Γάζα: Ο Τραμπ «ξεδιπλώνει» το σχέδιο εξόδου από τον πόλεμο – Νέα διοίκηση, διεθνής εποπτεία και δύναμη σταθεροποίησης

Με μια ανακοίνωση υψηλού πολιτικού συμβολισμού, ο Λευκός Οίκος γνωστοποίησε την ενεργοποίηση της δεύτερης φάσης του «Ολοκληρωμένου Σχεδίου για τον Τερματισμό της Σύγκρουσης στη Γάζα», που έχει παρουσιάσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump. Κεντρικός άξονας της νέας φάσης είναι η συγκρότηση του Εθνικού Συμβουλίου Διοίκησης της Γάζας, ενός μεταβατικού σχήματος που φιλοδοξεί να αποτελέσει τον πυρήνα της επόμενης ημέρας, με έμφαση στη σταθερότητα, την ανοικοδόμηση και τη θεσμική επανεκκίνηση της περιοχής.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του White House, το νέο όργανο εντάσσεται σε έναν οδικό χάρτη 20 σημείων, ο οποίος παρουσιάζεται ως συνολικό πλαίσιο ειρήνης, ασφάλειας και οικονομικής ανάταξης. Στην ηγεσία του Συμβουλίου τοποθετείται ο τεχνοκράτης Αλί Σαάθ, πρόσωπο με εμπειρία στη δημόσια διοίκηση και στη διεθνή συνεργασία, στον οποίο ανατίθεται η αποκατάσταση βασικών υπηρεσιών, η ανασυγκρότηση των πολιτικών θεσμών και η σταθεροποίηση της καθημερινότητας στη Γάζα.

Μεταβατική διοίκηση με διεθνή «σφραγίδα»

Η αμερικανική πρωτοβουλία παρουσιάζεται ως πλήρως εναρμονισμένη με το ψήφισμα 2803 του United Nations Security Council, το οποίο υιοθετεί το σχέδιο Τραμπ και προβλέπει τη δημιουργία του λεγόμενου Συμβουλίου Ειρήνης. Το όργανο αυτό αποκτά ρόλο στρατηγικής εποπτείας, συντονισμού διεθνών πόρων και διασφάλισης λογοδοσίας, καθώς η Γάζα περνά από τη φάση της σύγκρουσης σε εκείνη της ανασυγκρότησης και της ανάπτυξης.

Υπό την προεδρία του ίδιου του Ντόναλντ Τραμπ, συγκροτείται εκτελεστικό συμβούλιο με τη συμμετοχή πολιτικών και οικονομικών παραγόντων διεθνούς εμβέλειας, οι οποίοι αναλαμβάνουν χαρτοφυλάκια που καλύπτουν από τη θεσμική οικοδόμηση και τις περιφερειακές σχέσεις έως τη χρηματοδότηση μεγάλων έργων και την προσέλκυση επενδύσεων. Παράλληλα, ειδικοί σύμβουλοι αναλαμβάνουν την καθημερινή επιχειρησιακή υλοποίηση του σχεδίου και τη μετατροπή των πολιτικών αποφάσεων σε απτά αποτελέσματα στο πεδίο.

Τόνι Μπλερ

Ο Τόνι Μπλερ ήταν πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου από το 1997 έως το 2007. Ήταν επικεφαλής κατά την διάρκεια του πολέμου Ιράκ το 2003. Μετά την αποχώρησή του από το αξίωμα, υπηρέτησε ως απεσταλμένος στη Μέση Ανατολή για την Τετραμερή Διάσκεψη των διεθνών δυνάμεων (ΗΠΑ, ΕΕ, Ρωσία και ΟΗΕ).

Σε αυτόν τον ρόλο, επικεντρώθηκε στην οικονομική ανάπτυξη της Παλαιστίνης και στη δημιουργία των συνθηκών για την επίτευξη της λύσης των δύο κρατών.

Είχε ήδη συμμετάσχει σε συνομιλίες υψηλού επιπέδου για το μέλλον της Γάζας με τις ΗΠΑ και άλλα εμπλεκόμενα μέρη. Τον Αύγουστο, συμμετείχε σε συνάντηση στον Λευκό Οίκο με τον Τραμπ για να συζητήσουν τα σχέδια για την περιοχή, τα οποία ο Γουίτκοφ χαρακτήρισε «πολύ ολοκληρωμένα».

Μάρκο Ρούμπιο

Ως υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο Μάρκο Ρούμπιο κατέχει κεντρική θέση στην προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ στην εξωτερική πολιτική.

Πριν από την επιστροφή του Τραμπ στο αξίωμα, ο Ρούμπιο είχε ταχθεί κατά της κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα, λέγοντας ότι ήθελε το Ισραήλ «να καταστρέψει κάθε στοιχείο της Χαμάς που μπορεί να βάλει στα χέρια του».

Αλλά έκτοτε έχει μιλήσει θετικά για την πρώτη φάση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός Ισραήλ-Χαμάς που υπογράφηκε τον Οκτώβριο ως το «καλύτερο» και «μοναδικό» σχέδιο.

Επίσης, τον Οκτώβριο, ο Ρούμπιο επέκρινε την προσπάθεια του ισραηλινού κοινοβουλίου για την προσάρτηση της Δυτικής Όχθης.

Στιβ Γουίτκοφ

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, μεγιστάνας ακινήτων και συνεργάτης του Τραμπ, θα είναι επίσης στο διοικητικό συμβούλιο.

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Γουίτκοφ ανακοίνωσε την έναρξη της δεύτερης φάσης του σχεδίου του Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα, προσθέτοντας ότι θα οδηγήσει στην ανοικοδόμηση και την πλήρη αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας – συμπεριλαμβανομένου του αφοπλισμού της Χαμάς.

Πρόσθεσε ότι αναμένει από τη Χαμάς να «συμμορφωθεί πλήρως με τις υποχρεώσεις της» βάσει της συμφωνίας, διαφορετικά θα αντιμετωπίσει «σοβαρές συνέπειες».

Ο Γουίτκοφ υπήρξε κεντρική προσωπικότητα στις προσπάθειες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για τη διαπραγμάτευση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, έχοντας συναντηθεί πολλές φορές με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Τζάρεντ Κούσνερ

Ο Τζάρεντ Κούσνερ, είναι ο γαμπρός του προέδρου των ΗΠΑ. Έχει επίσης διαδραματίσει βασικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις όσον αφορά την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ.

Παράλληλα με τον Γουίτκοφ, ο Κούσνερ έχει εργαστεί ως μεσολαβητής των ΗΠΑ για τους πολέμους Ρωσίας-Ουκρανίας και Ισραήλ-Γάζας.

Τον Νοέμβριο, συναντήθηκε με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου για να συζητήσουν βασικά σημεία τριβής στην ειρηνευτική συμφωνία.

Σε ομιλία του στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ το 2024, ο Κούσνερ δήλωσε ότι «η παραθαλάσσια περιουσία της Γάζας θα μπορούσε να είναι πολύτιμη… αν οι άνθρωποι επικεντρωθούν στην οικοδόμηση μέσων διαβίωσης».

Μαρκ Ρόουαν

Ο δισεκατομμυριούχος Μαρκ Ρόουαν είναι ο διευθύνων σύμβουλος της Apollo Global Management, μιας μεγάλης εταιρείας επενδύσεων με έδρα τη Νέα Υόρκη.

Ο Ρόουαν θεωρούνταν υποψήφιος για τη θέση του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ για τη δεύτερη θητεία του Τραμπ.

Ατζάι Μπάνγκα

Ο Ατζάι Μπάνγκα είναι πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας και έχει συμβουλεύσει αρκετούς ανώτερους πολιτικούς των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, κατά τη διάρκεια της μακράς καριέρας του.

Γεννημένος στην Ινδία το 1959, ο Μπάνγκα έγινε πολίτης των ΗΠΑ το 2007 και αργότερα διετέλεσε Διευθύνων Σύμβουλος της Mastercard για περισσότερο από μια δεκαετία.

Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν τον πρότεινε για την ηγεσία της Παγκόσμιας Τράπεζας το 2023.

Ρόμπερτ Γκάμπριελ

Ο Ρόμπερτ Γκάμπριελ είναι σύμβουλος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ. Θα είναι το τελευταίο μέλος του «ιδρυτικού εκτελεστικού συμβουλίου».

Ο Γκάμπριελ συνεργάζεται με τον Τραμπ από την προεκλογική του εκστρατεία το 2016, λίγο μετά την οποία, σύμφωνα με το PBS, έγινε ειδικός βοηθός του Στίβεν Μίλερ, ενός άλλου από τους βασικούς νυν συμβούλους του Τραμπ.

Νικολάι Μλαντένοφ

Η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου ανέφερε επίσης ότι ο Νικολάι Μλαντένοφ, Βούλγαρος πολιτικός και πρώην απεσταλμένος του ΟΗΕ για τη Μέση Ανατολή, θα είναι ο εκπρόσωπος του συμβουλίου επί τόπου στη Γάζα.

Θα επιβλέπει την ξεχωριστή 15μελή παλαιστινιακή τεχνοκρατική επιτροπή, την Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας, η οποία είναι επιφορτισμένη με τη διαχείριση της καθημερινής διακυβέρνησης της μεταπολεμικής Γάζας.

Ασφάλεια, αποστρατιωτικοποίηση και επόμενη ημέρα

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο ζήτημα της ασφάλειας. Με απόφαση του Συμβουλίου Ειρήνης, συγκροτείται Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης, με αποστολή τη διασφάλιση της τάξης, την υποστήριξη της αποστρατιωτικοποίησης και τη δημιουργία συνθηκών ασφαλούς διανομής ανθρωπιστικής βοήθειας και υλικών ανοικοδόμησης. Στο πεδίο, ρόλο-κλειδί αναλαμβάνει ο Ύπατος Εκπρόσωπος για τη Γάζα, ο οποίος λειτουργεί ως σύνδεσμος ανάμεσα στη μεταβατική διοίκηση και το διεθνές εποπτικό σχήμα.

Η Ουάσιγκτον δηλώνει ότι παραμένει πλήρως δεσμευμένη στην επιτυχία του μεταβατικού πλαισίου, υπογραμμίζοντας τη συνεργασία με το Ισραήλ, βασικές αραβικές χώρες και τη διεθνή κοινότητα. Ταυτόχρονα, απευθύνει έκκληση προς όλες τις πλευρές να στηρίξουν ενεργά το νέο σχήμα διακυβέρνησης, ώστε να αποφευχθούν κενά εξουσίας και να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση.

Η ανακοίνωση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω διορισμών στο εκτελεστικό και τοπικό συμβούλιο της Γάζας τις επόμενες εβδομάδες, στοιχείο που δείχνει ότι το σχέδιο βρίσκεται ακόμη σε φάση δυναμικής διαμόρφωσης. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μια πρωτοβουλία που επανατοποθετεί τις Ηνωμένες Πολιτείες στο επίκεντρο των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, με σαφή φιλοδοξία να καθορίσουν το πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο της επόμενης ημέρας στη Γάζα.

Διαβάστε επίσης: Γάζα μετά τον πόλεμο: Πρώτη συνεδρίαση της μεταβατικής επιτροπής στο Κάιρο