ΕΕ–ΗΠΑ: Πολιτική συμφωνία για κατάργηση δασμών και εμβάθυνση του διατλαντικού εμπορίου

Πολιτική συμφωνία για κατάργηση δασμών και ενίσχυση του διατλαντικού εμπορίου

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε την ικανοποίησή της για την πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ του Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και του Συμβουλίου της ΕΕ σχετικά με δύο κανονισμούς που προβλέπουν την κατάργηση των δασμών σε όλα τα βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ και την παροχή προτιμησιακής πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά για συγκεκριμένα αμερικανικά γεωργικά και θαλασσινά προϊόντα.

Η συμφωνία υλοποιεί τις δεσμεύσεις που περιλαμβάνονται στην κοινή δήλωση ΕΕ-ΗΠΑ της 21ης Αυγούστου 2025 και αναμένεται να τεθεί σύντομα σε επίσημη διαδικασία έγκρισης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ.

Η φον ντερ Λάιεν χαιρετίζει τη συμφωνία

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαρακτήρισε τη συμφωνία σημαντικό βήμα για τη διατήρηση ενός σταθερού, δίκαιου και αμοιβαία επωφελούς διατλαντικού εμπορίου.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, η απελευθερωμένη πρόσβαση στην αγορά για τις αμερικανικές εξαγωγές θα επιτρέψει χαμηλότερο κόστος και ευκολότερη διαθεσιμότητα αγαθών για τη βιομηχανία και τους καταναλωτές της ΕΕ, χωρίς να θίγονται ευαίσθητοι τομείς της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Παράλληλα, οι νέοι κανονισμοί περιλαμβάνουν ρήτρα διασφάλισης, δίνοντας στην ΕΕ τη δυνατότητα να αντιδράσει άμεσα σε περίπτωση που καταγραφούν διαταραχές στο εμπόριο ή ζημιογόνες αυξήσεις εισαγωγών από τις ΗΠΑ. Η Επιτροπή θα παρακολουθεί συστηματικά τις εμπορικές ροές, ενώ διατηρεί το δικαίωμα αναστολής, εν όλω ή εν μέρει, των δασμολογικών παραχωρήσεων σε ειδικές περιπτώσεις.

Επόμενα βήματα

Τα τελικά κείμενα των κανονισμών θα υποβληθούν προς επίσημη έγκριση τις επόμενες εβδομάδες. Εφόσον εγκριθούν, η απελευθερωμένη πρόσβαση στην αγορά θα ισχύσει έως το τέλος του 2029, με δυνατότητα παράτασης.

Η σημασία της διατλαντικής σχέσης

Η διατλαντική σχέση παραμένει η μεγαλύτερη διμερής εμπορική και επενδυτική συνεργασία παγκοσμίως. Το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ ξεπέρασε τα 1,7 τρισ. ευρώ το 2025, εκ των οποίων:

911 δισ. ευρώ αφορούσαν αγαθά
865 δισ. ευρώ υπηρεσίες

Καθημερινά, αγαθά και υπηρεσίες αξίας άνω των 4,9 δισ. ευρώ διασχίζουν τον Ατλαντικό, ενώ το συνολικό απόθεμα αμοιβαίων επενδύσεων το 2024 ξεπέρασε τα 4,8 τρισ. ευρώ.

Η συμφωνία βασίζεται στις παραμέτρους που είχαν συμφωνήσει η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, τον Ιούλιο του 2025.

Οι βασικές δεσμεύσεις

Οι ΗΠΑ δεσμεύτηκαν:

να διατηρήσουν ανώτατο δασμολογικό όριο 15% για τις περισσότερες εξαγωγές της ΕΕ,
να εξαιρέσουν ορισμένες κατηγορίες προϊόντων από πρόσθετους δασμούς, όπως:
φυσικούς πόρους που δεν διατίθενται στις ΗΠΑ,
αεροσκάφη και εξαρτήματα,
γενόσημα φαρμακευτικά προϊόντα.

Από την πλευρά της, η ΕΕ δεσμεύτηκε:

να καταργήσει τους δασμούς σε όλα τα βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ,
να βελτιώσει την πρόσβαση στην αγορά για ορισμένα μη ευαίσθητα αγροδιατροφικά προϊόντα.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν επίσης να συνεχίσουν τη συνεργασία τους για:

περαιτέρω μείωση δασμών,
αντιμετώπιση μη δασμολογικών εμποδίων,
οικονομική ασφάλεια,
κρίσιμα ορυκτά,
περιορισμό της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας στον χάλυβα.