Οι πρόσφατες εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου, Great Sea Interconnector (GSI), αντικατοπτρίζουν την αναθεώρηση του χρονοδιαγράμματος του έργου, που είχε προκαλέσει ήδη έντονες συζητήσεις στην αγορά. Η Nexans, ο γαλλικός όμιλος που έχει αναλάβει το καλωδιακό τμήμα, επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε συνεννόηση με τον ΑΔΜΗΕ για επαναπρογραμματισμό των εργασιών, με συνέπεια τη μετατόπιση της ολοκλήρωσης, αρχικά προγραμματισμένης για τα τέλη του 2029.
Ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Κύπρου: Το αδιέξοδο που απειλεί τη βιωσιμότητα του GSI
Η αναθεώρηση συνδέεται με την απόφαση της Ελλάδας και της Κύπρου να επικαιροποιήσουν τις οικονομικές και τεχνικές παραμέτρους του GSI, απόφαση που ανακοινώθηκε επίσημα στις Βρυξέλλες, κατά τη συνάντηση των υπουργών Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και Γιώργου Παπαναστασίου με τον Επίτροπο Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν. Στην πράξη, η επικαιροποίηση σηματοδοτεί επανεκκίνηση βασικών μελετών και πιθανή νέα Μελέτη Κόστους–Οφέλους, επανεξετάζοντας κρίσιμες παραδοχές για κόστος, απόδοση και χρηματοδότηση, βασισμένες στη μελέτη του 2016 που είχε υποστηρίξει την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση των 657 εκατ. ευρώ.
Παρά την πρόοδο, παραμένουν ανοικτά πρακτικά μέτωπα. Η Nexans συνεχίζει την κατασκευή του καλωδίου χωρίς να έχει λάβει αποπληρωμή για ολοκληρωμένες εργασίες, ενώ η επόμενη δόση χρηματοδότησης παραμένει «παγωμένη» εν αναμονή συνεισφοράς της κυπριακής πλευράς. Επιπλέον, η Τουρκία παραμένει παράγοντας αβεβαιότητας, με την αναβολή της έκδοσης NAVTEX να προσφέρει χρόνο αλλά όχι λύση.
Το ενδιαφέρον της αγοράς επεκτείνεται και σε γεωπολιτικό επίπεδο. Το αμερικανικό ενδιαφέρον διασταυρώνεται με τη στρατηγική περιορισμού κινεζικής επιρροής σε κρίσιμες υποδομές, με τη συμμετοχή της State Grid στον ΑΔΜΗΕ να επιταχύνει συζητήσεις για πιθανή αναδιάρθρωση του σχήματος. Παράλληλα, η Development Finance Corporation (DFC) των ΗΠΑ διατηρεί διερευνητικό ενδιαφέρον, ενώ η δημόσια τοποθέτηση της πρέσβειρας Κίμπερλι Γκίλφοϊλ ενισχύει τις προσδοκίες για επικείμενες συμφωνίες.
Από την πλευρά των κυβερνήσεων, ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου τόνισε ότι το έργο μπορεί να προχωρήσει και με το υφιστάμενο μοντέλο, χωρίς την ανάγκη νέων επενδυτών. Απρόσμενη διάσταση έδωσε η πρόταση της ισραηλινής πλευράς για αλλαγή της σειράς υλοποίησης των τμημάτων του GSI, η οποία όμως συγκρούεται με τεχνικές και ρυθμιστικές πραγματικότητες, καθώς το σκέλος Κύπρου–Ισραήλ θεωρείται λιγότερο ώριμο.
Στο ρευστό αυτό περιβάλλον, η Κομισιόν επαναβεβαιώνει τη στήριξή της, με τον Επίτροπο Ενέργειας να τονίζει ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να υποστηρίζει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, ενώ αφήνει αιχμές για καθυστερήσεις και εκκρεμότητες του ΑΔΜΗΕ, υπογραμμίζοντας ότι η υλοποίηση παραμένει σύνθετη και ευαίσθητη στις γεωπολιτικές και χρηματοδοτικές προκλήσεις.
Μ.Η.Τ. 242183