Η ΕΕ προειδοποιεί ότι μια στρατιωτική κατάληψη της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ θα σημάνει την ενεργοποίηση της ευρωπαϊκής ρήτρας αμοιβαίας άμυνας

Η Γροιλανδία, το αυτόνομο έδαφος της Δανίας στον Αρκτικό Κύκλο, μετατρέπεται αιφνιδίως σε έναν από τους πιο επικίνδυνους γεωπολιτικούς κόμβους του πλανήτη, καθώς οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί κατάληψής της «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο» προκαλούν έντονη ανησυχία στην Ευρώπη και ανακινούν τα θεμέλια της δυτικής συμμαχίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση στέλνει πλέον ανοιχτά προειδοποιητικά μηνύματα, με κορυφαίους αξιωματούχους να κάνουν λόγο για υπαρξιακή απειλή προς το ΝΑΤΟ σε περίπτωση στρατιωτικής επέμβασης των ΗΠΑ σε έδαφος κράτους-μέλους της ΕΕ.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Άμυνα, Άντριους Κουμπίλιους, ήταν απολύτως σαφής, δηλώνοντας ότι μια τέτοια ενέργεια θα συνιστούσε το τέλος του ΝΑΤΟ, όχι μόνο σε θεσμικό αλλά και σε πολιτικό επίπεδο. Όπως τόνισε από διάσκεψη για την ασφάλεια στη Σουηδία, μια επίθεση των ΗΠΑ κατά της Γροιλανδίας θα ανέτρεπε πλήρως την αρχιτεκτονική ασφάλειας που έχει διαμορφωθεί μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και θα έθετε σε δοκιμασία τη συνοχή της Δύσης με τρόπο πρωτοφανή.

Η Δανία και η ευρωπαϊκή ρήτρα αμοιβαίας άμυνας

Η Κοπεγχάγη έχει ήδη σημάνει συναγερμό. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, προειδοποίησε ότι μια αμερικανική επίθεση στη Γροιλανδία θα ισοδυναμούσε με κατάρρευση του ΝΑΤΟ και του συστήματος συλλογικής ασφάλειας που στηρίζει την Ευρώπη επί δεκαετίες. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Κουμπίλιους, υπενθυμίζοντας ότι το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποχρεώνει όλα τα κράτη-μέλη να συνδράμουν ένα άλλο μέλος που δέχεται στρατιωτική επίθεση.

Αυτό σημαίνει ότι μια ενδεχόμενη αμερικανική επέμβαση στη Γροιλανδία δεν θα ήταν απλώς διμερές ζήτημα ΗΠΑ – Δανίας, αλλά θα ενεργοποιούσε θεσμικά την ευρωπαϊκή ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, οδηγώντας την Ένωση σε μια πρωτοφανή σύγκρουση με τον βασικό της σύμμαχο. Όπως επισήμανε ο Επίτροπος, ο τρόπος με τον οποίο θα αντιδράσει η Δανία θα είναι καθοριστικός, αλλά η υποχρέωση αλληλεγγύης των κρατών-μελών είναι σαφής και νομικά δεσμευτική.

Η Γροιλανδία ως νέο γεωπολιτικό μέτωπο

Οι δηλώσεις Τραμπ, σύμφωνα με τις οποίες αν δεν καταλάβουν τη Γροιλανδία οι ΗΠΑ θα το κάνουν η Ρωσία ή η Κίνα, αποκαλύπτουν το στρατηγικό βάρος της περιοχής στον νέο παγκόσμιο ανταγωνισμό. Η Γροιλανδία αποτελεί κρίσιμο κρίκο στην αρκτική γεωπολιτική, λόγω της θέσης της, των φυσικών της πόρων και του ρόλου της στον έλεγχο των θαλάσσιων και εναέριων διαδρόμων του Βόρειου Ατλαντικού.

Ωστόσο, για την Ευρώπη, το διακύβευμα υπερβαίνει την ίδια τη Γροιλανδία. Μια στρατιωτική ενέργεια των ΗΠΑ κατά εδάφους κράτους-μέλους της ΕΕ θα ακύρωνε στην πράξη το δόγμα της συλλογικής άμυνας και θα μετέτρεπε το ΝΑΤΟ από συμμαχία ασφάλειας σε πεδίο εσωτερικής σύγκρουσης. Αυτός είναι και ο λόγος που οι Βρυξέλλες μιλούν πλέον ανοιχτά για ιστορική ρήξη, προειδοποιώντας ότι η κρίση της Γροιλανδίας μπορεί να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη δοκιμασία της δυτικής συμμαχίας μετά το 1945.

Διαβάστε επίσης: Γερμανική πρωτοβουλία για νατοϊκή αποστολή στην Αρκτική με επίκεντρο τη Γροιλανδία