Κατά κεφαλήν ΑΕΠ και περιφερειακή κατανομή της παραγωγής στην Ελλάδα

Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα διαμορφώθηκε το 2023 σε 21.301 ευρώ, αυξημένο κατά 8,9% σε ετήσια βάση (2022: 19.568 ευρώ).

Παρά τη σημαντική ονομαστική αύξηση, η χώρα παραμένει σε απόσταση από τον μέσο όρο της ΕΕ, γεγονός που αντανακλά το χαμηλό επίπεδο παραγωγικότητας και κεφαλαιακής έντασης της ελληνικής οικονομίας.

Το Ε.Κ.Κ.Ο.ΜΕ.Δ. έδωσε 204 εκατ.€ και έφερε 928 εκατ.€ στο ΑΕΠ

Η Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία (ΑΠΑ) αυξήθηκε κατά 7,3%, φθάνοντας τα 196,1 δισ. ευρώ, από 182,6 δισ. ευρώ το 2022.

Χωρική συγκέντρωση της παραγωγής

Η παραγωγική δραστηριότητα εμφανίζει υψηλό βαθμό γεωγραφικής συγκέντρωσης:

• Αττική: 48,8% της συνολικής ΑΠΑ
• Κεντρική Μακεδονία: 13,9%
• Θεσσαλία: 5,1%
• Κρήτη: 5,1%

Οι λοιπές Περιφέρειες συμμετέχουν με πολύ μικρά μερίδια (π.χ. Βόρειο Αιγαίο 1,3%, Ιόνια Νησιά 1,7%), επιβεβαιώνοντας την υπερσυγκέντρωση παραγωγικών συντελεστών στην Αττική και την περιορισμένη περιφερειακή διαφοροποίηση της παραγωγικής βάσης.

Διαφορές ρυθμών μεγέθυνσης και ρόλος του τουρισμού

Οι υψηλότεροι ρυθμοί αύξησης της ΑΠΑ καταγράφηκαν σε:

• Νότιο Αιγαίο
• Ιόνια Νησιά
• Κρήτη
• Αττική

Η δυναμική αυτή αποδίδεται κυρίως στην τουριστική δραστηριότητα, η οποία λειτουργεί ως κυκλικός εξαγωγικός τομέας υπηρεσιών, αυξάνοντας το τοπικό προϊόν αλλά χωρίς αντίστοιχη διάχυση σε βιομηχανία και μεταποίηση.

Αντίθετα:

• Δυτική Μακεδονία: -2,4% (επίδραση απολιγνιτοποίησης και διαρθρωτικής μετάβασης)
• Στερεά Ελλάδα: +0,3% (στασιμότητα παραγωγικής βάσης)

Περιφερειακές αποκλίσεις κατά κεφαλήν ΑΕΠ

Υψηλά επίπεδα:

• Αττική: 29.732 ευρώ
• Νότιο Αιγαίο: 21.610 ευρώ
• Ιόνια Νησιά: 19.502 ευρώ
• Χαμηλά επίπεδα:
• Βόρειο Αιγαίο: 13.136 ευρώ
• Ήπειρος: 13.789 ευρώ

Οι αποκλίσεις υποδηλώνουν διπλή οικονομική Ελλάδα:

• μια οικονομία υπηρεσιών υψηλής συγκέντρωσης κεφαλαίου (Αττική, τουριστικά νησιά)
• και μια περιφερειακή οικονομία χαμηλής παραγωγικότητας, χαμηλής κεφαλαιακής έντασης και περιορισμένης βιομηχανικής δραστηριότητας.

Μακροοικονομική ερμηνεία

Η αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ το 2023 είναι κυρίως κυκλική και τομεακά συγκεντρωμένη, με βασικούς οδηγούς:

• τουρισμό
• κατανάλωση
• εισροές κεφαλαίων και επενδύσεις real estate

Ωστόσο, η παραγωγική διάρθρωση παραμένει χαμηλής τεχνολογικής έντασης, γεγονός που περιορίζει τη δυνητική μεγέθυνση και ενισχύει τις περιφερειακές και εισοδηματικές ανισότητες.