Οδική ασφάλεια σε κρίση αποκαλύπτει έρευνα της VINCI Autoroutes. Οδηγοί, ποδηλάτες και πεζοί παραδέχονται συχνές παραβάσεις του ΚΟΚ

Η αίσθηση ότι ο δρόμος έχει γίνει ένας χώρος έντασης, απρόβλεπτης συμπεριφοράς και αυξημένου κινδύνου είναι σχεδόν καθολική στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τη νέα ευρωπαϊκή έρευνα του Ιδρύματος VINCI Autoroutes, το 93% των πολιτών δηλώνει ότι φοβάται την επικίνδυνη συμπεριφορά των άλλων χρηστών του οδικού δικτύου, ποσοστό που καταγράφεται με την ίδια ένταση και στην Ελλάδα.

Η πέμπτη έκδοση της έρευνας για την κοινή χρήση του δρόμου, που διεξήχθη από την Ipsos σε δείγμα 12.403 πολιτών από ευρωπαϊκές χώρες, αποτυπώνει μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης μεταξύ οδηγών, ποδηλατών, δικυκλιστών και πεζών. Παράλληλα, αναδεικνύει μια ανησυχητική αντίφαση: οι ίδιοι άνθρωποι που φοβούνται τη συμπεριφορά των άλλων, παραδέχονται ότι παραβιάζουν συστηματικά τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας.

Ένας δρόμος με περισσότερους χρήστες, λιγότερη ανοχή

Η έρευνα καταγράφει ότι η αυξανόμενη ποικιλία τρόπων μετακίνησης στις πόλεις – αυτοκίνητα, ποδήλατα, ηλεκτρικά πατίνια, μηχανάκια και πεζοί – σε συνδυασμό με τη συχνή παραβίαση των κανόνων, επιτείνει τις εντάσεις και καλλιεργεί ένα γενικευμένο αίσθημα ανασφάλειας. Ο δρόμος, αντί να λειτουργεί ως κοινός δημόσιος χώρος συνύπαρξης, μετατρέπεται σε πεδίο σύγκρουσης συμπεριφορών.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι οδηγοί αυτοκινήτων, με περίπου τους μισούς να παραδέχονται ότι συχνά δεν χρησιμοποιούν φλας όταν αλλάζουν κατεύθυνση, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό ανοίγει την πόρτα χωρίς να ελέγξει αν πλησιάζει ποδηλάτης. Παρόμοιες παραβάσεις καταγράφονται και στην Ελλάδα, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις τα ποσοστά είναι ελαφρώς χαμηλότερα.

Ποδηλάτες, δίκυκλα και πεζοί εκτός κανόνων

Η εικόνα δεν διαφοροποιείται για τους ποδηλάτες, με τη συντριπτική πλειονότητα να παραδέχεται ότι κινείται κατά καιρούς στα πεζοδρόμια, ακόμα και όταν αυτό δεν επιτρέπεται. Στην Ελλάδα, το φαινόμενο είναι εντονότερο, ενώ σημαντικό ποσοστό δηλώνει ότι περνά με κόκκινο φανάρι ή προσπερνά βαρέα οχήματα από επικίνδυνα σημεία.

Αντίστοιχα, οι οδηγοί μηχανοκίνητων δικύκλων παραδέχονται συχνά παράνομη στάθμευση σε πεζοδρόμια ή ποδηλατολωρίδες, ενώ και οι πεζοί εμφανίζονται να αγνοούν συστηματικά βασικούς κανόνες ασφαλείας, διασχίζοντας δρόμους εκτός διαβάσεων ή χρησιμοποιώντας το κινητό τους την ώρα που περπατούν. Στην Ελλάδα, οι σχετικές παραβάσεις καταγράφονται σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

«Φοβόμαστε τους άλλους, αλλά παραβιάζουμε οι ίδιοι τους κανόνες»

Η διευθύνουσα σύμβουλος του Ιδρύματος VINCI Autoroutes, Bernadette Moreau, επισημαίνει ότι το κεντρικό μήνυμα της έρευνας είναι αυτή η οξύμωρη πραγματικότητα. Όπως σημειώνει, οι Ευρωπαίοι αναγνωρίζουν τον κίνδυνο που προκαλεί η συμπεριφορά των άλλων, την ίδια στιγμή όμως παραδέχονται ανοιχτά ότι και οι ίδιοι συμβάλλουν στο πρόβλημα. Η αλλαγή, σύμφωνα με την ίδια, περνά μέσα από την ενσυναίσθηση, τον αυτοέλεγχο και την κατανόηση των συνεπειών κάθε πράξης, ιδιαίτερα για τους πιο ευάλωτους χρήστες του δρόμου.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η δήλωση του Παναγιώτη Παπανικόλα, προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ και μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος VINCI Autoroutes, ο οποίος τονίζει ότι «όλοι φοβόμαστε όλους στον δρόμο». Όπως επισημαίνει, το 93% δεν είναι απλώς ένα στατιστικό εύρημα, αλλά ένα κοινωνικό καμπανάκι που δείχνει πόσο επιτακτική είναι η ανάγκη για μεγαλύτερο σεβασμό και υπευθυνότητα στον κοινό δημόσιο χώρο.

Οδική ασφάλεια ως ζήτημα κοινωνικής συμπεριφοράς

Η έρευνα της VINCI Autoroutes καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η οδική ασφάλεια δεν είναι μόνο θέμα υποδομών ή ελέγχων, αλλά κυρίως ζήτημα καθημερινής συμπεριφοράς. Η μείωση των ατυχημάτων και των θυμάτων περνά μέσα από μικρές, συνειδητές αλλαγές στον τρόπο που κινούμαστε, οδηγούμε και συνυπάρχουμε στον δρόμο. Έναν χώρο που, όπως δείχνουν τα στοιχεία, έχει ανάγκη περισσότερο σεβασμό και λιγότερο ατομικισμό.

Διαβάστε επίσης: Οδική ασφάλεια με τεχνητή νοημοσύνη: Τι αλλάζει από το 2025