τους «27» να καταλήγουν σε ομόφωνη συμφωνία για τη χορήγηση δανείου ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία για τα έτη 2026 και 2027. Η χρηματοδότηση θα γίνει μέσω δανεισμού της ΕΕ από τις κεφαλαιαγορές, με τη στήριξη του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, ενώ δεν κατέστη εφικτή συμφωνία για την άμεση αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

Η απόφαση αποτυπώνει έναν δύσκολο πολιτικό συμβιβασμό, καθώς οι ηγέτες επέλεξαν μια λύση άμεσης χρηματοδότησης που καλύπτει τις πιεστικές ανάγκες του Κιέβου, αφήνοντας για μεταγενέστερο χρόνο το ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα των ρωσικών κεφαλαίων, το οποίο θα συνεχίσει να απασχολεί τις ευρωπαϊκές διαβουλεύσεις.

Δάνειο μέσω αγορών με εγγύηση τον προϋπολογισμό της ΕΕ

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της Συνόδου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε στη χορήγηση του δανείου μέσω δανεισμού της ΕΕ στις κεφαλαιαγορές, με την υποστήριξη του προϋπολογισμού της Ένωσης. Το σχήμα θα υλοποιηθεί μέσω «ενισχυμένης συνεργασίας», βάσει του άρθρου 20 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και συνοδεύεται από ομόφωνη απόφαση για την τροποποίηση του ισχύοντος Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου.

Η επιλογή αυτή επιτρέπει την παροχή χρηματοδότησης χωρίς να επιβαρυνθούν οι οικονομικές υποχρεώσεις της Τσεχίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, στοιχείο που αποδείχθηκε καθοριστικό για την επίτευξη συναίνεσης.

Φον ντερ Λάιεν: Κάλυψη πιεστικών αναγκών της Ουκρανίας

Την ικανοποίησή της για την επίτευξη συμφωνίας εξέφρασε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τονίζοντας ότι η απόφαση ανταποκρίνεται στις άμεσες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο χρόνια. Όπως διευκρίνισε, πρόκειται για μια λύση που διασφαλίζει τη συνέχεια της ευρωπαϊκής στήριξης, σε μια κρίσιμη περίοδο για την ουκρανική οικονομία και άμυνα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο όρος αποπληρωμής του δανείου. Όπως και στο προηγούμενο σχήμα δανεισμού επανορθώσεων, η Ουκρανία θα κληθεί να αποπληρώσει τα 90 δισ. ευρώ μόνο εφόσον λάβει πολεμικές αποζημιώσεις από τη Ρωσία μετά το τέλος του πολέμου.

Τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία παραμένουν «παγωμένα»

Παρά την απουσία συμφωνίας για την άμεση χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ξεκαθαρίζει ότι τα κεφάλαια αυτά θα παραμείνουν ακινητοποιημένα. Παράλληλα, η ΕΕ διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει τα ταμειακά διαθέσιμα που προκύπτουν από τα ρωσικά assets για τη χρηματοδότηση ή την αποπληρωμή του δανείου, σε πλήρη συμμόρφωση με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο.

Το ζήτημα αυτό παραμένει ανοιχτό και αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο περαιτέρω πολιτικών και νομικών διαπραγματεύσεων, καθώς αρκετά κράτη-μέλη εξακολουθούν να εκφράζουν επιφυλάξεις για τους κινδύνους και τις πιθανές συνέπειες μιας τέτοιας απόφασης.

Σύνδεση με άμυνα, κράτος δικαίου και επόμενο ΠΔΠ

Στα συμπεράσματα της Συνόδου υπογραμμίζεται ότι η χρηματοδότηση της Ουκρανίας συνδέεται με την ενίσχυση των ευρωπαϊκών και ουκρανικών αμυντικών βιομηχανιών, τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων στο κράτος δικαίου και την καταπολέμηση της διαφθοράς. Παράλληλα, λαμβάνεται υπόψη ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών-μελών και τα συλλογικά συμφέροντα ασφάλειας της Ένωσης.

Η συζήτηση για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας μετά το 2027 μεταφέρεται πλέον στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034, όπου αναμένεται να τεθούν εκ νέου τόσο το ύψος όσο και τα εργαλεία της μακροπρόθεσμης ευρωπαϊκής στήριξης.

Διαβάστε επίσης: Κοινό χρέος ή ρωσικά assets; Η σκληρή διαπραγμάτευση των «27» και το στοίχημα της Ουκρανίας