Στη θεωρία, οι Ηνωμένες Πολιτείες βλέπουν επιτέλους να υλοποιείται μια διαχρονική απαίτησή τους: Mια Ευρώπη που ξοδεύει περισσότερα για την άμυνά της και βασίζεται λιγότερο στην Ουάσινγκτον για την ασφάλειά της.
Ωστόσο, το αποτέλεσμα αυτής της πίεσης από την πλευρά του Ντόναλντ Τραμπ ίσως να μην είναι ακριβώς αυτό που περίμενε η αμερικανική ηγεσία.
Μόναχο 2026: Προς ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή χωρίς ρήξη με ΝΑΤΟ
Κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες παρουσίασαν το όραμα για το «NATO 3.0», συνδυάζοντάς το όμως με εκκλήσεις για ευρωπαϊκό πατριωτισμό και στρατηγική αυτονομία στους τομείς των εξοπλισμών και της τεχνολογίας.
Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, απευθυνόμενος απευθείας στους Αμερικανούς αντιπροσώπους, τόνισε ότι η συμμετοχή στο NATO αποτελεί ανταγωνιστικό πλεονέκτημα όχι μόνο για την Ευρώπη αλλά και για τις ΗΠΑ. Παρά ταύτα, το μήνυμα ήταν σαφές: η Ευρώπη επιδιώκει να καταστεί αυτόνομη δύναμη, ικανή να αντιμετωπίσει τόσο τη ρωσική επιθετικότητα όσο και τις πιέσεις από την Αμερική.
Μια σχέση σε «χωριστές κρεβατοκάμαρες»
Παρά τη κοινή δέσμευση στο NATO, οι προκλήσεις του τελευταίου έτους – από τις επιθέσεις του Τζέι Ντι Βανας στις ευρωπαϊκές αξίες μέχρι τις απειλές του Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας – έχουν αφήσει βαθιά σημάδια. Η σχέση ΗΠΑ-Ευρώπης περιγράφεται πλέον σαν ένα παλιό παντρεμένο ζευγάρι που δεν παίρνει διαζύγιο, αλλά επιλέγει να κοιμάται σε χωριστές κρεβατοκάμαρες, σύμφωνα με το Politico.
Οι Ευρωπαίοι προτείνουν μια νέα διατλαντική συμφωνία: σεβασμός και ισότιμη αντιμετώπιση με αντάλλαγμα την ενίσχυση της άμυνας και τον επιμερισμό των βαρών. Ο Μερτς προειδοποίησε ότι, στην εποχή του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων, ούτε οι ΗΠΑ θα είναι αρκετά ισχυρές για να πορευτούν μόνες τους, ενώ επέκρινε την Ευρώπη για την «αυτοπροκληθείσα εξάρτησή» της από την Αμερική τις τελευταίες δεκαετίες.
Η επόμενη μέρα και τα σημεία τριβής
Η Ευρώπη δείχνει διατεθειμένη να αναλάβει πρωτοβουλίες. Ο Επίτροπος Άμυνας της ΕΕ, Άντριους Κουμπίλιους, πρότεινε τη δημιουργία ευρωπαϊκής δύναμης ταχείας αντίδρασης 100.000 στρατιωτών, η οποία θα μπορούσε να αντικαταστήσει τα αμερικανικά στρατεύματα σε περίπτωση αποχώρησής τους. Παράλληλα, η στήριξη προς την Ουκρανία συνεχίζεται με ευρωπαϊκά κεφάλαια, ενώ η αμερικανική βοήθεια υπό τη διοίκηση Τραμπ έχει σχεδόν εκμηδενιστεί.
Παρά την αισιοδοξία του Γενικού Γραμματέα του NATO, Μαρκ Ρούτε, για συνεχή αμερικανική παρουσία, παραμένουν σημαντικά «μέτωπα». Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έθεσαν ξεκάθαρες «κόκκινες γραμμές» απέναντι στον προστατευτισμό, τους δασμούς και τις προσπάθειες του κινήματος MAGA να επηρεάσει την ευρωπαϊκή πολιτική μέσω λαϊκιστικών κομμάτων. Όπως υπογράμμισε ο Εμανουέλ Μακρόν, η Ευρώπη θα παραμείνει καλός και σεβαστός σύμμαχος, αλλά ένας σύμμαχος που διαφέρει ριζικά από την Αμερική του Τραμπ σε θέματα ελευθερίας του λόγου, τεχνολογικής ρύθμισης και σεβασμού στην επιστήμη.
Μ.Η.Τ. 242183