Στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, αποκάλυψε την ύπαρξη «εμπιστευτικών συνομιλιών» με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν για τη δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου πυρηνικής αποτροπής.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική σκέψη για ενίσχυση της ευρωπαϊκής αυτονομίας στον τομέα της ασφάλειας, χωρίς όμως να τίθεται σε κίνδυνο η δέσμευση στο ΝΑΤΟ και στη διατλαντική συνεργασία.
Ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή
Ο Μερτς τόνισε ότι η Γερμανία, σύμφωνα με τις διεθνείς δεσμεύσεις της, δεν μπορεί να κατέχει πυρηνικά όπλα, ενώ η Γαλλία παραμένει η μόνη πυρηνική δύναμη της ΕΕ μετά το Brexit, διαθέτοντας το τέταρτο μεγαλύτερο οπλοστάσιο παγκοσμίως. Η πρόταση αφορά τη διαμόρφωση ενός ευρωπαϊκού πλαισίου συντονισμού πυρηνικής αποτροπής, όπου η Γερμανία θα συμμετέχει ενεργά σε επίπεδο στρατηγικού σχεδιασμού και πολιτικής διαβούλευσης, χωρίς παραβίαση του καθεστώτος μη κατοχής.
Νέα γεωπολιτική φιλοδοξία
Ο Μακρόν υπογράμμισε την ανάγκη η Ευρώπη να μετατραπεί σε πραγματική γεωπολιτική δύναμη. Επισήμανε ότι η παραδοσιακή αρχιτεκτονική ασφάλειας που διαμορφώθηκε την εποχή του Ψυχρού Πολέμου δεν ανταποκρίνεται πλέον στις σύγχρονες απειλές και ότι η ρωσική απειλή παραμένει δομική και μακροπρόθεσμη. Σύμφωνα με τον Μακρόν, η ήπειρος οφείλει να αποκτήσει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, ενισχύοντας τις δυνατότητες συλλογικής άμυνας και αποτροπής.
Διατλαντικές ισορροπίες
Παρά την έμφαση στην αυτονομία, οι ηγεσίες διαβεβαίωσαν ότι η στρατηγική συνεργασία με τις ΗΠΑ παραμένει θεμελιώδης. Ο Μερτς σημείωσε ότι η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα και για την Ευρώπη και για τις ΗΠΑ, ενώ η εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών πρέπει να ανανεωθεί ενόψει ενός κόσμου πολλαπλών ανταγωνιστών. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, χαρακτήρισε τη συγκυρία «καθοριστική στιγμή» για τις διατλαντικές σχέσεις, αν και υπενθύμισε ότι «ο παλιός κόσμος τελείωσε», διατηρώντας την έμφαση στη συνεργασία και το κοινό μέλλον.
Στρατηγικές προεκτάσεις
Η συζήτηση περί ευρωπαϊκής πυρηνικής αποτροπής αποτελεί δείκτη μιας σταδιακής στροφής προς στρατηγική αυτονομία, χωρίς ρήξη με τις ΗΠΑ. Το πλαίσιο που συζητείται αναμένεται να συνδυάζει:
- Πολιτικό συντονισμό και διαβουλεύσεις σε επίπεδο ευρωπαϊκών θεσμών.
- Στρατηγικό σχεδιασμό και κοινές διαδικασίες για την πυρηνική αποτροπή.
- Διατήρηση της πλήρους συμμόρφωσης με διεθνείς συνθήκες μη διάδοσης πυρηνικών όπλων.
Ο Μερτς επισήμανε ότι η διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες είναι σε κρίση και ότι η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει τις δυνατότητές της για να διασφαλίσει την ασφάλεια της και να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στο παγκόσμιο σύστημα.
Μ.Η.Τ. 242183