ΔΕΘ 2026: «Ταμείο» €1 δισ. για παρεμβάσεις – Το οικονομικό σχέδιο της κυβέρνησης

Στροφή σε μόνιμα μέτρα: Πώς σχεδιάζεται το πακέτο της ΔΕΘ έως το 2027 – Το μήνυμα της κυβέρνησης εν μέσω κρίσης

Σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή μεταφράζεται σε άμεσο οικονομικό ρίσκο, η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία και την ανάγκη για πολιτικές στήριξης. Η επιλογή να διατηρηθεί διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος ύψους περίπου 200 εκατ. ευρώ για το 2026 και ταυτόχρονα να «κλειδώσει» ένα περιθώριο που προσεγγίζει το 1 δισ. ευρώ για το 2027 δεν αποτελεί απλώς τεχνική προσαρμογή, αλλά σαφές πολιτικό σήμα.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας ελεγχόμενης αναμονής. Η κυβέρνηση αποφεύγει να εξαντλήσει τα περιθώρια δαπανών άμεσα, επιλέγοντας να διατηρήσει «καύσιμα» για το επόμενο διάστημα, με βασικό ορόσημο τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, όπου παραδοσιακά ανακοινώνεται ο βασικός κορμός οικονομικών παρεμβάσεων. Η προσέγγιση αυτή ενισχύεται και από το γεγονός ότι τα μέτρα που έχουν ήδη ανακοινωθεί, συνολικού ύψους περίπου 800 εκατ. ευρώ, χαρακτηρίζονται σε μεγάλο βαθμό ως μόνιμα, περιορίζοντας έτσι τον διαθέσιμο επιπλέον χώρο.

Το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούνται οι αποφάσεις δεν είναι αυθαίρετο. Όπως εξήγησε ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες μετατοπίζουν το βάρος από τα πρωτογενή πλεονάσματα στην πορεία των καθαρών δαπανών, επιβάλλοντας αυστηρό έλεγχο στις δημοσιονομικές κινήσεις των κρατών-μελών. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν τα δημόσια οικονομικά εμφανίζουν υπεραπόδοση, οι παρεμβάσεις δεν μπορούν να υπερβούν τα προκαθορισμένα όρια.

Νέες προβλέψεις: Ανάπτυξη στο 2%, πληθωρισμός πάνω από 3% και πίεση από την ενέργεια

Η επικαιροποίηση των μακροοικονομικών εκτιμήσεων αποτυπώνει μια πιο σύνθετη και λιγότερο αισιόδοξη εικόνα σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις. Η ανάπτυξη για το 2026 αναθεωρείται προς τα κάτω, στο 2% από 2,4%, αντανακλώντας κυρίως την επίδραση της ενεργειακής αστάθειας και της διεθνούς αβεβαιότητας. Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί υψηλότερα από τις αρχικές εκτιμήσεις, φτάνοντας το 3,2%, πριν αποκλιμακωθεί το 2027, αλλά χωρίς να επιστρέφει πλήρως στα επίπεδα στόχου.

Η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, όπου η τιμή του πετρελαίου κινείται σε αυξημένα επίπεδα, επηρεάζοντας το σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας. Η αύξηση του κόστους παραγωγής και μεταφοράς μεταφέρεται σταδιακά στις τιμές καταναλωτή, εντείνοντας τις πιέσεις στα εισοδήματα και περιορίζοντας τα περιθώρια για επιθετικές δημοσιονομικές παρεμβάσεις.

Παρά τις πιέσεις αυτές, η δημοσιονομική εικόνα εμφανίζεται βελτιωμένη σε βασικούς δείκτες. Το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται υψηλότερο από τον στόχο, στο 3,2% του ΑΕΠ, ενώ το δημόσιο χρέος συνεχίζει την αποκλιμάκωσή του, υποχωρώντας κάτω από το 137% του ΑΕΠ το 2026 και ακόμη χαμηλότερα το 2027. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται και με τη στρατηγική πρόωρης αποπληρωμής δανείων, ύψους 7 δισ. ευρώ, που μειώνει το κόστος εξυπηρέτησης και δημιουργεί δημοσιονομικό όφελος.

Στρατηγική έως το 2027: ΔΕΘ, επενδύσεις και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία

Το βλέμμα της οικονομικής πολιτικής στρέφεται πλέον ξεκάθαρα προς το 2027, με τη ΔΕΘ να λειτουργεί ως κομβικό σημείο για την ανακοίνωση νέων παρεμβάσεων. Το διαθέσιμο «πακέτο» του 1 δισ. ευρώ αναμένεται να αξιοποιηθεί υπό προϋποθέσεις, ανάλογα με την πορεία της οικονομίας και τις διεθνείς εξελίξεις, διατηρώντας ευελιξία σε ένα ασταθές περιβάλλον.

Παράλληλα, ενισχύεται ο ρόλος των δημόσιων επενδύσεων, με το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων να αυξάνεται μόνιμα στα 7 δισ. ευρώ από το 2027 και μετά, ενσωματώνοντας νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία που σχετίζονται με την πράσινη μετάβαση και την κλιματική πολιτική. Τα ταμεία αυτά, όπως το Social Climate Fund και το Modernization Fund, προσφέρουν πρόσθετους πόρους, αλλά συνοδεύονται από αυστηρές προϋποθέσεις αξιοποίησης.

Η συνολική στρατηγική που διαμορφώνεται δεν είναι επιθετική, αλλά σταδιακή και προσαρμοστική. Στόχος παραμένει η διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας, η στήριξη των εισοδημάτων και η μετάβαση σε πιο μόνιμες πολιτικές, χωρίς να διαταραχθεί η ισορροπία σε ένα διεθνές περιβάλλον που εξακολουθεί να παράγει αβεβαιότητα.

Διαβάστε επίσης: Μέτρα με διπλό στόχο: Μόνιμες ελαφρύνσεις και έκτακτες ενισχύσεις στη ΔΕΘ προαναγγέλλει ο Μαρινάκης