Χιλιάδες πολίτες κατεβαίνουν για τέταρτο συνεχόμενο βράδυ στους δρόμους των Τιράνων, καταγγέλλοντας σχέδια «στρατηγικής επένδυσης» σε προστατευόμενες περιοχές – Έρευνα από τη SPAK για πιθανές παρατυπίες και αλλαγές στο νομικό καθεστώς.
Το τουριστικό σχέδιο που συνδέεται με τον Jared Kushner εξελίσσεται σε μείζον πολιτικό και περιβαλλοντικό ζήτημα για την Αλβανία, προκαλώντας έντονη κοινωνική αντίδραση, πολιτική πίεση στην κυβέρνηση Rama και αυξανόμενο έλεγχο από τη δικαιοσύνη.
Τίρανα σε αναβρασμό για το τουριστικό mega-project
Χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν για τέταρτο συνεχόμενο βράδυ στην πρωτεύουσα της Tirana, ζητώντας την άμεση αναστολή του μεγάλου τουριστικού σχεδίου που συνδέεται με τον Jared Kushner.
Οι κινητοποιήσεις, που εντείνονται καθημερινά, έχουν ως κεντρικό σύνθημα ότι «η Αλβανία δεν είναι για πούλημα», με τους διαδηλωτές να καταγγέλλουν την ανάπτυξη πολυτελών τουριστικών εγκαταστάσεων σε ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές.
Στο επίκεντρο η προστατευόμενη ζώνη Βιόσα–Νάρτα
Το σχέδιο αφορά, μεταξύ άλλων, την παράκτια ζώνη του Δέλτα Βιόσα-Νάρτα, μια από τις σημαντικότερες περιοχές βιοποικιλότητας στα Βαλκάνια, γνωστή για την ορνιθοπανίδα της και τους υγροτόπους όπου φωλιάζουν σπάνια είδη, όπως τα ροζ φλαμίνγκο.
Παράλληλα, στο επενδυτικό σχέδιο περιλαμβάνεται και η αξιοποίηση του ακατοίκητου νησιού Σαζάν, το οποίο μετατρέπεται σε αντικείμενο πολυτελούς τουριστικής ανάπτυξης.
Επενδύσεις δισεκατομμυρίων και καθεστώς «στρατηγικού επενδυτή»
Σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες, η επένδυση στο Σαζάν εκτιμάται σε περίπου 1,4 δισ. ευρώ, ενώ συνολικά το έργο ενδέχεται να φτάσει –κατά δηλώσεις– ακόμη και τα 4 δισ. ευρώ.
Η εταιρεία Atlantic Incubation Partners LLC έλαβε από την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Edi Rama το καθεστώς του “στρατηγικού επενδυτή”, που επιτρέπει ταχύτερες διοικητικές διαδικασίες και θεσμική υποστήριξη.
Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις για το επίπεδο διαφάνειας των διαδικασιών και τον ρόλο του κράτους στη διαμόρφωση του επενδυτικού σχήματος.
Καταγγελίες για περιβάλλον, ιδιοκτησία και διαφθορά
Περιβαλλοντικές οργανώσεις και πάνω από 40 ΜΚΟ έχουν ήδη ζητήσει την αναστολή του έργου, προειδοποιώντας για πιθανές ανεπανόρθωτες επιπτώσεις στο οικοσύστημα της περιοχής.
Την ίδια στιγμή, εγείρονται ερωτήματα για:
την αλλαγή του καθεστώτος προστασίας της περιοχής
τις διαδικασίες παραχώρησης γης χωρίς διαγωνισμό
την προέλευση των επενδυτικών κεφαλαίων
και τις εκκρεμότητες στο ιδιοκτησιακό καθεστώς
Η Αλβανία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σύνθετα ζητήματα ιδιοκτησίας γης από τη μετακομμουνιστική περίοδο, γεγονός που συχνά δημιουργεί νομικές συγκρούσεις και κοινωνικές εντάσεις.
Κοινωνική έκρηξη και πολιτική πίεση
Οι διαδηλώσεις πυροδοτήθηκαν μετά την έναρξη προπαρασκευαστικών εργασιών στην περιοχή, με εκσκαφείς και περίφραξη να περιορίζουν την πρόσβαση σε παραλίες.
Οι διαδηλωτές ζητούν την κατάργηση του νόμου περί “στρατηγικών επενδυτών” και την επαναφορά αυστηρότερης προστασίας των περιβαλλοντικών ζωνών.
«Είμαστε υπέρ της ανάπτυξης, αλλά όχι εις βάρος της φύσης και της διαφάνειας», αναφέρουν χαρακτηριστικά συμμετέχοντες στις κινητοποιήσεις.
Έρευνα της SPAK για πιθανές παρατυπίες
Υπό την πίεση των γεγονότων, η ειδική εισαγγελία κατά της διαφθοράς της Αλβανίας SPAK ξεκίνησε έρευνα για:
την αλλαγή του καθεστώτος της προστατευόμενης ζώνης Βιόσα–Νάρτα
τις τροποποιήσεις στο νομικό πλαίσιο για απευθείας συμβάσεις
και τη νομιμότητα της αγοράς γης που σχετίζεται με το έργο
Η εισαγγελία επιβεβαίωσε ότι η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, χωρίς ωστόσο να δημοσιοποιήσει περαιτέρω στοιχεία.
Μ.Η.Τ. 242183