Το ενεργειακό θρίλερ με τον Κάθετο Διάδρομο: Οι τρικλοποδιές που βλέπει η Πρεσβεία, ο Εξάρχου και το όνομα του Μυτιληναίου

Μια σύνθετη γεωπολιτική, ενεργειακή και οικονομική αναμέτρηση βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη με επίκεντρο τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου – έναν ενεργειακό άξονα που φιλοδοξεί να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στον ευρωπαϊκό χάρτη ενέργειας. Το σχέδιο προβλέπει τη διοχέτευση σημαντικών ποσοτήτων υγροποιημένου φυσικού αερίου από τον νότο προς τον βορρά, με βασική πύλη εισόδου την Ελλάδα και αποδέκτες χώρες της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Ο διάδρομος θα διασυνδέει ενεργειακά την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, την Μολδαβία και την Ουκρανία, αξιοποιώντας τόσο υφιστάμενες όσο και νέες υποδομές μεταφοράς. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν οι ελληνικές εγκαταστάσεις LNG -ιδίως στη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη- οι οποίες αναβαθμίζουν τη χώρα σε κομβικό ενεργειακό κόμβο για την ευρωπαϊκή αγορά.

Πίσω από το ενεργειακό αυτό εγχείρημα διαγράφεται μια ξεκάθαρη γεωπολιτική στόχευση. Ο Κάθετος Διάδρομος εντάσσεται στη στρατηγική της Δύσης για τον δραστικό περιορισμό της ρωσικής ενεργειακής επιρροής στην Ευρώπη, ιδιαίτερα μετά τις ανακατατάξεις που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία. Σε αυτό το πλαίσιο, το αμερικανικό LNG προβάλλεται ως βασική εναλλακτική πηγή τροφοδοσίας, δίνοντας τη δυνατότητα σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης να μειώσουν την εξάρτησή τους από το ρωσικό φυσικό αέριο. Παράλληλα, η ανάπτυξη του διαδρόμου δημιουργεί ένα ευρύ πεδίο οικονομικών ευκαιριών για ενεργειακές εταιρείες, υποδομές αποθήκευσης και δίκτυα μεταφοράς, ενώ ενισχύει τον ρόλο χωρών όπως η Ελλάδα και η Βουλγαρία ως κρίσιμων πυλών εισόδου και διανομής ενέργειας προς την ευρωπαϊκή ενδοχώρα. Ωστόσο, η υλοποίησή του συνοδεύεται και από αντιδράσεις.

Η Ρωσία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η πλήρης ανάπτυξη του διαδρόμου ενδέχεται να περιορίσει σημαντικά ένα από τα βασικά εργαλεία επιρροής της στην Ευρώπη. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, παραμένει ανοιχτή η συζήτηση για το κόστος της ενεργειακής μετάβασης και για το κατά πόσο το LNG μπορεί να αποτελέσει βιώσιμη μακροπρόθεσμη λύση. Ορισμένες χώρες, κυρίως της Κεντρικής Ευρώπης, επιδιώκουν τη διατήρηση πολλαπλών επιλογών προμήθειας ενέργειας, επιζητώντας ευελιξία και ασφάλεια εφοδιασμού. Υπό αυτό το πρίσμα, ο Κάθετος Διάδρομος, εκτός ένα έργο ενεργειακής υποδομής, είναι ένα ευρύτερο γεωπολιτικό εγχείρημα με σημαντικές οικονομικές προεκτάσεις, που επαναπροσδιορίζει τις ισορροπίες ισχύος στην ευρωπαϊκή ενεργειακή σκακιέρα, μια διαδικασία που βρίσκεται ακόμη στην αρχή της.

Την ίδια ώρα, στην Αμερικανική Πρεσβεία οι πληροφορίες κάνουν λόγο για μεγάλη δυσαρέσκεια με συγκεκριμένους χειρισμούς που έχουν να κάνουν με τον Κάθετο Διάδρομο. Το εγχείρημα έχει πολέμιους. Αρκετοί Ευρωπαίοι θα ήθελαν να βρεθεί εκτός πλάνων ή με περιορισμούς. Εγχώριοι παράγοντες που το έχουν πάρει πάνω τους, όπως ο Αλέξανδρος Εξάρχου και η ΔΕΠΑ, ανησυχούν. Το αφεντικό του Άκτωρα λέει με κάθε ευκαιρία πως τον εξέθεσαν. Ποιους αναφέρει; Μήπως θα έπρεπε να μάθουμε όλοι ποιοι βάζουν τρικλοποδιές στο εγχείρημα; Ένα εγχείρημα που θα μετατρέψει την Ελλάδα ως έναν κρίσιμο εταίρο για τη βιωσιμότητα της Κεντρικής Ευρώπης, ενισχύοντας παράλληλα τη διαπραγματευτική της ισχύ στις Βρυξέλλες σε όλα τα εθνικά ζητήματα.

Η αμερικανική πλευρά, αναζητά, εκτός από λύσεις, και ποιος φταίει. Βρίσκεται, δε, σε διαρκή επικοινωνία με στελέχη του κυβερνητικού επιτελείου και στις συζητήσεις ακούγονται ονόματα Ελλήνων επιχειρηματιών. Δεν έχουμε καταφέρει να διασταυρώσουμε πως το όνομα του Βαγγέλη Μυτιληναίου είναι ένα από αυτά.