Η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου ΕΕ-Ινδίας προβλέπει μείωση δασμών στο 96,6% των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς Ινδία, ενισχύοντας τη ναυτιλία

Μία νέα σελίδα στις εμπορικές και γεωοικονομικές ισορροπίες ανοίγει η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ινδίας (EU–India FTA), η οποία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2026, ύστερα από σχεδόν δύο δεκαετίες διαπραγματεύσεων. Πρόκειται για μια συμφωνία που δεν αφορά μόνο τους δασμούς και τις ροές προϊόντων, αλλά διαμορφώνει έναν νέο ορίζοντα για τη ναυτιλία, τα logistics και τη θέση της Ελλάδας ως πύλης εισόδου της Ευρώπης προς την Ασία.

Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς (ΕΒΕΠ) χαρακτηρίζει τη συμφωνία μία από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως, υπογραμμίζοντας ότι ενισχύει το ευρωπαϊκό αποτύπωμα στην ταχύτερα αναπτυσσόμενη οικονομία του πλανήτη και δημιουργεί συγκυρία που μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα κρίσιμη για τα ελληνικά λιμάνια, με πρώτο τον Πειραιά.

Μια αγορά 2 δισ. ανθρώπων και οι αλλαγές στους δασμούς

Η EU–India FTA καλύπτει μια τεράστια αγορά περίπου 2 δισ. ανθρώπων, δηλαδή ένα πεδίο οικονομικής δραστηριότητας που αγγίζει σχεδόν το ένα τέταρτο του παγκόσμιου ΑΕΠ και πάνω από το 30% του παγκόσμιου εμπορίου. Αυτός ακριβώς ο όγκος είναι που μετατρέπει τη συμφωνία σε εργαλείο στρατηγικής επιρροής και όχι απλώς σε εμπορικό κείμενο.

Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το εμπόριο Ε.Ε.–Ινδίας καταγράφει ήδη ετήσια ανάπτυξη 8,2%, ενώ οι προβλεπόμενες μειώσεις δασμών εκτιμάται ότι μπορούν να διπλασιάσουν τις ευρωπαϊκές εξαγωγές προς την Ινδία έως το 2032. Η εξοικονόμηση για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις τοποθετείται κοντά στα 4 δισ. ευρώ ετησίως.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η πρόβλεψη για μείωση δασμών στο 96,6% των αγαθών που εξάγει η Ε.Ε. προς την Ινδία μέσα στα επόμενα 5 έως 7 χρόνια, ενώ αντίστοιχα η Ε.Ε. προχωρά σε μείωση δασμών στο 99% των προϊόντων που εισάγει από την Ινδία. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον, όπου οι εμπορικές ροές αναμένεται να αυξηθούν, μαζί τους όμως και οι ανάγκες για σύγχρονες υποδομές μεταφοράς, εφοδιαστικής και λιμενικής διαχείρισης.

Ιδιαίτερο βάρος έχει και η δραστική μείωση των δασμών στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα, που από 110% προβλέπεται να υποχωρήσουν στο 10%. Παράλληλα, προβλέπονται διευκολύνσεις σε τομείς όπως τα κρασιά και τα αλκοολούχα ποτά, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και η προστασία επενδύσεων, προσδίδοντας στο deal ευρύτερο οικονομικό βάθος.

Πειραιάς και IMEC: Γιατί η Ελλάδα μπορεί να κερδίσει

Το ΕΒΕΠ επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να βρεθεί στο κέντρο του νέου χάρτη, αξιοποιώντας τη γεωστρατηγική της θέση, τις λιμενικές υποδομές και την ισχυρή ναυτιλιακή της παράδοση. Από το 2023 είχε ήδη αναδείξει τη σημασία ενίσχυσης της θαλάσσιας διασύνδεσης της Ινδίας με το λιμάνι του Πειραιά, σε μια συγκυρία όπου εξελίσσεται ο σχεδιασμός του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC).

Το IMEC, αν αποκτήσει πλήρη επιχειρησιακή υπόσταση, θα λειτουργήσει ως νέος στρατηγικός διάδρομος μεταφοράς εμπορευμάτων, ανταγωνιστικός σε σχέση με παραδοσιακές διαδρομές. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της ως ευρωπαϊκή «είσοδος» από τη Μεσόγειο, με τον Πειραιά να αποκτά πρόσθετη γεωοικονομική βαρύτητα ως κόμβος διαμετακόμισης, αποθήκευσης και διανομής προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.

Η πραγματική πρόκληση δεν είναι μόνο να περάσουν περισσότερα πλοία από ελληνικά λιμάνια, αλλά να αυξηθεί η προστιθέμενη αξία που θα μένει στη χώρα, με επενδύσεις σε logistics, σιδηροδρομικές συνδέσεις, αποθήκες, υπηρεσίες υποστήριξης ναυτιλίας και κέντρα διανομής.

Οι ελληνικές εξαγωγές και το στοίχημα της διείσδυσης στην ινδική αγορά

Η συμφωνία, όπως τονίζεται, δεν αφορά μόνο τα λιμάνια. Αφορά και την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων. Το διμερές εμπόριο Ελλάδας–Ινδίας ανέρχεται σε περίπου 1,95 δισ. δολάρια, με στόχο τον διπλασιασμό έως το 2030 και προοπτική να φθάσει συνολικά τα 5 δισ. δολάρια σε συναλλαγές αγαθών και υπηρεσιών.

Ωστόσο, το εμπορικό ισοζύγιο παραμένει αρνητικό για την Ελλάδα. Οι εισαγωγές από την Ινδία αφορούν κυρίως φαρμακευτικά προϊόντα, κλωστοϋφαντουργικά, μηχανήματα, χημικά και τρόφιμα. Από την άλλη πλευρά, οι ελληνικές εξαγωγές επικεντρώνονται σε αλουμίνιο, ορυκτά, χημικές ύλες, μάρμαρα, φρούτα και δομικά υλικά.

Παρά το σχετικά περιορισμένο μέγεθος των ελληνικών εξαγωγών σήμερα, η Ινδία θεωρείται αγορά υψηλής δυναμικής, ειδικά για προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η νέα συμφωνία μειώνει το κόστος εισόδου, βελτιώνει το θεσμικό πλαίσιο και ανοίγει τη δυνατότητα να διαμορφωθούν πιο σταθερές εμπορικές σχέσεις, με μεγαλύτερη διάρκεια και επαναληψιμότητα.

Η γεωπολιτική διάσταση: Λιγότερη εξάρτηση, περισσότερη στρατηγική αυτονομία

Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, υπογραμμίζει ότι η συμφωνία έχει ισχυρή γεωπολιτική διάσταση για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε μια περίοδο που οι διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού δοκιμάζονται και οι εξαρτήσεις από συγκεκριμένες ασιατικές αγορές θεωρούνται πλέον στρατηγικός κίνδυνος, η ενίσχυση της συνεργασίας με την Ινδία λειτουργεί ως «αντίβαρο» και εργαλείο διαφοροποίησης.

Για την Ελλάδα, αυτή η στροφή μπορεί να μετατραπεί σε ευκαιρία μόνο αν υπάρξει συντονισμένο σχέδιο: από τη μία πλευρά, αναβάθμιση και επέκταση υποδομών στα λιμάνια και στα logistics, και από την άλλη, ενίσχυση της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων ώστε να αυξήσουν τη διείσδυσή τους σε μια δύσκολη αλλά τεράστια αγορά.

Το νέο στοίχημα για τα ελληνικά λιμάνια

Η EU–India FTA δημιουργεί έναν νέο δρόμο, αλλά δεν εγγυάται αυτόματα ότι η Ελλάδα θα είναι ο κερδισμένος του παιχνιδιού. Ο ανταγωνισμός στα λιμάνια της Μεσογείου είναι ισχυρός και οι χώρες που θα κερδίσουν μεγαλύτερο μερίδιο από τις νέες εμπορικές ροές θα είναι εκείνες που θα έχουν πιο γρήγορες, πιο αποδοτικές και πιο ολοκληρωμένες υποδομές.

Το παράθυρο ευκαιρίας είναι ανοιχτό και η συμφωνία μπορεί να μεταφραστεί σε αυξημένη διακίνηση φορτίων, νέες επενδύσεις και μεγαλύτερη ώθηση για τα ελληνικά λιμάνια. Το ερώτημα είναι αν οι ελληνικές υποδομές και οι θεσμοί θα κινηθούν εγκαίρως, ώστε η χώρα να μην περιοριστεί στον ρόλο του περάσματος, αλλά να εξελιχθεί σε πραγματικό κόμβο του νέου εμπορικού άξονα Ευρώπης–Ινδίας.

Διαβάστε επίσης: Νέο εμπορικό μπλοκ στον ορίζοντα: Η «μητέρα όλων των συμφωνιών» το deal ΕΕ-Ινδίας