Καύσιμα: Η βενζίνη πλησιάζει ξανά το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ το λίτρο

Προβληματισμός για το νέο ράλι στις τιμές των καυσίμων – Οι διεθνείς τιμές πιέζουν την ελληνική αντλία

Έντονο προβληματισμό προκαλεί η νέα άνοδος στις τιμές των καυσίμων, καθώς η βενζίνη πλησιάζει ξανά το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ το λίτρο. Η εξέλιξη αυτή επιβαρύνει σημαντικά τα νοικοκυριά, αλλά ταυτόχρονα επηρεάζει και τα δημόσια έσοδα μέσω της υψηλής φορολογίας στα καύσιμα.

Ωστόσο, η αύξηση των τιμών δεν μεταφράζεται αυτόματα σε περισσότερα έσοδα για το κράτος, καθώς η ακρίβεια επηρεάζει τη συνολική κατανάλωση και οδηγεί συχνά σε περιορισμό των μετακινήσεων.

Οι διεθνείς τιμές πιέζουν την ελληνική αντλία

Με τη διεθνή τιμή του πετρελαίου Brent να κινείται στα 84-85 δολάρια το βαρέλι, οι μέσες τιμές στην Ελλάδα στις αρχές Μαρτίου διαμορφώθηκαν περίπου:

στα 1,765 ευρώ το λίτρο για την αμόλυβδη βενζίνη

στα 1,588 ευρώ το λίτρο για το πετρέλαιο κίνησης

Η μεταβλητότητα της αγοράς αποτυπώνεται και στις μέγιστες τιμές που καταγράφονται σε ορισμένες περιοχές, όπου η βενζίνη φτάνει ακόμη και τα 2,35 ευρώ το λίτρο, δείχνοντας πόσο γρήγορα μεταφέρονται οι διεθνείς αυξήσεις στην ελληνική αγορά.

Πώς επηρεάζουν οι φόροι την τελική τιμή

Η τιμή των καυσίμων στην Ελλάδα επηρεάζεται κυρίως από δύο φόρους:

Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ): περίπου 0,70 ευρώ ανά λίτρο βενζίνης, σταθερός ανεξάρτητα από την τιμή του πετρελαίου.

ΦΠΑ 24%: υπολογίζεται επί της τελικής τιμής και αυξάνεται όσο ανεβαίνει το κόστος των καυσίμων.

Σήμερα οι φόροι και τα τέλη αντιστοιχούν περίπου στο 60% της τελικής τιμής της βενζίνης, δηλαδή περίπου 1,05 ευρώ ανά λίτρο, ενώ η καθαρή τιμή του καυσίμου από τα διυλιστήρια κινείται γύρω στα 0,55 ευρώ.

Αν η τιμή της βενζίνης αυξηθεί από τα 1,765 ευρώ στα 1,90 ή ακόμη και στα 2 ευρώ, το κράτος μπορεί να εισπράξει επιπλέον 2,6 έως 4,5 λεπτά ανά λίτρο μέσω του ΦΠΑ.

Ο κίνδυνος μείωσης της κατανάλωσης

Παρότι η ζήτηση καυσίμων θεωρείται σχετικά ανελαστική, η παρατεταμένη ακρίβεια συχνά οδηγεί σε μείωση της κατανάλωσης. Πολλοί οδηγοί περιορίζουν τις μετακινήσεις τους ή στρέφονται σε εναλλακτικές λύσεις.

Αυτό επηρεάζει κυρίως τα έσοδα από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, καθώς υπολογίζεται ανά λίτρο καυσίμου.

Για παράδειγμα, μείωση κατανάλωσης κατά 5% μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια περίπου 35.000 ευρώ ανά εκατομμύριο λίτρα μόνο από τον ΕΦΚ. Αντίθετα, η αύξηση των εσόδων από τον ΦΠΑ σε μια τιμή κοντά στα 1,90 ευρώ αποφέρει περίπου 24.800 ευρώ, ποσό που δεν καλύπτει πλήρως το κενό.

Όταν η αύξηση των τιμών γίνεται «δώρο άδωρο»

Στην πράξη, το ράλι στις τιμές των καυσίμων μπορεί να αποδειχθεί «δώρο άδωρο» για τα δημόσια ταμεία, καθώς η αύξηση του ΦΠΑ δεν αντισταθμίζει πάντα τη μείωση της κατανάλωσης και των εσόδων από τον ΕΦΚ.

Έτσι, η πορεία της αγοράς καυσίμων παραμένει μια δύσκολη εξίσωση τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για την οικονομία συνολικά.