Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα διαμορφώθηκε το 2023 σε 21.301 ευρώ, αυξημένο κατά 8,9% σε ετήσια βάση (2022: 19.568 ευρώ).
Παρά τη σημαντική ονομαστική αύξηση, η χώρα παραμένει σε απόσταση από τον μέσο όρο της ΕΕ, γεγονός που αντανακλά το χαμηλό επίπεδο παραγωγικότητας και κεφαλαιακής έντασης της ελληνικής οικονομίας.
Το Ε.Κ.Κ.Ο.ΜΕ.Δ. έδωσε 204 εκατ.€ και έφερε 928 εκατ.€ στο ΑΕΠ
Η Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία (ΑΠΑ) αυξήθηκε κατά 7,3%, φθάνοντας τα 196,1 δισ. ευρώ, από 182,6 δισ. ευρώ το 2022.
Χωρική συγκέντρωση της παραγωγής
Η παραγωγική δραστηριότητα εμφανίζει υψηλό βαθμό γεωγραφικής συγκέντρωσης:
- Αττική: 48,8% της συνολικής ΑΠΑ
- Κεντρική Μακεδονία: 13,9%
- Θεσσαλία: 5,1%
- Κρήτη: 5,1%
Οι λοιπές Περιφέρειες συμμετέχουν με πολύ μικρά μερίδια (π.χ. Βόρειο Αιγαίο 1,3%, Ιόνια Νησιά 1,7%), επιβεβαιώνοντας την υπερσυγκέντρωση παραγωγικών συντελεστών στην Αττική και την περιορισμένη περιφερειακή διαφοροποίηση της παραγωγικής βάσης.
Διαφορές ρυθμών μεγέθυνσης και ρόλος του τουρισμού
Οι υψηλότεροι ρυθμοί αύξησης της ΑΠΑ καταγράφηκαν σε:
- Νότιο Αιγαίο
- Ιόνια Νησιά
- Κρήτη
- Αττική
Η δυναμική αυτή αποδίδεται κυρίως στην τουριστική δραστηριότητα, η οποία λειτουργεί ως κυκλικός εξαγωγικός τομέας υπηρεσιών, αυξάνοντας το τοπικό προϊόν αλλά χωρίς αντίστοιχη διάχυση σε βιομηχανία και μεταποίηση.
Αντίθετα:
- Δυτική Μακεδονία: -2,4% (επίδραση απολιγνιτοποίησης και διαρθρωτικής μετάβασης)
- Στερεά Ελλάδα: +0,3% (στασιμότητα παραγωγικής βάσης)
Περιφερειακές αποκλίσεις κατά κεφαλήν ΑΕΠ
Υψηλά επίπεδα:
- Αττική: 29.732 ευρώ
- Νότιο Αιγαίο: 21.610 ευρώ
- Ιόνια Νησιά: 19.502 ευρώ
- Χαμηλά επίπεδα:
- Βόρειο Αιγαίο: 13.136 ευρώ
- Ήπειρος: 13.789 ευρώ
Οι αποκλίσεις υποδηλώνουν διπλή οικονομική Ελλάδα:
- μια οικονομία υπηρεσιών υψηλής συγκέντρωσης κεφαλαίου (Αττική, τουριστικά νησιά)
- και μια περιφερειακή οικονομία χαμηλής παραγωγικότητας, χαμηλής κεφαλαιακής έντασης και περιορισμένης βιομηχανικής δραστηριότητας.
Μακροοικονομική ερμηνεία
Η αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ το 2023 είναι κυρίως κυκλική και τομεακά συγκεντρωμένη, με βασικούς οδηγούς:
- τουρισμό
- κατανάλωση
- εισροές κεφαλαίων και επενδύσεις real estate
Ωστόσο, η παραγωγική διάρθρωση παραμένει χαμηλής τεχνολογικής έντασης, γεγονός που περιορίζει τη δυνητική μεγέθυνση και ενισχύει τις περιφερειακές και εισοδηματικές ανισότητες.
