Το ΝΑΤΟ φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο ανάπτυξης δυνάμεων ή υποστήριξης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, εφόσον η κρίσιμη θαλάσσια δίοδος δεν έχει επαναλειτουργήσει έως τις αρχές Ιουλίου, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Bloomberg.
Ωστόσο, η λήψη απόφασης παραμένει δύσκολη λόγω έλλειψης ομοφωνίας μεταξύ των κρατών-μελών.
Σενάρια εμπλοκής και πολιτικές αντιρρήσεις στο ΝΑΤΟ
Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της Συμμαχίας, το ΝΑΤΟ εξετάζει το ενδεχόμενο να συνδράμει στη διασφάλιση της διέλευσης εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, σε περίπτωση παρατεταμένου αποκλεισμού. Παρότι η ιδέα βρίσκει υποστήριξη από μέρος των μελών, δεν έχει ακόμη επιτευχθεί η απαιτούμενη ομοφωνία για την υλοποίησή της.
Διπλωμάτης κράτους-μέλους ανέφερε ότι αρκετές χώρες εμφανίζονται θετικές υπό προϋποθέσεις, ωστόσο άλλες αντιτίθενται σε οποιαδήποτε εμπλοκή που θα μπορούσε να θεωρηθεί επέκταση της σύγκρουσης.
Γεωπολιτικό υπόβαθρο και ενεργειακή διάσταση
Τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, έχουν εξελιχθεί σε σημείο έντονης γεωστρατηγικής τριβής, μετά την κλιμάκωση της έντασης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η κρίση ξεκίνησε όταν το Ιράν προχώρησε σε περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα μετά την έναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, γεγονός που οδήγησε σε σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Εσωτερικές διαιρέσεις στη Συμμαχία
Η διαδικασία λήψης απόφασης στο ΝΑΤΟ απαιτεί ομοφωνία, γεγονός που δυσχεραίνει την προώθηση στρατιωτικά ευαίσθητων σχεδίων.
Ορισμένα κράτη-μέλη, όπως η Ισπανία, έχουν εκφράσει ανοιχτά την αντίθεσή τους σε στρατιωτική εμπλοκή, ενώ η Μαδρίτη έχει περιορίσει τη χρήση εναέριου χώρου και βάσεων από τις ΗΠΑ για επιχειρήσεις που σχετίζονται με το Ιράν.
Άλλες χώρες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές, επιδιώκοντας να αποφευχθεί άμεση εμπλοκή στη σύγκρουση, παρά την αυξανόμενη πίεση από την ενεργειακή αστάθεια.
Η στάση των ΗΠΑ και οι ενδοατλαντικές εντάσεις
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η Ουάσιγκτον έχει ασκήσει πίεση προς τους συμμάχους για μεγαλύτερη συνδρομή στο ζήτημα των Στενών, χωρίς ωστόσο να έχει κατατεθεί επίσημο αίτημα για ενεργοποίηση του ΝΑΤΟ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump έχει επικρίνει επανειλημμένα την ευρωπαϊκή στάση, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προχωρήσει σε αναπροσαρμογές στρατιωτικής παρουσίας, συμπεριλαμβανομένης της απόσυρσης δυνάμεων από τη Γερμανία.
Εναλλακτικά σενάρια και ευρωπαϊκός σχεδιασμός
Παράλληλα, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο επεξεργάζονται ξεχωριστό πλαίσιο για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή, σε μεταγενέστερη φάση αποκλιμάκωσης. Ορισμένα κράτη έχουν ήδη προχωρήσει σε περιορισμένες στρατιωτικές αναπτύξεις, στο πλαίσιο πιθανής εφαρμογής τέτοιων σχεδίων.
Ωστόσο, οι πρωτοβουλίες αυτές δεν έχουν καταφέρει να άρουν τις εντάσεις στο εσωτερικό της Συμμαχίας ούτε να διαμορφώσουν κοινή στρατηγική γραμμή.
Η συζήτηση για πιθανή εμπλοκή του ΝΑΤΟ στα Στενά του Ορμούζ αναδεικνύει τις βαθιές διαφωνίες στο εσωτερικό της Συμμαχίας, αλλά και τη στενή σύνδεση μεταξύ γεωπολιτικής ασφάλειας και παγκόσμιας ενεργειακής σταθερότητας. Το αν θα υπάρξει τελικά κοινή απόφαση θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της κρίσης και τη διαμόρφωση ενός ευρύτερου διεθνούς συνασπισμού.
Μ.Η.Τ. 242183