Συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν: Έλεγχος έντασης και τεχνικές συμφωνίες

Αθήνα και Άγκυρα μεταξύ διαλόγου, ελεγχόμενης έντασης και στρατηγικών «κόκκινων γραμμών»

Μητσοτάκης – Ερντογάν: Η Ελλάδα στη συνάντηση με σταθερές κόκκινες γραμμές

Στην Άγκυρα μεταβαίνει αύριο, Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για τη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία ο ελληνοτουρκικός διάλογος επιχειρεί να ισορροπήσει μεταξύ αποκλιμάκωσης και πάγιων στρατηγικών αποκλίσεων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι συμφωνίες που αναμένεται να ανακοινωθούν θα είναι περιορισμένης εμβέλειας και θα αφορούν κυρίως τη συνεργασία στους τομείς της μετανάστευσης και της πολιτικής προστασίας, χωρίς να αγγίζουν τα σκληρά ζητήματα κυριαρχίας και δικαιοδοσίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Διεθνές περιβάλλον και περιφερειακές εξισώσεις

Στο επίπεδο των διεθνών εξελίξεων, οι δύο ηγέτες θα ανταλλάξουν απόψεις για τη Μέση Ανατολή, τη Συρία, το Ιράν και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η Αθήνα αναμένει ότι η Άγκυρα θα θέσει ζήτημα της συμμετοχής της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, μετά το ελληνικό μπλόκο, καθώς και θέμα Ισραήλ, με φόντο τη στρατηγική σύγκλιση Αθήνας – Τελ Αβίβ.

Από ελληνικής πλευράς, βασική επιδίωξη παραμένει η διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και η αποτροπή επιστροφής σε ένα περιβάλλον ανεξέλεγκτης έντασης, παρά τις πρόσφατες τουρκικές πρακτικές, όπως η επαναφορά θεωριών περί «επ’ αόριστον NAVTEX» και αμφισβήτησης αρμοδιοτήτων στο Αιγαίο.

Θαλάσσιες ζώνες και στρατηγική ασάφεια

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το αν και πώς η τουρκική πλευρά θα αναφερθεί στο ζήτημα της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών. Οι πρόσφατες δηλώσεις του Χακάν Φιντάν περί «ιστορικής ευκαιρίας για μόνιμη λύση στο Αιγαίο» δημιουργούν προσδοκίες, αλλά και επιφυλάξεις στην Αθήνα, δεδομένης της πάγιας τουρκικής τακτικής να εντάσσει ετερογενή ζητήματα σε ένα ευρύ «πακέτο» διαπραγμάτευσης.

Η ελληνική θέση παραμένει σταθερή: μοναδική διαφορά προς συζήτηση είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.

Θετική Ατζέντα και Πολιτικός Διάλογος

Η λεγόμενη «Θετική Ατζέντα», την οποία χειρίζονται οι υφυπουργοί Χάρης Θεοχάρης και Μεχμέτ Κεμάλ Μποζάι, επικεντρώνεται σε τομείς χαμηλής πολιτικής: εμπόριο, τουρισμό, μεταφορές, τεχνολογία και επιχειρηματική συνεργασία. Ο 9ος γύρος συνομιλιών προετοίμασε τις τεχνικές συμφωνίες που θα επικυρωθούν στο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, χωρίς πολιτικές υπερβάσεις.

Αντιθέτως, ο Πολιτικός Διάλογος παραμένει εύθραυστος. Η απουσία της υφυπουργού Εξωτερικών Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου αφαιρεί έναν κρίσιμο θεσμικό συνομιλητή σε ζητήματα κυριαρχίας, ασφάλειας και Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

Μετανάστευση, ασφάλεια και οργανωμένο έγκλημα

Στο μεταναστευτικό, η συνεργασία χαρακτηρίζεται λειτουργική αλλά επιλεκτική. Παρά τη μείωση των ροών από τα τουρκικά παράλια, η Αθήνα επιμένει στην πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας επιστροφών, την οποία η Άγκυρα εφαρμόζει κατά περίπτωση.

Παράλληλα, ενισχύεται η συνεργασία για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, με έμφαση σε δίκτυα διακίνησης ναρκωτικών και λαθρεμπορίου, καθώς και στη δράση Τούρκων υπηκόων στην Ελλάδα. Η ελληνική πλευρά προωθεί τη θεσμική εμπλοκή της Europol και της Interpol και τη δημιουργία απευθείας γραμμής επικοινωνίας για ζητήματα ταυτοποίησης και δικαστικής συνδρομής.

Ρητορική έντασης και ελεγχόμενη σιωπή

Λίγες ώρες πριν από τη συνάντηση, η τουρκική ρητορική επανήλθε σε γνώριμους τόνους, με αιχμές για αποστρατιωτικοποίηση νησιών, ελληνικούς εξοπλισμούς και την Κύπρο. Η Αθήνα επέλεξε συνειδητά να μην απαντήσει, επιδιώκοντας να μην υπονομεύσει το κλίμα της συνάντησης.

Την ίδια στιγμή, η επαναφορά του «πολέμου NAVTEX» υπογραμμίζει τα όρια του διαλόγου και τη στρατηγική ασυμβατότητα των δύο πλευρών στο Αιγαίο.