Της Μαρίας Αναστασιάδη
Τα έσοδα από προμήθειες αναδεικνύονται σε κομβικό στήριγμα για την υλοποίηση των επιχειρησιακών σχεδίων των ελληνικών τραπεζών έως το 2029, σε ένα περιβάλλον που μεταβάλλεται. Οι παρεμβάσεις στις χρεώσεις καθημερινών συναλλαγών αναδιαμορφώνουν τη σύνθεση των εσόδων, ενώ δεν αποκλείονται νέες ρυθμιστικές κινήσεις. Παράλληλα, η εντεινόμενη γεωπολιτική αστάθεια ενισχύει την αβεβαιότητα γύρω από τις μακροοικονομικές προοπτικές.
Σύμφωνα με τα επιχειρησιακά πλάνα που έχουν παρουσιαστεί, οι περισσότερες συστημικές τράπεζες –με εξαίρεση την Alpha– προβλέπουν ισχυρή άνοδο στα έσοδα από προμήθειες την επόμενη τριετία. Βασικός μοχλός αναμένεται να είναι τα επενδυτικά προϊόντα και οι τραπεζοασφαλιστικές υπηρεσίες, με εκτιμώμενους ετήσιους ρυθμούς αύξησης που κινούνται μεταξύ 13% και 16%, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως της Eurobank, οι προβλέψεις είναι ακόμη πιο αισιόδοξες. Η λιανική τραπεζική ακολουθεί με πιο συγκρατημένη δυναμική, ενώ πιο ήπια αναμένεται να κινηθούν οι προμήθειες από δάνεια, εγγυητικές επιστολές και δραστηριότητες trade finance.
Οι κατευθύνσεις αυτές δεν αποτελούν νέα εξέλιξη, καθώς είχαν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται στα οικονομικά αποτελέσματα των τελευταίων ετών. Το 2025, τα καθαρά έσοδα από προμήθειες των τεσσάρων συστημικών τραπεζών αυξήθηκαν κατά περίπου 10%, ξεπερνώντας τα 2,1 δισ. ευρώ. Η ενίσχυση της πιστωτικής επέκτασης και η αυξημένη διείσδυση επενδυτικών προϊόντων συνέβαλαν καθοριστικά, αντισταθμίζοντας εν μέρει τις επιπτώσεις από τα κυβερνητικά μέτρα που περιόρισαν χρεώσεις σε βασικές συναλλαγές.
Σε ευρύτερο επίπεδο, η βελτίωση των συνθηκών χρηματοδότησης, καθώς και η άνοδος των προμηθειών από νέες εκταμιεύσεις, επενδυτική τραπεζική, αγορές κεφαλαίου και trading, εκτιμάται ότι θα αποτελέσουν βασικές πηγές ενίσχυσης των μη επιτοκιακών εσόδων.
Ωστόσο, οι παρεμβάσεις για τη μείωση ή κατάργηση χρεώσεων σε υπηρεσίες καθημερινής χρήσης είχαν μετρήσιμο κόστος για τις τράπεζες. Ενδεικτικά, η Πειραιώς κατέγραψε απώλειες δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ από συναλλαγές και πληρωμές, ενώ πιέσεις σημειώθηκαν και σε Εθνική και Alpha. Αντίθετα, η Eurobank φαίνεται να απορροφά μέρος των επιπτώσεων μέσω της διεθνούς παρουσίας της, ιδίως στην Κύπρο.
Απαντώντας στις νέες συνθήκες, οι τράπεζες έχουν στραφεί και σε εναλλακτικά μοντέλα εσόδων, όπως τα συνδρομητικά πακέτα υπηρεσιών για καθημερινές συναλλαγές. Η προσέγγιση αυτή στοχεύει στη δημιουργία πιο σταθερών και προβλέψιμων ροών εσόδων.
Παράλληλα, καταγράφεται σαφής μετατόπιση στο μείγμα των προμηθειών, με αυξημένη βαρύτητα στα επενδυτικά προϊόντα και τις ασφαλιστικές εργασίες, σε βάρος των παραδοσιακών τραπεζικών συναλλαγών που επηρεάζονται ευκολότερα από ρυθμιστικές παρεμβάσεις. Οι δραστηριότητες asset management, brokerage και bancassurance αποτέλεσαν βασικούς πυλώνες ανάπτυξης το 2025, καλύπτοντας πάνω από το μισό των συνολικών εσόδων από προμήθειες.
Σημαντική ήταν η άνοδος των εσόδων από αυτές τις δραστηριότητες, με ισχυρή συμβολή και από την επέκταση σε αγορές του εξωτερικού, όπως η Κύπρος. Ιδιαίτερα δυναμική εμφανίζεται η Alpha, η οποία αντλεί το μεγαλύτερο ποσοστό προμηθειών από τους συγκεκριμένους τομείς, με το asset management να διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο, ενισχυμένο και από διεθνείς συνεργασίες.
Αντίστοιχα, η Πειραιώς κατέγραψε αξιοσημείωτη αύξηση στα έσοδα από διαχείριση κεφαλαίων και επενδυτικές υπηρεσίες, ενώ η Εθνική επιτάχυνε την ανάπτυξη στον τομέα του asset management, αξιοποιώντας προϊόντα που ανταποκρίνονται στο πιο συντηρητικό προφίλ των πελατών της. Έτσι, περιορίζει σταδιακά την απόσταση από τον ανταγωνισμό και ενισχύει τη συμβολή των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων στο συνολικό της αποτέλεσμα.
Μ.Η.Τ. 242183