Στο 80% η παραβατικότητα στις μεγάλες υποθέσεις απάτης ΦΠΑ

Στο 80% προσεγγίζει το ποσοστό φοροδιαφυγής που καταγράφεται στις μεγάλες υποθέσεις απάτης ΦΠΑ, κυρίως μέσω σχημάτων τύπου «Καρουζέλ» και «εξαφανισμένων εμπόρων», τα οποία αποτελούν τις βασικότερες μεθόδους υποκλοπής φόρου στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές.

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) συνεχίζει να προχωρά σε αναστολή ή απενεργοποίηση Αριθμών Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) των εμπλεκόμενων φορολογουμένων, παρά το γεγονός ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει κρίνει το μέτρο αντισυνταγματικό, με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να προαναγγέλλει σχετική νομοθετική παρέμβαση.

Στοιχεία ελέγχων ΑΑΔΕ

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ, κατά το δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου ελέγχθηκαν 104 μεγάλες υποθέσεις απάτης στον ΦΠΑ. Σε 83 περιπτώσεις, ποσοστό 79,8%, διαπιστώθηκαν σοβαρές φορολογικές παραβάσεις, γεγονός που οδήγησε στην απενεργοποίηση των αντίστοιχων ΑΦΜ.

Παράλληλα, έως τον Οκτώβριο βρίσκονταν σε εξέλιξη 137 επιπλέον υποθέσεις απάτης στον ΦΠΑ, οι οποίες διερευνώνται από τις Υπηρεσίες Ελέγχου και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων (ΥΕΔΔΕ).

Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας

Το μέτρο του παγώματος ΑΦΜ ακυρώθηκε κατόπιν προσφυγής φορολογουμένου, με την Ολομέλεια του ΣτΕ, μέσω της απόφασης 869/2025, να κρίνει ότι:

«Η αναστολή χρήσης ή η απενεργοποίηση του ΑΦΜ λόγω φοροδιαφυγής συνιστά βαθιά επέμβαση στην οικονομική ζωή του φορολογούμενου, φυσικού ή νομικού προσώπου, η οποία κατ’ ουσίαν ισοδυναμεί με απαγόρευση άσκησης της οικονομικής δραστηριότητας».

Επιπλέον, το ΣτΕ επισημαίνει ότι η σχετική διάταξη του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας:

«συνιστά κατ’ ουσίαν εν λευκώ εξουσιοδότηση προς τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, καθώς δεν προβλέπονται σαφή όρια άσκησης της αρμοδιότητάς του».

Περιπτώσεις αναστολής ή απενεργοποίησης ΑΦΜ

Η ΑΑΔΕ δύναται να προχωρεί σε αναστολή χρήσης ή απενεργοποίηση ΑΦΜ όταν:

• ο φορολογούμενος έχει κηρυχθεί σε πτώχευση ή τελεί σε κατάσταση αφερεγγυότητας, ή
• προκύπτουν αντικειμενικά στοιχεία ότι ο φορολογούμενος:
• έχει παύσει την οικονομική του δραστηριότητα,
• διαπράττει φοροδιαφυγή, λαθρεμπορία ή νοθεία προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης,
• παρεμβαίνει ή παραποιεί τη λειτουργία φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών ή Παρόχων Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων,
• έχει δηλώσει ψευδή ή ανακριβή στοιχεία για την απόκτηση ΑΦΜ,
• έχει εγγραφεί πολλαπλώς στο φορολογικό μητρώο.

Διάρκεια αναστολής ΑΦΜ

Κατά τη διάρκεια της αναστολής ή απενεργοποίησης, τα φυσικά και νομικά πρόσωπα αδυνατούν να υποβάλουν δήλωση έναρξης ή μεταβολής εργασιών.

Η διάρκεια της αναστολής καθορίζεται ως εξής:

τρία (3) έτη μετά την κήρυξη σε πτώχευση ή άλλη κατάσταση αφερεγγυότητας,

πέντε (5) έτη από τη διαπίστωση οποιασδήποτε άλλης φορολογικής παράβασης,

σε περίπτωση άσκησης ποινικής δίωξης για κακούργημα λαθρεμπορίας, η αναστολή ισχύει έως την παραπομπή στο ακροατήριο και, σε περίπτωση καταδίκης, για όσο διαρκεί η έκτιση της ποινής.