BIS: Προειδοποίηση για νέο κύμα πληθωρισμού και επιτοκιακή «παγίδα» – Σήμα κινδύνου από την «τράπεζα των κεντρικών τραπεζών»
Η νέα ενεργειακή κρίση που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο τον μεγαλύτερο εφιάλτη των κεντρικών τραπεζών: την επιστροφή του επίμονου πληθωρισμού σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια οικονομία παραμένει εύθραυστη, υπερχρεωμένη και εξαρτημένη από το φθηνό χρήμα της προηγούμενης δεκαπενταετίας.
Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS), γνωστή διεθνώς ως η «τράπεζα των κεντρικών τραπεζών», προχώρησε σε μία από τις πιο ηχηρές προειδοποιήσεις των τελευταίων μηνών. Ο επικεφαλής της, Pablo Hernandez de Cos, ξεκαθάρισε ότι οι κυβερνήσεις θα πρέπει να αποφύγουν γενικευμένα και μόνιμα πακέτα στήριξης απέναντι στο νέο ενεργειακό σοκ, καθώς μια τέτοια στρατηγική μπορεί να πυροδοτήσει νέο κύκλο πληθωριστικών πιέσεων και να οδηγήσει τις κεντρικές τράπεζες σε ακόμη πιο επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων.
Το μήνυμα της BIS δεν είναι τεχνοκρατικό ούτε ουδέτερο πολιτικά. Αντιθέτως, έρχεται να βάλει ευθέως φρένο στις πιέσεις που δέχονται πολλές κυβερνήσεις για μαζικές επιδοτήσεις ενέργειας και νέα προγράμματα δημοσιονομικής χαλάρωσης. Ουσιαστικά, η Βασιλεία προειδοποιεί ότι η επανάληψη των πολιτικών στήριξης της περιόδου της πανδημίας μπορεί αυτή τη φορά να έχει πολύ πιο επικίνδυνες συνέπειες για τις τιμές, τα επιτόκια και την ανάπτυξη.
Ο de Cos εμφανίστηκε ιδιαίτερα ανήσυχος για το ενδεχόμενο οι κυβερνήσεις να επιχειρήσουν να «παγώσουν» τεχνητά το κόστος της ενεργειακής κρίσης με μόνιμες κρατικές παρεμβάσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, η δημοσιονομική στήριξη πρέπει να είναι αυστηρά προσωρινή και απολύτως στοχευμένη, διαφορετικά ο πληθωρισμός κινδυνεύει να αποκτήσει πιο μόνιμα χαρακτηριστικά.
Σε αυτή την περίπτωση, οι κεντρικές τράπεζες θα αναγκαστούν να αντιδράσουν με νέα αύξηση του κόστους δανεισμού, κάτι που θα πλήξει άμεσα επενδύσεις, κατανάλωση και οικονομική ανάπτυξη. Με άλλα λόγια, η BIS προειδοποιεί ότι η πολιτική υπερπροστασίας των οικονομιών μπορεί τελικά να οδηγήσει σε βαθύτερη επιβράδυνση και ακριβότερο χρήμα για όλους.
Πόλεμος, χρέος και hedge funds: Το νέο εκρηκτικό μείγμα για τις αγορές
Η παρέμβαση της BIS αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή έρχεται σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς αγορές εμφανίζονται σχετικά ήρεμες, παρά τη γεωπολιτική αναταραχή στη Μέση Ανατολή. Αυτή ακριβώς η «ψυχραιμία» είναι που προκαλεί ανησυχία στη Βασιλεία.
Ο de Cos προειδοποίησε ότι οι αγορές έχουν στηρίξει την αισιοδοξία τους σε δύο βασικές παραδοχές: στην εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και στην εκτίμηση ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή θα εκτονωθεί σχετικά γρήγορα. Αν όμως αυτές οι προσδοκίες διαψευστούν, τότε οι διεθνείς αγορές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με απότομες και βίαιες διορθώσεις.
Η BIS βλέπει να σχηματίζεται ένα νέο επικίνδυνο περιβάλλον, όπου γεωπολιτικό ρίσκο, υπερβολικό δημόσιο χρέος και υψηλή μόχλευση αλληλεπιδρούν με τρόπο που μπορεί να αποσταθεροποιήσει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στη Βασιλεία η αυξανόμενη συμμετοχή μη τραπεζικών ιδρυμάτων στη διαχείριση δημόσιου χρέους. Hedge funds και άλλοι επενδυτικοί οργανισμοί με υψηλή μόχλευση έχουν αποκτήσει τεράστια έκθεση στις αγορές ομολόγων, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αυξημένης ευαλωτότητας σε περίπτωση έντονων αναταράξεων.
Το μήνυμα της BIS είναι, όσο τα κράτη συνεχίζουν να αυξάνουν το χρέος τους και οι αγορές λειτουργούν με υπερβολική εξάρτηση από φθηνή ρευστότητα και γεωπολιτικές προσδοκίες, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μιας αιφνιδιαστικής κρίσης εμπιστοσύνης.
Η νέα ενεργειακή αναστάτωση έχει ήδη αυξήσει τη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές, ενώ αρκετές κυβερνήσεις εξετάζουν νέα πακέτα στήριξης για να περιορίσουν το πολιτικό κόστος της ακρίβειας. Αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί ανησυχία στις κεντρικές τράπεζες: ο φόβος ότι οι πληθωριστικές πιέσεις μπορεί να παγιωθούν ξανά πριν ακόμη οι οικονομίες επιστρέψουν σε πλήρη σταθερότητα.
Το μεγάλο δίλημμα για τις κεντρικές τράπεζες και η σκιά της ΕΚΤ
Η BIS ουσιαστικά ζητά από τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν υψηλή επαγρύπνηση απέναντι στις πληθωριστικές εξελίξεις, ακόμη και αν η παγκόσμια ανάπτυξη επιβραδύνεται. Ο de Cos υποστήριξε ότι οι νομισματικές αρχές μπορούν να αγνοήσουν προσωρινά σοκ στην προσφορά μόνο εφόσον αυτά δεν επηρεάζουν τις μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό και δεν δημιουργούν δευτερογενείς επιπτώσεις σε μισθούς και τιμές.
Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι η εμπειρία της περιόδου μετά την πανδημία έχει αφήσει βαθύ αποτύπωμα στις αγορές, στις επιχειρήσεις και στους καταναλωτές. Η μνήμη της εκτίναξης του πληθωρισμού παραμένει νωπή και αυτό αυξάνει τον κίνδυνο οι νέες ενεργειακές πιέσεις να περάσουν γρηγορότερα στην πραγματική οικονομία.
Η παρέμβαση της BIS έρχεται επίσης σε μια στιγμή όπου εντείνονται οι συζητήσεις για την επόμενη ημέρα στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ο de Cos απέφυγε να σχολιάσει τα σενάρια που τον θέλουν ανάμεσα στους πιθανούς διαδόχους της Christine Lagarde στην European Central Bank, ωστόσο η τοποθέτησή του θεωρήθηκε από πολλούς σαφές δείγμα της πιο αυστηρής γραμμής που κυριαρχεί πλέον σε μεγάλο μέρος του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος.
Διαβάστε επίσης: Η BIS προειδοποιεί: Ο εμπορικός πόλεμος Τραμπ απειλεί το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα
Μ.Η.Τ. 242183