«Να αλλάξουν οι όροι»: Η ακαδημαϊκή κοινότητα για τα μεταπτυχιακά του Ταμείου Ανάκαμψης – Τα αιτήματα και οι ενστάσεις

Σημαντική ανησυχία έχει προκαλέσει στην ακαδημαϊκή κοινότητα το νέο πλαίσιο χρηματοδότησης των ξενόγλωσσων κοινών Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών που υλοποιούνται σε συνεργασία με πανεπιστήμια του εξωτερικού. Με επιστολή τους προς τα υπουργεία Παιδείας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι επιστημονικά υπεύθυνοι των έργων προειδοποιούν ότι οι όροι που θεσπίστηκαν με την πρόσφατη ΚΥΑ (ΦΕΚ Β’ 6475/4-12-2025) μπορεί να δυσκολέψουν σοβαρά την υλοποίηση μιας κομβικής δράσης διεθνοποίησης της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης.

Σύμφωνα με τους υπογράφοντες, σειρά απαιτήσεων που εισάγονται τώρα εκ των υστέρων δεν προβλέπεται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, δεν συνάδει με διεθνείς ακαδημαϊκές πρακτικές και θέτει σε δοκιμασία ήδη διαμορφωμένες συνεργασίες με αναγνωρισμένα πανεπιστήμια του εξωτερικού. Όπως υπογραμμίζουν, ο κίνδυνος είναι διπλός: να καθυστερήσουν οι διαδικασίες και να κλονιστεί η εικόνα αξιοπιστίας της χώρας απέναντι στους διεθνείς εταίρους.

Πού εστιάζουν οι ενστάσεις

Κεντρικός άξονας της κριτικής είναι η απαίτηση για νέα «ενδιάμεση» συμφωνία με τα ξένα Ιδρύματα ως προϋπόθεση εκταμίευσης. Οι πανεπιστημιακοί επισημαίνουν ότι έχουν ήδη κατατεθεί Μνημόνια Συνεργασίας και Letters of Intent, ενώ τελικός δεσμευτικός σταθμός είναι το Ειδικό Πρωτόκολλο Συνεργασίας που υπογράφεται πριν από την πιστοποίηση. Οτιδήποτε παρεμβάλλεται ανάμεσα, όπως τονίζουν, δημιουργεί περιττή γραφειοκρατία και ενδεχόμενο εμπλοκών.

Παράλληλα, ασκείται κριτική στον αποκλεισμό των αλλοδαπών εταίρων από την προχρηματοδότηση. Η πρακτική αυτή, σημειώνουν, δεν συνάδει με τη φιλοσοφία των ευρωπαϊκών συνεργασιών και δυσχεραίνει την εκτέλεση των παραδοτέων στο σκέλος που αφορά τα ξένα πανεπιστήμια. Ζητείται ίση μεταχείριση ή, εναλλακτικά, δυνατότητα μεταφοράς μέρους της προχρηματοδότησης από τους ελληνικούς φορείς προς τους εταίρους τους.

Τρίτο σημείο τριβής αποτελεί η απαίτηση πιστοποίησης των κοινών ΠΜΣ και στις χώρες προέλευσης των ξένων πανεπιστημίων. Οι ακαδημαϊκοί εξηγούν ότι δεν υπάρχει ενιαίο διεθνές σύστημα πιστοποίησης, ότι οι διαδικασίες διαφέρουν και συχνά είναι χρονοβόρες και υποστηρίζουν πως επαρκεί η υπογραφή του Ειδικού Πρωτοκόλλου και η πιστοποίηση στην Ελλάδα.

Τέλος, ζητείται παράταση της διάρκειας των έργων. Η καθυστερημένη έκδοση της ΚΥΑ, σε συνδυασμό με τις ασφυκτικές προθεσμίες του Ταμείου Ανάκαμψης, δημιουργεί —όπως αναφέρουν— αντικειμενικό πρόβλημα ολοκλήρωσης φυσικού και οικονομικού αντικειμένου. Η πρότασή τους αφορά μεταβατική λύση, προκειμένου να μη χαθούν πόροι και να μη διαρραγούν συνεργασίες που έχουν οικοδομηθεί με κόπο.

«Δεν υπονομεύουμε τη μεταρρύθμιση – Ζητούμε λειτουργικές λύσεις»

Στην επιστολή διευκρινίζεται ότι τα έργα εγκρίθηκαν βάσει ήδη υπαρχόντων συμφωνιών και ότι τυχόν αναδρομικές αλλαγές δεν πρέπει να επιβαρύνουν τα πανεπιστήμια και τους επιστημονικά υπεύθυνους. Οι υπογράφοντες δηλώνουν έτοιμοι για διάλογο, υπενθυμίζοντας ότι η διεθνοποίηση δεν είναι απλώς τυπική διαδικασία, αλλά στρατηγικό στοίχημα για το κύρος και την εξωστρέφεια των ελληνικών ΑΕΙ.

Το επόμενο διάστημα αναμένονται οι απαντήσεις των αρμόδιων υπουργείων, με την ακαδημαϊκή κοινότητα να ζητά σαφήνεια στους κανόνες, σταθερότητα χρηματοδότησης και ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα, ώστε το εγχείρημα των κοινών μεταπτυχιακών να προχωρήσει χωρίς πρόσθετες τριβές.