Παπασταύρου: Ως κρίσιμο κόμβο της υπό διαμόρφωση ενεργειακής αρχιτεκτονικής στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης χαρακτήρισε τη Βόρεια Ελλάδα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, αναδεικνύοντας τον ρόλο των διασυνδεδεμένων ενεργειακών υποδομών, της Αλεξανδρούπολης, των διεθνών συνεργασιών και της γεωπολιτικής αναβάθμισης της χώρας. Η παρέμβασή του πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο ημερίδας.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η Βόρεια Ελλάδα συνιστά δομικό στοιχείο της εθνικής και περιφερειακής ενεργειακής στρατηγικής, λειτουργώντας ως «νευρώνας» ενός πολυεπίπεδου συστήματος μεταφοράς και διαφοροποίησης ενεργειακών ροών, σε μια περίοδο αναδιάταξης των ευρωπαϊκών ενεργειακών ισορροπιών.
Στ. Παπασταύρου: Η Ελλάδα στο επίκεντρο της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής
Υδρογονάνθρακες, επενδύσεις και ενεργειακή ασφάλεια
Αναφερόμενος στη συμφωνία του Νοεμβρίου για τη συμμετοχή της ExxonMobil στην κοινοπραξία Energean – Helleniq Energy, η οποία κατέχει τα δικαιώματα έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στο «μπλοκ 2» του Ιονίου, ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ότι πρόκειται για εξέλιξη υψηλής στρατηγικής αξίας. Όπως τόνισε, σε περίπτωση εντοπισμού εμπορικά αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων, η Ελλάδα εισέρχεται σε νέο επίπεδο ενεργειακής αυτάρκειας, με πολλαπλασιαστικά οφέλη σε δημοσιονομικούς πόρους, απασχόληση και τεχνογνωσία.
Ο Κάθετος Διάδρομος και η περιφερειακή διασύνδεση
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον Κάθετο Διάδρομο, τον οποίο περιέγραψε ως διακρατικό άξονα μεταφοράς φυσικού αερίου και ενέργειας, που εκτείνεται σε μια ενδοχώρα περίπου 100 εκατομμυρίων κατοίκων. Σύμφωνα με τον υπουργό, πρόκειται για υποδομή συνεργατικού χαρακτήρα, βασισμένη στη λογική της διασύνδεσης και της ενεργειακής ασφάλειας, και όχι σε ηγεμονικά μοντέλα επιβολής.
Ενέργεια και γεωπολιτική αναβάθμιση
Ο κ. Παπασταύρου συνέδεσε άμεσα τις ενεργειακές εξελίξεις με τη συνολική γεωπολιτική αναβάθμιση της χώρας, τονίζοντας ότι η ενέργεια αποτελεί έναν από τους ελάχιστους τομείς στρατηγικής σύγκλισης μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών. Στο πλαίσιο αυτό, ζήτησε τη διατήρηση ενός ελάχιστου επιπέδου εθνικής πολιτικής συναίνεσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια και η αξιοπιστία του σχεδιασμού.
Υπενθύμισε, επίσης, ότι η Ελλάδα εντάσσεται στον ευρωπαϊκό οδικό χάρτη απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το τέλος του 2027, με κομβικό ρόλο των εγχώριων υποδομών για τη διοχέτευση υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), κυρίως αμερικανικής προέλευσης.
Αλεξανδρούπολη, FSRU και διαφοροποίηση πηγών
Για την Αλεξανδρούπολη και τη μονάδα πλωτής αποθήκευσης και επαναεριοποίησης (FSRU), ο υπουργός επισήμανε ότι συνιστούν κρίσιμη υποδομή για την περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια, ιδιαίτερα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, λειτουργώντας ως εναλλακτική πύλη εισόδου φυσικού αερίου προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.
Απαντώντας σε ανησυχίες σχετικά με το κόστος του LNG, τόνισε ότι η ενεργειακή στρατηγική δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στο χαμηλότερο κόστος, αλλά στην αξιοπιστία και τη σταθερότητα των προμηθειών, υπενθυμίζοντας ότι το 2022 το κόστος εισαγωγών φυσικού αερίου εκτινάχθηκε από 1 σε 7 δισ. ευρώ λόγω της διακοπής ρωσικών ροών.
Νέες υποδομές και μεσομακροπρόθεσμος σχεδιασμός
Για το ενδεχόμενο νέας μονάδας FSRU στον Θερμαϊκό Κόλπο, σημείωσε ότι προτεραιότητα αποτελεί η ενίσχυση των υποδομών στη Βόρεια Ελλάδα, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η τελική απόφαση θα προκύψει μέσα από τεχνική και επιστημονική αξιολόγηση.
Ο ευρωβουλευτής και αντιπρόεδρος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Γιάννης Μανιάτης, υπογράμμισε την ανάγκη προκήρυξης νέων διαγωνισμών υδρογονανθράκων, αξιοποιώντας το θετικό διεθνές περιβάλλον, ενώ τόνισε ότι το πρόγραμμα Connecting Europe Facility ενισχύεται σημαντικά, με έμφαση πλέον σε έργα ηλεκτρισμού και υδρογόνου, καθώς οι υποδομές φυσικού αερίου δεν είναι επιλέξιμες.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, στην ενέργεια ισχύει «ο νόμος της δεκαετίας», καθώς τα έργα που υλοποιούνται σήμερα σχεδιάστηκαν την περίοδο 2011–2014.
Θεσσαλονίκη, διασυνδέσεις και ενεργειακή μετάβαση
Στο ίδιο πλαίσιο, επισημάνθηκε ο ρόλος της Θεσσαλονίκης ως αναδυόμενου ενεργειακού και διαμετακομιστικού κόμβου, με αιχμή τις υποδομές logistics, τη σιδηροδρομική σύνδεση του λιμανιού και την αξιοποίηση του πρώην στρατοπέδου Γκόνου.
Τέλος, ειδικοί από τον ακαδημαϊκό χώρο υπογράμμισαν την ανάγκη ενίσχυσης των ηλεκτρικών διασυνδέσεων, της ανάπτυξης ενεργειακών κοινοτήτων και των ΑΠΕ, με ταυτόχρονη αποφυγή ολιγοπωλιακών στρεβλώσεων, επισημαίνοντας ότι η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί πλέον αναπόσπαστο τμήμα της εθνικής ασφάλειας.
Μ.Η.Τ. 242183