Τρίτη θητεία με σκληρό μεταρρυθμιστικό πακέτο προετοιμάζει η κυβέρνηση με αιχμή τη Συνταγματική Αναθεώρηση και τη νέα «Έκθεση Πισσαρίδη 2»
Η κυβέρνηση αρχίζει να ξεδιπλώνει, με ολοένα πιο καθαρό τρόπο, το πολιτικό αφήγημα με το οποίο θα επιχειρήσει να διεκδικήσει τρίτη θητεία. Δεν πρόκειται απλώς για μια προεκλογική προετοιμασία σε χαμηλή ένταση, αλλά για μια προσπάθεια να μεταφερθεί η πολιτική αντιπαράθεση από τη διαχείριση της καθημερινότητας στη μεγάλη εικόνα της επόμενης δεκαετίας.
Στο επίκεντρο αυτού του σχεδιασμού βρίσκονται δύο πρωτοβουλίες με βαρύ θεσμικό και οικονομικό φορτίο: η Συνταγματική Αναθεώρηση και η νέα μελέτη για την οικονομική και κοινωνική πολιτική της περιόδου 2028-2034, η οποία ήδη περιγράφεται ως «Έκθεση Πισσαρίδη 2». Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, παρουσίασε στους Δελφούς τη συνεργασία της κυβέρνησης με τον ΟΟΣΑ, την Τράπεζα της Ελλάδος και το ΙΟΒΕ για τη νέα μεταρρυθμιστική ατζέντα, ενώ υποστήριξε ότι η πρώτη Έκθεση Πισσαρίδη έχει υλοποιηθεί ή βρίσκεται σε εξέλιξη σε ποσοστό 83%.
Το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να χτίσει πάνω σε αυτή τη διπλή ατζέντα ένα μήνυμα συνέχειας, σταθερότητας και μεταρρυθμιστικής ταχύτητας. Στην πράξη, η κυβέρνηση θέλει να εμφανιστεί ως η μόνη πολιτική δύναμη που διαθέτει σχέδιο για την Ελλάδα του 2030, την ώρα που κατηγορεί την αντιπολίτευση για γενικόλογες υποσχέσεις και πολιτική χωρίς κοστολόγηση.
Σύνταγμα, Δημόσιο, Δικαιοσύνη και πανεπιστήμια στο ίδιο τραπέζι
Η Συνταγματική Αναθεώρηση προβάλλεται από την κυβέρνηση ως ευκαιρία «επανεκκίνησης» του πολιτικού συστήματος. Το εύρος των παρεμβάσεων που τίθενται στο τραπέζι δείχνει ότι το Μαξίμου δεν επιδιώκει μια περιορισμένη θεσμική διόρθωση, αλλά μια μεγάλη πολιτική σύγκρουση γύρω από ζητήματα που αγγίζουν τον πυρήνα του κράτους.
Στο επίκεντρο βρίσκονται το άρθρο 86 για την ευθύνη υπουργών, το άρθρο 16 για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, η αξιολόγηση στο Δημόσιο και η συζήτηση για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, η επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, η λειτουργία της Βουλής και το εκλογικό σύστημα. Ο Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, ζήτησε συναίνεση, αλλά ταυτόχρονα έθεσε ένα πλαίσιο που είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, ειδικά στο πεδίο του Δημοσίου και της ανώτατης εκπαίδευσης.
Το κυβερνητικό επιχείρημα είναι ότι οι θεσμοί πρέπει να αποκτήσουν μεγαλύτερη αξιοπιστία, το κράτος να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά και η δημοκρατία να προσαρμοστεί σε ένα περιβάλλον αυξημένων απαιτήσεων. Το πολιτικό ρίσκο, ωστόσο, είναι εξίσου σαφές. Η Αναθεώρηση μπορεί να λειτουργήσει ως πεδίο θεσμικής αναβάθμισης, αλλά μπορεί και να μετατραπεί σε σκληρό μέτωπο πόλωσης, ιδίως αν η αντιπολίτευση καταγγείλει ότι πίσω από τη ρητορική περί εκσυγχρονισμού κρύβεται σχέδιο ανατροπής εργασιακών και κοινωνικών εγγυήσεων.
Η «Πισσαρίδης 2» και το στοίχημα της παραγωγικότητας με κοινωνικό αντίκρισμα
Το δεύτερο σκέλος του κυβερνητικού αφηγήματος αφορά την οικονομία. Η νέα μελέτη για την περίοδο 2028-2034 φιλοδοξεί να αποτελέσει τον οδικό χάρτη της επόμενης ημέρας, με έμφαση στην παραγωγικότητα, τη δίκαιη διάχυση του πλούτου, την τεχνητή νοημοσύνη, την κλιματική αλλαγή, τις δεξιότητες, την περιφερειακή ανάπτυξη και την καλύτερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων. Ο ίδιος ο Χατζηδάκης έχει περιγράψει τη συνεργασία με τον ΟΟΣΑ ως μήνυμα για μια «νέα γενιά μεταρρυθμίσεων», απορρίπτοντας παράλληλα την κριτική ότι πρόκειται για ένα νέο τύπου μνημονιακό πλαίσιο.
Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η τρίτη τετραετία, αν υπάρξει, δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στη δημοσιονομική σταθερότητα και στις επενδύσεις. Χρειάζεται πειστική απάντηση στο ερώτημα πώς η ανάπτυξη θα φτάσει στα εισοδήματα, πώς θα ενισχυθεί η παραγωγική βάση, πώς θα συνδεθεί η έρευνα με την πραγματική οικονομία και πώς θα περιοριστούν οι ανισότητες ανάμεσα στο κέντρο και την περιφέρεια.
Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη πολιτική δοκιμασία. Η πρώτη Έκθεση Πισσαρίδη συνδέθηκε με μεταρρυθμίσεις, αλλά και με σκληρή κριτική για κοινωνική μονομέρεια. Η δεύτερη εκδοχή της καλείται να αποδείξει ότι δεν θα είναι απλώς ένα τεχνοκρατικό εγχειρίδιο για υψηλότερη παραγωγικότητα, αλλά ένα σχέδιο με πραγματικό κοινωνικό μέρισμα.
Η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης αναμένεται να κινηθεί άμεσα, εντός Μαΐου, ενώ η νέα οικονομική μελέτη εκτιμάται ότι θα αρχίσει να μπαίνει πιο δυναμικά στον δημόσιο διάλογο από τον Σεπτέμβριο. Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση στήνει από τώρα το ιδεολογικό και προγραμματικό πλαίσιο της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης. Και το κάνει με έναν διπλό στόχο, να εμφανιστεί ως δύναμη μακράς πνοής και να υποχρεώσει την αντιπολίτευση να απαντήσει όχι μόνο στο «τι καταγγέλλει», αλλά κυρίως στο «τι προτείνει».
Διαβάστε επίσης; Συνταγματική αναθεώρηση: Το «πακέτο» Χατζηδάκη και το μήνυμα στις αγορές
Μ.Η.Τ. 242183