Η πραγματική αγορά πετρελαίου έσπασε το κοντέρ – Γιατί το σοκ στη Βόρεια Θάλασσα τρομάζει περισσότερο από το Brent
Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου δεν δείχνει να πείθεται ούτε από τις δηλώσεις περί αποκλιμάκωσης ούτε από την εύθραυστη εκεχειρία ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν. Αντίθετα, το πιο σκληρό και αξιόπιστο σήμα έρχεται από εκεί όπου δεν χωρούν εύκολα πολιτικές ωραιοποιήσεις: από την αγορά των φυσικών φορτίων. Στη Βόρεια Θάλασσα, οι τιμές για άμεση παράδοση εκτινάχθηκαν σε ιστορικά υψηλά, αποκαλύπτοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς χρηματιστηριακό, αλλά βαθιά υλικό και άμεσα συνδεδεμένο με την πραγματική επάρκεια αργού. Το Forties Blend, μία από τις βασικές ποικιλίες αναφοράς της περιοχής, έφτασε κοντά στα 147 δολάρια το βαρέλι, επίπεδο-ρεκόρ που ξεπερνά ακόμη και τις εντάσεις της περιόδου πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.
Αυτό που σοκάρει περισσότερο την αγορά δεν είναι μόνο το ύψος της τιμής, αλλά η ωμή αντίθεση ανάμεσα στο «πετρέλαιο του σήμερα» και στο «πετρέλαιο του αύριο». Την ώρα που τα φυσικά φορτία γίνονται πανάκριβα, το Brent για μελλοντικές παραδόσεις παραμένει αισθητά χαμηλότερα, κοντά στα 96-100 δολάρια το βαρέλι, καθώς ένα μέρος της χρηματιστηριακής αγοράς συνεχίζει να στοιχηματίζει ότι η ένταση θα εκτονωθεί και ότι η ομαλότητα στις ροές θα αποκατασταθεί. Η ίδια η αγορά, όμως, δείχνει να λέει το αντίθετο: όποιος χρειάζεται πετρέλαιο τώρα, πληρώνει ασφάλιστρο πανικού.
Το χάσμα αυτό δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι η απόδειξη ότι οι traders των futures και τα διυλιστήρια που αναζητούν άμεσα φορτία δεν ζουν στην ίδια πραγματικότητα. Στη φυσική αγορά, η ανησυχία δεν αφορά μια θεωρητική πιθανότητα διαταραχής, αλλά μια απτή έλλειψη διαθέσιμων ποσοτήτων από περιοχές που μπορούν να υποκαταστήσουν γρήγορα τον όγκο του Κόλπου. Γι’ αυτό και, πέρα από το Forties, ιστορικά υψηλά καταγράφηκαν και σε άλλα grades της Βόρειας Θάλασσας και της Δυτικής Αφρικής, ενώ το dated Brent διαπραγματεύθηκε με τεράστιο premium σε σχέση με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης.
Ορμούζ, περιορισμοί και ενεργειακή ασφυξία – Η κρίση δεν είναι θεωρία, είναι έλλειψη φορτίων
Στην καρδιά αυτής της εκρηκτικής ανατίμησης βρίσκεται το Στενό του Ορμούζ. Παρά τις πολιτικές διαβεβαιώσεις και την προσωρινή παύση πυρών, η διέλευση δεν έχει επιστρέψει σε συνθήκες κανονικότητας. Ο επικεφαλής της ADNOC και υπουργός Βιομηχανίας των ΗΑΕ, Σουλτάν αλ Τζάμπερ, δήλωσε δημόσια ότι το πέρασμα παραμένει ουσιαστικά κλειστό, με το Ιράν να περιορίζει και να θέτει όρους στην πρόσβαση. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, εκατοντάδες φορτωμένα πλοία περιμένουν, εγκλωβισμένα από ένα καθεστώς αβεβαιότητας που μετατρέπει το Ορμούζ από θαλάσσιο διάδρομο σε εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης.
Η αγορά αντέδρασε με τον μόνο τρόπο που γνωρίζει όταν αισθάνεται πραγματική στενότητα: σήκωσε απότομα την τιμή της άμεσης διαθεσιμότητας. Ευρωπαϊκά και ασιατικά διυλιστήρια, φοβούμενα ότι η κρίση θα κρατήσει περισσότερο απ’ όσο υπολόγιζαν, έσπευσαν να ασφαλίσουν φορτία από εναλλακτικές πηγές. Το αποτέλεσμα είναι ένα κύμα ζήτησης για non-Middle East crude που συμπιέζει την προσφορά στη Βόρεια Θάλασσα και στην Αφρική, ανεβάζοντας τις τιμές σε επίπεδα που υπό κανονικές συνθήκες θα θεωρούνταν ακραία. Το ράλι, με άλλα λόγια, δεν τροφοδοτείται από κερδοσκοπία μόνο, αλλά από την αγωνία των αγοραστών να βρουν βαρέλια εδώ και τώρα.
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση για ενδεχόμενες χρεώσεις στη διέλευση δεξαμενόπλοιων από το Ορμούζ επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το κλίμα. Το Reuters μετέδωσε ότι η Τεχεράνη θέλει να εντάξει τέτοιες χρεώσεις στις προτάσεις της για τη διαχείριση της κρίσης, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ανοιχτά να μην επιβληθούν τέλη. Το γεγονός ότι η συζήτηση αυτή διεξάγεται καν, αρκεί για να καταστήσει σαφές πως η εκεχειρία κάθε άλλο παρά έχει μεταφραστεί σε αποκατάσταση της ενεργειακής ασφάλειας.
Το μεγάλο ρήγμα με τα futures – Τι προμηνύει η αγορά για τις επόμενες εβδομάδες
Σε τέτοιες συνθήκες, αρχίζουν να παραμορφώνονται και οι ίδιοι οι μηχανισμοί τιμολόγησης. Όταν τα φυσικά premiums εκτινάσσονται και η αγορά άμεσης παράδοσης ξεφεύγει τόσο πολύ από τα futures, οι παραδοσιακές στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου γίνονται λιγότερο αποτελεσματικές και πιο ακριβές. Traders που μίλησαν στο Reuters περιέγραψαν μια αγορά σε πρωτοφανείς συνθήκες, με την αβεβαιότητα να είναι τόσο έντονη ώστε μέρος της δραστηριότητας να μετακινείται εκτός των συνήθων οργανωμένων πλαισίων. Αυτό, για τους επαγγελματίες του κλάδου, είναι πάντα καμπανάκι: όταν η αγορά παύει να λειτουργεί ομαλά, η κρίση έχει ήδη περάσει σε βαθύτερη φάση.
Το κρίσιμο σημείο είναι πως η σημερινή αναταραχή δεν εξαντλείται στην τιμή. Η ουσία βρίσκεται στη φύση της διαταραχής: δεν μιλάμε απλώς για ακριβότερο πετρέλαιο, αλλά για περιορισμένη πρόσβαση σε φυσικό αργό. Ακόμη κι αν αύριο υπήρχε πλήρης πολιτική αποκλιμάκωση και επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ, η εξομάλυνση των ροών δεν θα ήταν στιγμιαία. Η ουρά πλοίων, οι καθυστερήσεις, τα ασφαλιστικά κόστη, η αναδιάταξη των φορτίων και η επαναλειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας χρειάζονται χρόνο. Γι’ αυτό και πολλοί στην αγορά θεωρούν ότι οι τιμές μπορούν να παραμείνουν δομικά υψηλές για μεγαλύτερο διάστημα, ακόμη κι αν το γεωπολιτικό θερμόμετρο πέσει λίγο.
Το μήνυμα που στέλνει σήμερα η Βόρεια Θάλασσα είναι πολύ πιο ωμό από τις πολιτικές ανακοινώσεις. Η αγορά δεν έχει πιστέψει ακόμη στην αποκλιμάκωση. Και όταν ο πιο νευρικός, άμεσος και πραγματικός δείκτης της αγοράς πετρελαίου φωνάζει έλλειψη, η διεθνής οικονομία καλό είναι να ακούει. Γιατί αυτό που βλέπουμε δεν είναι μια παροδική υπερβολή, αλλά η εικόνα μιας αγοράς που αρχίζει να ασφυκτιά.
Διαβάστε επίσης; Πετρέλαιο: Ξεπέρασε και πάλι τα 100 δολάρια
Μ.Η.Τ. 242183