«Χαμένα» ένσημα: Τι ισχύει για τα ένσημα πριν το 2002 και ποια βήματα οδηγούν στην αναγνώριση του ασφαλιστικού χρόνου

Καθοριστικό ρόλο τόσο για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος όσο και για το τελικό ύψος της σύνταξης παίζουν τα ένσημα που έχει συγκεντρώσει κάθε ασφαλισμένος κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου. Ιδίως για όσους επιδιώκουν ταχύτερη έξοδο στη σύνταξη, ακόμη και ένα μικρό κενό στον ασφαλιστικό χρόνο μπορεί να ανατρέψει σχεδιασμούς και να οδηγήσει στην αναμονή έως το γενικό όριο ηλικίας των 67 ετών.

Η αναζήτηση των λεγόμενων «χαμένων ενσήμων» γίνεται συχνά λίγο πριν την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης και, αν και δεν πρόκειται για απλή διαδικασία, υπάρχουν συγκεκριμένα εργαλεία και βήματα που μπορούν να βοηθήσουν τον ασφαλισμένο να ανακτήσει τον χρόνο που δικαιούται. Βασική προϋπόθεση, πάντως, πριν από οποιαδήποτε αίτηση σύνταξης, είναι ο πλήρης έλεγχος και η καταμέτρηση του ασφαλιστικού χρόνου.

Γιατί χάνονται ένσημα και πού εντοπίζεται το πρόβλημα

Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στα ένσημα πριν από το 2002. Εκείνη την περίοδο, τα ασφαλιστικά στοιχεία δεν είχαν πλήρως μηχανογραφηθεί, ήταν κατά κύριο λόγο χειρόγραφα και σε πολλές περιπτώσεις δεν καταχωρίστηκαν σωστά στα αρχεία των Ταμείων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα σήμερα να εμφανίζονται κενά στον ασφαλιστικό χρόνο, τα οποία όμως μπορούν να διερευνηθούν και, εφόσον τεκμηριωθούν, να αναγνωριστούν.

Ο πρώτος σταθμός για τον ασφαλισμένο είναι η νέα ηλεκτρονική υπηρεσία του ΕΦΚΑ με τίτλο «Συνοπτικό Ιστορικό Ασφάλισης». Μέσα από αυτήν την εφαρμογή, ο ασφαλισμένος μπορεί να δει συγκεντρωτικά όλα τα διαστήματα ασφάλισης, ανά πρώην φορέα, και να εντοπίσει με σαφήνεια τα χρονικά διαστήματα στα οποία φαίνεται να λείπουν ένσημα.

Η ψηφιακή αναζήτηση και τα επόμενα βήματα

Εάν διαπιστωθεί ότι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2001 δεν υπάρχουν ασφαλιστικά στοιχεία, η αναζήτηση συνεχίζεται μέσω της εφαρμογής «Ατομικός Λογαριασμός Ασφάλισης» στο πληροφοριακό σύστημα του ΕΦΚΑ. Η πρόσβαση γίνεται με ΑΦΜ και ΑΜΚΑ, ακολουθώντας τις οδηγίες χρήσης της πλατφόρμας, όπου εμφανίζεται αναλυτικά η καρτέλα του ασφαλισμένου με τα ένσημα και τις αποδοχές. Ο ασφαλισμένος έχει τη δυνατότητα να δει και να εκτυπώσει τον χρόνο ασφάλισης που έχει ήδη τεκμηριωθεί.

Σε περίπτωση που ο χρόνος ασφάλισης εμφανίζεται ανακεφαλαιωμένος μέσω των στοιχείων της ΗΔΙΚΑ, δεν απαιτείται καμία πρόσθετη ενέργεια. Αν όμως δεν προκύπτει χρόνος ή ο ασφαλισμένος διεκδικεί μεγαλύτερο διάστημα από αυτό που έχει καταγραφεί, τότε απαιτείται η υποβολή σχετικού αιτήματος στην αρμόδια Υπηρεσία Συντάξεων, συνοδευόμενου από Υπεύθυνη Δήλωση Απώλειας Ασφαλιστικού Βιβλιαρίου.

Το σχετικό έντυπο μπορεί να αντληθεί ηλεκτρονικά από τον ιστότοπο του ΕΦΚΑ, στην ενότητα των εντύπων του αρμόδιου τμήματος Μητρώου. Η υπηρεσία ελέγχει την ορθότητα των στοιχείων και προχωρά παράλληλα σε αναζήτηση του βιβλιαρίου υγείας που αντιστοιχεί στην επίμαχη χρονική περίοδο.

Πότε «επιστρέφουν» τα ένσημα

Το αίτημα διαβιβάζεται στο υποκατάστημα του τόπου απασχόλησης και, εφόσον τα ένσημα εντοπιστούν, εκδίδεται σχετική απόφαση, η οποία κοινοποιείται τόσο στον ασφαλισμένο όσο και στην Υπηρεσία Συντάξεων. Η απόφαση αυτή έχει πλήρη ισχύ ενσήμων και προσμετράται κανονικά στον συνολικό ασφαλιστικό χρόνο.

Για την ολοκλήρωση της διαδικασίας απαιτείται υπεύθυνη δήλωση του ασφαλισμένου, καθώς και η προσκόμιση του προηγούμενου και του επόμενου ασφαλιστικού βιβλιαρίου, όπως και του βιβλιαρίου υγείας της περιόδου για την οποία ζητείται η αναγνώριση. Η διαδικασία μπορεί να είναι χρονοβόρα, ωστόσο σε πολλές περιπτώσεις αποδεικνύεται καθοριστική, καθώς επιτρέπει τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος νωρίτερα ή τη σημαντική βελτίωση του ποσού της σύνταξης.

Διαβάστε επίσης: Δικαίωμα στη σύνταξη χωρίς χαμένα ένσημα: Ασφαλιστικό «σωσίβιο» για μακροχρόνια ανέργους