Η οικοδομική δραστηριότητα υποχωρεί το 2025 με σημαντική πτώση στις νέες άδειες κατοικιών, εντείνοντας τη στεγαστική κρίση
Η ελληνική αγορά κατοικίας εισέρχεται σε μια νέα φάση στενότητας, με τα στοιχεία του 2025 να αποκαλύπτουν μια απότομη επιβράδυνση στην παραγωγή νέων κατοικιών, τη στιγμή που η ζήτηση παραμένει ισχυρή και οι πιέσεις στις τιμές εντείνονται. Το ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης μετατοπίζεται εκ νέου υπέρ της έλλειψης, ενισχύοντας ένα ήδη οξύ στεγαστικό πρόβλημα που δεν έχει ακόμη απορροφήσει τις επιπτώσεις της προηγούμενης δεκαετίας κρίσης.
Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Η οικοδομική δραστηριότητα όχι μόνο δεν επιταχύνθηκε, αλλά κατέγραψε σαφή υποχώρηση σε όλους τους βασικούς δείκτες, προμηνύοντας ακόμη χαμηλότερη προσφορά νέων κατοικιών το επόμενο διάστημα.
Πτώση σε όλα τα μέτωπα: Λιγότερες άδειες, μικρότερα σπίτια
Το 2025 εκδόθηκαν άδειες για μόλις 39.219 νέες κατοικίες σε ολόκληρη τη χώρα, αριθμός αισθητά μειωμένος σε σχέση με το 2024. Η πτώση αποτυπώνεται καθαρά: σχεδόν 17% λιγότερες άδειες, 20% μικρότερη συνολική επιφάνεια και σχεδόν 19,5% χαμηλότερος όγκος κατασκευών.
Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται μια ακόμη πιο ανησυχητική τάση. Οι ίδιες οι κατοικίες γίνονται μικρότερες. Η μέση επιφάνεια υποχώρησε στα 94 τετραγωνικά μέτρα, ενώ και ο όγκος ανά κατοικία μειώθηκε, στοιχείο που δείχνει ότι η αγορά προσαρμόζεται σε περιορισμένες δυνατότητες δόμησης και αυξημένο κόστος.
Η εξέλιξη αυτή δεν είναι τυχαία. Αντανακλά ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας για τους κατασκευαστές, αλλά και μια πιο συγκρατημένη προσέγγιση επενδύσεων, καθώς τα περιθώρια κέρδους συμπιέζονται και το ρυθμιστικό πλαίσιο αλλάζει.
Αττική: Η «καρδιά» της ζήτησης χάνει παλμό
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη στην Αττική, εκεί όπου συγκεντρώνεται η μεγαλύτερη ζήτηση για νέες κατοικίες. Το 2025 αδειοδοτήθηκαν μόλις 11.864 νέες κατοικίες, με σημαντική πτώση τόσο στην επιφάνεια όσο και στον όγκο κατασκευών.
Οι επιμέρους περιοχές αποτυπώνουν το μέγεθος της επιβράδυνσης. Στον Δυτικό Τομέα Αθηνών, σε μια αγορά με έντονη κινητικότητα τα τελευταία χρόνια, οι νέες κατοικίες δεν ξεπερνούν τις 984. Στο κέντρο της Αθήνας, όπου η ζήτηση παραμένει υψηλή λόγω επενδυτικού ενδιαφέροντος και τουριστικής αξιοποίησης, οι άδειες αντιστοιχούν σε λιγότερες από 2.000 κατοικίες. Αντίστοιχα, στην Ανατολική Αττική και τον Πειραιά, που αναδεικνύονται σε αναπτυσσόμενους πόλους, η παραγωγή παραμένει περιορισμένη σε σχέση με τις ανάγκες.
Η αιτία δεν είναι μόνο οικονομική. Οι αλλαγές στον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό και η απόφαση του Συμβούλιο της Επικρατείας για την κατάργηση των μπόνους δόμησης προκάλεσαν ένα πολύμηνο «πάγωμα» της αγοράς. Για μήνες, κατασκευαστές και επενδυτές βρέθηκαν σε κατάσταση αναμονής, επανεκτιμώντας σχέδια, συμβόλαια και δυνατότητες αξιοποίησης οικοπέδων.
Ακόμη και όταν η αγορά επανεκκίνησε από το καλοκαίρι και μετά, η ζημιά είχε ήδη καταγραφεί στα συνολικά μεγέθη του έτους.
Χρόνιο έλλειμμα προσφοράς
Η υποχώρηση της οικοδομικής δραστηριότητας έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη δομικό πρόβλημα: τη χαμηλή επενδυτική ένταση στον τομέα των κατασκευών. Η Ελλάδα εξακολουθεί να κινείται πολύ κάτω από τα ευρωπαϊκά επίπεδα, με τις επενδύσεις να αντιστοιχούν μόλις στο 6% του ΑΕΠ, όταν πριν από την κρίση ξεπερνούσαν το 16%.
Η απόσταση από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει σημαντική, γεγονός που εξηγεί γιατί η προσφορά νέων κατοικιών δεν επαρκεί για να καλύψει τη ζήτηση. Σε αυτό το πλαίσιο, η εικόνα που καταγράφει η Deloitte είναι ενδεικτική: η Ελλάδα κατατάσσεται χαμηλά στην Ευρώπη ως προς την παραγωγή νέων κατοικιών, με λιγότερες από τρεις νέες μονάδες ανά 1.000 κατοίκους.
Το αποτέλεσμα είναι ήδη ορατό. Η περιορισμένη προσφορά ενισχύει τις τιμές πώλησης και ενοικίασης, δυσκολεύοντας την πρόσβαση στην κατοικία για μεγάλα τμήματα του πληθυσμού.
Διαβάστε επίσης; Όνειρο ή άπιαστη επένδυση η αγορά κατοικίας; Οι μισοί Ευρωπαίοι μακριά από την ιδιοκατοίκηση
Μ.Η.Τ. 242183