Citi: Ο πόλεμος στο Ιράν φέρνει νέο ενεργειακό σοκ – Το μεγάλο στοίχημα για την παγκόσμια οικονομία είναι το πετρέλαιο πάνω από τα $100
Σε κατάσταση εύθραυστης ισορροπίας εισέρχεται η παγκόσμια οικονομία, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ επαναφέρουν τον φόβο ενός νέου μεγάλου ενεργειακού σοκ, με τη Citigroup να προειδοποιεί ότι οι αγορές βρίσκονται πλέον μπροστά σε μια κρίσιμη δοκιμασία αντοχής. Παρά την εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου και τις σοβαρές απειλές για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, η αμερικανική τράπεζα διαπιστώνει ότι η διεθνής οικονομία εμφανίζει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα.
Οι δείκτες PMI, τα χρηματιστηριακά ταμπλό και οι δείκτες οικονομικών «εκπλήξεων» συνεχίζουν να δείχνουν θετική δυναμική, ενώ σημαντικό στήριγμα παραμένει η παγκόσμια έκρηξη επενδύσεων γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Παρόλα αυτά, η Citi υποβάθμισε ήδη την πρόβλεψη για την παγκόσμια ανάπτυξη στο 2,6% για το 2026, από 2,9% προηγουμένως, επισημαίνοντας ότι το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο η διάρκεια του πολέμου αλλά κυρίως το πόσο θα παραμείνει το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Τα Στενά του Ορμούζ κρίνουν την επόμενη μέρα της οικονομίας
Η αμερικανική τράπεζα σκιαγραφεί δύο διαφορετικά σενάρια που μπορούν να αλλάξουν πλήρως την εικόνα της διεθνούς οικονομίας. Στο πρώτο και πιο αισιόδοξο σενάριο, οι συνομιλίες οδηγούν μέσα στους επόμενους μήνες σε σταδιακή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και αποκλιμάκωση της κρίσης. Σε αυτή την περίπτωση, η Citi βλέπει το Brent να υποχωρεί κοντά στα 80 δολάρια ανά βαρέλι στο δεύτερο εξάμηνο του έτους.
Ακόμη και τότε, όμως, οι τιμές θα παραμείνουν σημαντικά υψηλότερες από τα προπολεμικά επίπεδα, καθώς η αγορά θεωρεί δεδομένο ότι μέρος της παγκόσμιας παραγωγικής και διυλιστηριακής δυναμικότητας έχει ήδη υποστεί σοβαρό πλήγμα. Σε αυτό το σενάριο, η παγκόσμια οικονομία θα επιβραδυνθεί αλλά δεν θα εκτροχιαστεί, ενώ ο πληθωρισμός θα κινηθεί υψηλότερα προσωρινά πριν αρχίσει να αποκλιμακώνεται το 2027.
Η Citi εκτιμά ότι ο παγκόσμιος πληθωρισμός θα φτάσει φέτος στο 3,5%, σχεδόν μία ποσοστιαία μονάδα υψηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις πριν από τη σύγκρουση.
Το εφιαλτικό σενάριο των 120 δολαρίων και η απειλή στασιμοπληθωρισμού
Το δεύτερο σενάριο είναι αυτό που προκαλεί πλέον τον μεγαλύτερο φόβο στις αγορές. Εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για μεγάλο μέρος του έτους και το Brent κινηθεί σταθερά κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι, τότε η Citi βλέπει την παγκόσμια ανάπτυξη να καταρρέει κάτω από το 2% και τον πληθωρισμό να πλησιάζει το 5%.
Σε μια τέτοια εξέλιξη, οι επιπτώσεις δεν θα περιοριστούν μόνο στην ενέργεια. Η αλυσίδα μεταφοράς του σοκ θα περάσει στα πετροχημικά, στα λιπάσματα, στη βιομηχανία, στις μεταφορές και τελικά στις τιμές καταναλωτή. Η εικόνα αυτή θυμίζει, σύμφωνα με την αμερικανική τράπεζα, ένα νέο επεισόδιο «ήπιου στασιμοπληθωρισμού», με συνδυασμό αδύναμης ανάπτυξης και επίμονου πληθωρισμού.
Οι αγορές ήδη προεξοφλούν πιο επιθετική στάση από τις κεντρικές τράπεζες, βλέποντας νέα αύξηση επιτοκίων από τη Federal Reserve, τρεις κινήσεις από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και επιπλέον αυξήσεις από την Τράπεζα της Αγγλίας.
Γιατί η παγκόσμια οικονομία αντέχει περισσότερο από ό,τι παλιά
Παρά τους κινδύνους, η Citi εκτιμά ότι η παγκόσμια οικονομία σήμερα είναι πολύ πιο ευέλικτη και ανθεκτική σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες. Η εξάρτηση της ανάπτυξης από το πετρέλαιο έχει μειωθεί αισθητά, τα παγκόσμια αποθέματα ενέργειας παραμένουν ακόμη υψηλά, ενώ η διεθνής οικονομία έχει ήδη επιβιώσει διαδοχικά σοκ μετά την πανδημία.
Από τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας μέχρι τις επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων και τους δασμούς των ΗΠΑ, η ανάπτυξη συνέχισε να κινείται κοντά στις μακροπρόθεσμες τάσεις. Η Citi υπενθυμίζει μάλιστα ότι μεταξύ 2011 και 2014 οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν για μεγάλο διάστημα σε αντίστοιχα υψηλά επίπεδα χωρίς να οδηγήσουν σε παγκόσμια ύφεση.
Ωστόσο, το μεγάλο στοίχημα σήμερα είναι αν η διεθνής οικονομία μπορεί να αντέξει ξανά ένα τόσο ακριβό πετρέλαιο μέσα σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικής αστάθειας, υψηλού χρέους και ήδη αυξημένων επιτοκίων.
Διαβάστε επίσης: PMI σοκ στην Ευρώπη: Η μεγαλύτερη επιδείνωση επιχειρηματικής δραστηριότητας από το 2023







Μ.Η.Τ. 242183