Ψηφιακή μεταρρύθμιση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση – Τι προβλέπει ο νέος Κώδικας
Μια δομική μεταρρύθμιση στον τρόπο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης εισάγει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος θεσμοθετεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα την ηλεκτρονική ψηφοφορία στις αυτοδιοικητικές εκλογές, καθώς και στα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα και στις διαδικασίες ανάδειξης συμβουλίων νέων.
Η μεταρρύθμιση στοχεύει στη μετάβαση κρίσιμων δημοκρατικών λειτουργιών σε ψηφιακό περιβάλλον, ενισχύοντας τη συμμετοχική δημοκρατία, τη διεύρυνση της εκλογικής συμμετοχής και τη διευκόλυνση των εκλογέων που βρίσκονται εκτός τόπου κατοικίας.
Ηλεκτρονική ψηφοφορία στις αυτοδιοικητικές εκλογές από το 2028
Η εφαρμογή της ηλεκτρονικής ψήφου προβλέπεται να ξεκινήσει από τις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028 και θα αφορά:
Εκλογή Δημάρχων και Δημοτικών Συμβουλίων
Εκλογή Περιφερειαρχών και Περιφερειακών Συμβουλίων
Η ηλεκτρονική ψηφοφορία θα έχει προαιρετικό χαρακτήρα, λειτουργώντας παράλληλα με τη φυσική ψηφοφορία στις κάλπες.
Ο εκλογέας θα μπορεί να επιλέγει μεταξύ:
φυσικής παρουσίας σε εκλογικό τμήμα
ηλεκτρονικής ψηφοφορίας μέσω ψηφιακής διαδικασίας
Για την αποτροπή διπλής ψήφου, οι πολίτες που επιλέγουν ηλεκτρονική συμμετοχή θα εγγράφονται σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους ηλεκτρονικής ψήφου.
Εγγραφή και ταυτοποίηση μέσω gov.gr και Taxisnet
Η εγγραφή στους ηλεκτρονικούς καταλόγους θα πραγματοποιείται μέσω της πλατφόρμας gov.gr, με χρήση:
προσωπικών κωδικών Taxisnet
συστήματος επιβεβαίωσης OTP (One-Time Password)
διασταύρωσης στοιχείων ταυτότητας και επικοινωνίας
Η επεξεργασία των δεδομένων θα διέπεται από τον GDPR και την ισχύουσα ελληνική νομοθεσία περί προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Τεχνική αρχιτεκτονική ηλεκτρονικής ψήφου
Η ηλεκτρονική ψηφοφορία θα διεξάγεται σε ειδικά εκλογικά τμήματα ηλεκτρονικής ψήφου, με βασικές προδιαγραφές:
ελάχιστο όριο 30 εγγεγραμμένων εκλογέων ανά δήμο
λειτουργία σε εθνικό επίπεδο
δυνατότητα ψηφοφορίας σε οποιοδήποτε ειδικό τμήμα ανεξαρτήτως δήμου εγγραφής
Μετά την ταυτοποίηση του εκλογέα:
διαγράφεται από τον ηλεκτρονικό κατάλογο
οδηγείται σε απομονωμένο χώρο ψηφοφορίας
ψηφίζει μέσω ηλεκτρονικού συστήματος (PC ή tablet)
Θεσμικές εγγυήσεις και έλεγχος ακεραιότητας συστήματος
Ο νέος Κώδικας προβλέπει πολυεπίπεδο μηχανισμό εποπτείας της ηλεκτρονικής εκλογικής διαδικασίας, με στόχο την ασφάλεια, διαφάνεια και αδιάβλητο χαρακτήρα.
Συγκροτούνται:
Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης Λογισμικού
Αποτελούμενη από πανεπιστημιακούς ιδρυμάτων όπως:
Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ)
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ)
Πανεπιστήμιο Πειραιά
Η επιτροπή αξιολογεί το λογισμικό και υποβάλλει πορίσματα στη Βουλή.
Πενταμελής Εποπτική Επιτροπή
Με συμμετοχή:
αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου
συμβούλων της Επικρατείας
πανεπιστημιακών
Ηλεκτρονικά δημοτικά δημοψηφίσματα
Ο νέος θεσμός των συμβουλευτικών δημοτικών δημοψηφισμάτων εισάγει μηχανισμούς άμεσης συμμετοχικής δημοκρατίας.
Διαδικασία ενεργοποίησης:
Απόφαση δημοτικού συμβουλίου με πλειοψηφία 2/3
ή πρωτοβουλία πολιτών με υπογραφές τουλάχιστον 10% των εγγεγραμμένων εκλογέων
Περιορισμοί:
δεν επιτρέπονται σε θέματα φορολογίας ή τελών
δεν διεξάγονται σε προεκλογικές περιόδους εθνικών/ευρωπαϊκών εκλογών
απαγορεύεται διεξαγωγή το ίδιο έτος με αυτοδιοικητικές εκλογές
Ελάχιστη συμμετοχή εγκυρότητας:
30% των εγγεγραμμένων εκλογέων ή
50% συμμετοχής από τις τελευταίες αυτοδιοικητικές εκλογές
Η ψηφοφορία θα διεξάγεται αποκλειστικά ψηφιακά μέσω συνεργασίας με την ΕΔΥΤΕ Α.Ε.
Συμβούλια Νέων: Ψηφιακή εκλογή και ενίσχυση συμμετοχής
Η μεταρρύθμιση επεκτείνεται και στη θεσμοθέτηση Συμβουλίων Νέων σε δήμους άνω των 2.000 κατοίκων.
Βασικά χαρακτηριστικά:
ηλεκτρονική εκλογή μέσω gov.gr
δικαίωμα συμμετοχής έως 29 ετών
συμβουλευτικός ρόλος προς τα δημοτικά συμβούλια
Χρονοδιάγραμμα εκλογών:
1η Κυριακή Απριλίου (1ο έτος θητείας)
1η Κυριακή Οκτωβρίου (3ο έτος θητείας)
Λειτουργικός ρόλος:
πολιτικές νεολαίας
εκπαίδευση και πολιτισμός
αθλητισμός και κοινωνική πολιτική
Ο αριθμός μελών κυμαίνεται:
από 3 μέλη (μικροί δήμοι)
έως 15 μέλη (Δήμος Αθηναίων)
Οι σύμβουλοι νέων θα συμμετέχουν στις συνεδριάσεις δημοτικών συμβουλίων με δικαίωμα λόγου
Μ.Η.Τ. 242183