Η ΕΕ ενέκρινε νέο κλιματικό στόχο μείωσης εκπομπών κατά 90% έως το 2040, μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις και πολιτικούς συμβιβασμούς
Σε μια από τις πιο φιλόδοξες περιβαλλοντικές αποφάσεις των τελευταίων ετών, οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έδωσαν την τελική έγκριση για τον νέο κλιματικό στόχο που προβλέπει μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90% έως το 2040.
Η απόφαση επικυρώθηκε από τους υπουργούς των κρατών-μελών σε συνεδρίαση στις Βρυξέλλες, ολοκληρώνοντας μια μακρά περίοδο διαπραγματεύσεων, πολιτικών πιέσεων και συμβιβασμών μεταξύ κυβερνήσεων και ευρωπαϊκών θεσμών. Ο νέος στόχος θα ενσωματωθεί πλέον στο ευρωπαϊκό δίκαιο και αποτελεί βασικό βήμα για την επίτευξη της στρατηγικής της ΕΕ για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.
Παρά τις έντονες αντιδράσεις ορισμένων χωρών, η Ένωση προχωρά με μια ιδιαίτερα απαιτητική πράσινη ατζέντα, η οποία θεωρείται πιο φιλόδοξη από τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει άλλες μεγάλες οικονομίες, όπως η Κίνα.
Τι προβλέπει ο νέος στόχος για τη μείωση των εκπομπών
Σύμφωνα με το πλαίσιο που εγκρίθηκε, η επίτευξη της συνολικής μείωσης κατά 90% θα στηριχθεί κυρίως σε σημαντική πτώση των εκπομπών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στην πράξη, οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες θα κληθούν να μειώσουν τις εκπομπές τους περίπου κατά 85% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Το υπόλοιπο ποσοστό θα μπορεί να καλυφθεί μέσω διεθνών πιστώσεων άνθρακα, με τις οποίες η ΕΕ θα χρηματοδοτεί έργα μείωσης εκπομπών σε αναπτυσσόμενες χώρες.
Η δυνατότητα αυτή επιτρέπει στην Ένωση να συμπληρώσει το τελικό ποσοστό του στόχου, διατηρώντας παράλληλα την πίεση για δραστική αποανθρακοποίηση της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Παράλληλα, στο πλαίσιο της συμφωνίας προβλέπεται ότι η ΕΕ θα εξετάσει στο μέλλον τη χρήση διεθνών πιστώσεων άνθρακα για επιπλέον μείωση έως 5% των εκπομπών μέχρι το 2040, κάτι που ενδέχεται να μειώσει τις απαιτήσεις για εσωτερικές περικοπές.
Σκληρές διαπραγματεύσεις και πολιτικές αντιδράσεις
Η τελική μορφή του στόχου είναι αποτέλεσμα έντονων πολιτικών διαβουλεύσεων μεταξύ κρατών-μελών με διαφορετικές οικονομικές και ενεργειακές προτεραιότητες.
Χώρες όπως η Ισπανία και άλλες του ευρωπαϊκού Νότου υποστήριξαν την ανάγκη για πιο φιλόδοξες δεσμεύσεις, επισημαίνοντας ότι η επιδείνωση της ξηρασίας, των ακραίων καιρικών φαινομένων και των δασικών πυρκαγιών επιβάλλει ταχύτερη δράση.
Αντίθετα, κυβερνήσεις όπως της Πολωνίας, της Ιταλίας και άλλων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης εξέφρασαν ανησυχίες για το οικονομικό κόστος της ενεργειακής μετάβασης, υποστηρίζοντας ότι πολλές βιομηχανίες θα δυσκολευτούν να χρηματοδοτήσουν τις απαραίτητες επενδύσεις.
Κατά την τελική ψηφοφορία, η Τσεχία, η Σλοβακία, η Πολωνία και η Ουγγαρία τάχθηκαν κατά του στόχου, ωστόσο η απαιτούμενη ενισχυμένη πλειοψηφία υπέρ της πρότασης εξασφαλίστηκε.
Αναβολή της νέας αγοράς άνθρακα
Στο πλαίσιο του συμβιβασμού που επιτεύχθηκε, αποφασίστηκε επίσης η αναβολή κατά ένα έτος της έναρξης λειτουργίας της νέας αγοράς άνθρακα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η εφαρμογή του νέου μηχανισμού μετατίθεται πλέον για το 2028, μια κίνηση που θεωρείται πολιτικά σημαντική, καθώς επιχειρεί να κατευνάσει τις επιφυλάξεις χωρών που ανησυχούν για τις επιπτώσεις στις τιμές ενέργειας και στο κόστος ζωής.
Η νέα αγορά άνθρακα θεωρείται βασικό εργαλείο για την επιτάχυνση της μετάβασης προς καθαρότερες μορφές ενέργειας, αλλά παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη πολιτικά.
Ο δρόμος προς την κλιματική ουδετερότητα
Ο στόχος του 2040 αποτελεί κρίσιμο ενδιάμεσο βήμα για την επίτευξη του τελικού στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μηδενικές καθαρές εκπομπές έως το 2050.
Ωστόσο, η συμφωνία θεωρείται λιγότερο φιλόδοξη από τις αρχικές επιστημονικές συστάσεις των συμβούλων της ΕΕ για το κλίμα, οι οποίοι είχαν προτείνει πλήρη μείωση των εγχώριων εκπομπών κατά 90%.
Η τελική μορφή του στόχου αντικατοπτρίζει την ισορροπία ανάμεσα στις κλιματικές φιλοδοξίες της Ευρώπης και στις οικονομικές ανησυχίες που εξακολουθούν να εκφράζουν αρκετά κράτη-μέλη.
Παρά τις αντιθέσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να διατηρήσει τον ρόλο της ως παγκόσμιος πρωτοπόρος στην κλιματική πολιτική, επιδιώκοντας να επιταχύνει την ενεργειακή μετάβαση και να μειώσει δραστικά τις εκπομπές τις επόμενες δεκαετίες.
Διαβάστε επίσης; Κλιματικός εφιάλτης: Οι πυρκαγιές «έκαψαν» τους στόχους μείωσης εκπομπών στην Ευρώπη
Μ.Η.Τ. 242183