Έναν μήνα μετά την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, οι οικονομικές επιπτώσεις έχουν ήδη αρχίσει να διαχέονται στην πραγματική οικονομία της Ευρωζώνης, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και επιβαρύνοντας τις προοπτικές ανάπτυξης, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Eurogroup.
Αβεβαιότητα, ενεργειακό κόστος και σενάρια στασιμοπληθωρισμού στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών ανησυχιών
Οι επιπτώσεις της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή καταγράφονται πλέον με σαφήνεια στην οικονομική δραστηριότητα της Ευρωζώνης, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις του Προέδρου του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης των υπουργών Οικονομικών.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οι επιχειρήσεις ήδη αντιμετωπίζουν αυξημένα λειτουργικά κόστη, ενώ τα νοικοκυριά υφίστανται άμεση πίεση μέσω των αυξημένων τιμών ενέργειας. Όπως σημείωσε, η διάρκεια της κρίσης αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα που θα διαμορφώσει το εύρος και την ένταση των οικονομικών επιπτώσεων.
Σε πιο τεχνικό επίπεδο, η μετάδοση του γεωπολιτικού σοκ στην οικονομία πραγματοποιείται κυρίως μέσω του ενεργειακού καναλιού, επηρεάζοντας το κόστος παραγωγής, τις προσδοκίες πληθωρισμού και τελικά την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις. Η αύξηση των τιμών ενέργειας λειτουργεί ως αρνητικός προσφοράς-σοκ (negative supply shock), μειώνοντας το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα και συμπιέζοντας τα περιθώρια κέρδους.
Παράλληλα, ο Βάλντις Ντομπρόβσκις επεσήμανε ότι η αυξημένη αβεβαιότητα «σκιάζει» τις μακροοικονομικές προβλέψεις, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο στασιμοπληθωριστικού σοκ — δηλαδή συνδυασμό χαμηλής ανάπτυξης και υψηλού πληθωρισμού.
Σύμφωνα με τα σενάρια που εξετάζονται:
Σε περίπτωση βραχυπρόθεσμων διαταραχών στον ενεργειακό εφοδιασμό, η ανάπτυξη της Ευρωζώνης το 2026 εκτιμάται ότι θα είναι κατά περίπου 0,4 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη σε σχέση με τις φθινοπωρινές προβλέψεις, ενώ ο πληθωρισμός θα είναι κατά 1 ποσοστιαία μονάδα υψηλότερος.
Σε ένα δυσμενέστερο σενάριο παρατεταμένων και εντονότερων διαταραχών, η οικονομική ανάπτυξη ενδέχεται να επιβραδυνθεί κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες τόσο το 2026 όσο και το 2027, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική ενός πιο επίμονου αρνητικού σοκ προσφοράς.
Ωστόσο, όπως τόνισε ο Πρόεδρος του Eurogroup, η Ευρώπη εμφανίζεται πιο ανθεκτική σε σχέση με την ενεργειακή κρίση του 2022. Η ενίσχυση της ενεργειακής διαφοροποίησης, οι επενδύσεις σε υποδομές και η συσσωρευμένη εμπειρία διαχείρισης κρίσεων λειτουργούν ως παράγοντες απορρόφησης των κραδασμών.
Συνολικά, η τρέχουσα συγκυρία επιβεβαιώνει ότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμένουν κρίσιμος παράγοντας για τη μακροοικονομική σταθερότητα, με τις εξελίξεις στο ενεργειακό μέτωπο να καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία του πληθωρισμού και της ανάπτυξης στην Ευρωζώνη.
Μ.Η.Τ. 242183