Στο επίκεντρο η λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων και η αναθεώρηση του άρθρου 16
Αναθεώρηση Συντάγματος: Οι «42» που θα γράψουν το πρώτο κεφάλαιο της θεσμικής μάχης
Η συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση επαναφέρει δυναμικά στο προσκήνιο το άρθρο 16 και το ζήτημα της ανώτατης εκπαίδευσης, με τη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ να εμφανίζουν σημεία μερικής σύγκλισης αλλά και σαφείς διαφοροποιήσεις ως προς το εύρος και τις εγγυήσεις της προτεινόμενης αλλαγής.
Ο εισηγητής της ΝΔ, Ευριπίδης Στυλιανίδης, έθεσε την ανάγκη «απελευθέρωσης της ανώτατης εκπαίδευσης από το κρατικό μονοπώλιο», προτείνοντας τη συνύπαρξη δημόσιων και μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, με στόχο –όπως ανέφερε– τον εκσυγχρονισμό του ακαδημαϊκού χάρτη και την άρση του «εκπαιδευτικού απομονωτισμού».
Η πρόταση της ΝΔ: Aνοιγμα της ανώτατης εκπαίδευσης
Σύμφωνα με την κυβερνητική προσέγγιση, η αναθεώρηση του άρθρου 16 θα πρέπει να επιτρέψει τη λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων, με παράλληλη παρουσία του δημόσιου πανεπιστημίου. Ο κ. Στυλιανίδης υποστήριξε ότι η διατήρηση του σημερινού πλαισίου λειτουργεί περιοριστικά για την ανάπτυξη και τον διεθνή ανταγωνισμό της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης.
ΠΑΣΟΚ: «Ναι, αλλά με αυστηρές προϋποθέσεις»
Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, η Νάντια Γιαννακοπούλου εμφανίστηκε θετική ως προς τη δυνατότητα λειτουργίας μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, θέτοντας ωστόσο δύο κρίσιμες προϋποθέσεις: την ενίσχυση και θωράκιση του δημόσιου πανεπιστημίου και τη ρητή συνταγματική κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των νέων ιδρυμάτων.
Όπως τόνισε, η απουσία σαφούς αναφοράς στον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα δημιουργεί, κατά την ίδια, «παράθυρο» για εμπορευματοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης.
ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ: κάθετη αντίθεση στην ιδιωτικοποίηση
Στον αντίποδα, ο ΣΥΡΙΖΑ μέσω του Θεόφιλου Ξανθόπουλου εξέφρασε έντονη αντίθεση στην προοπτική αλλαγής του άρθρου 16, κάνοντας λόγο για αντίληψη που αντιμετωπίζει την παιδεία ως εμπορικό αγαθό. Αντίστοιχα, το ΚΚΕ, μέσω της Αφροδίτης Κτενά, χαρακτήρισε τις προτάσεις «κουρέλιασμα» του άρθρου 16, υποστηρίζοντας ότι ο δημόσιος χαρακτήρας αποτελεί θεμέλιο της ποιότητας των πανεπιστημίων.
Πού συγκλίνουν και πού αποκλίνουν ΝΔ – ΠΑΣΟΚ
Παρά τις διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες, ΝΔ και ΠΑΣΟΚ εμφανίζουν ένα κοινό σημείο: Tην αποδοχή της ανάγκης να συζητηθεί η λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Ωστόσο, η βασική τους απόκλιση εντοπίζεται στο ρυθμιστικό πλαίσιο:
Η ΝΔ προκρίνει ένα πιο ανοικτό μοντέλο συνύπαρξης δημόσιων και μη κρατικών ιδρυμάτων.
Το ΠΑΣΟΚ επιμένει στην αυστηρή συνταγματική κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και στην ενίσχυση του δημόσιου πανεπιστημίου ως προϋπόθεση.
Το πολιτικό διακύβευμα
Η αναθεώρηση του άρθρου 16 παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα της συνταγματικής ατζέντας, με το πολιτικό σκηνικό να διαμορφώνεται μεταξύ μερικών συγκλίσεων στο «αν» και έντονων διαφορών στο «πώς» θα αλλάξει το πλαίσιο της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα.
Μ.Η.Τ. 242183