Οι κατηγορίες κατά του Ραούλ Κάστρο μετά τη Βενεζουέλα πυροδοτούν σενάρια κλιμάκωσης στις σχέσεις Ουάσιγκτον – Αβάνας
Η απαγγελία βαριών κατηγοριών από τις ΗΠΑ σε βάρος του πρώην προέδρου της Κούβας, Ραούλ Κάστρο, επαναφέρει στο προσκήνιο τα σενάρια περί πιθανής αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης στην Αβάνα, λίγους μόλις μήνες μετά τη στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.
Ο Ραούλ Κάστρο κατηγορείται για συνωμοσία με σκοπό τη δολοφονία Αμερικανών πολιτών, για τέσσερις ανθρωποκτονίες και για δύο καταστροφές αεροσκαφών, σε υπόθεση που συνδέεται με την κατάρριψη δύο αεροπλάνων της αντικαστρικής οργάνωσης «Brothers to the Rescue» το 1996.
Τότε, τέσσερις άνδρες έχασαν τη ζωή τους όταν κουβανικά μαχητικά αεροσκάφη κατέρριψαν τα αεροσκάφη κοντά στον κουβανικό εναέριο χώρο. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι τα αεροπλάνα πετούσαν σε διεθνή εναέριο χώρο και ήταν άοπλα, ενώ η Αβάνα επιμένει ότι επρόκειτο για επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις της εθνικής της κυριαρχίας.
Οι ΗΠΑ αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο κλιμάκωσης
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της πρόσφατης στρατιωτικής επιχείρησης των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα. Η Ουάσιγκτον είχε τότε κατηγορήσει τον Νικολάς Μαδούρο για διακίνηση ναρκωτικών και συνεργασία με καρτέλ που χαρακτηρίστηκαν τρομοκρατικές οργανώσεις.
Με φόντο αυτές τις εξελίξεις, η απαγγελία κατηγοριών κατά του Ραούλ Κάστρο έχει προκαλέσει ανησυχία στην Κούβα και στη Λατινική Αμερική.
Ερωτηθείς από δημοσιογράφους εάν θα μπορούσε να υπάρξει αντίστοιχη επιχείρηση σύλληψης του Κάστρο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απέφυγε να αποκλείσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, δηλώνοντας χαρακτηριστικά:
«Δεν θέλω να το πω αυτό».
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα αφήσει να εννοηθεί ότι επιθυμεί μια «φιλική κατάληψη» της Κούβας, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από την Αβάνα.
Ο πρόεδρος της Κούβας, Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ, χαρακτήρισε τις αμερικανικές απειλές «διεθνές έγκλημα» και κατηγόρησε την Ουάσιγκτον για προσπάθεια αποσταθεροποίησης του νησιού.
Τι εκτιμούν οι αναλυτές για στρατιωτική επέμβαση στην Κούβα
Σε συνέντευξή της στο The Conversation, η λέκτορας Λατινοαμερικανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Λιντς, Άννα Γκριμάλντι, εκτίμησε ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις άμεσης αμερικανικής στρατιωτικής προετοιμασίας κατά της Κούβας.
Όπως σημειώνει, Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν πρόσφατα στο Associated Press ότι «δεν εξετάζεται άμεση στρατιωτική δράση εναντίον της Αβάνας».
Ωστόσο, η ίδια υπογραμμίζει ότι οι ΗΠΑ φαίνεται να διατηρούν όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά, ενώ συνεχίζουν να εντείνουν την πίεση προς την κουβανική κυβέρνηση.
Γιατί μια επιχείρηση στην Κούβα θεωρείται δύσκολη
Παρά τις εντάσεις, αναλυτές εκτιμούν ότι μια στρατιωτική επέμβαση στην Κούβα θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη και δαπανηρή.
Η κουβανική στρατιωτική στρατηγική βασίζεται στην εδαφική άμυνα και στη συμμετοχή μεγάλου μέρους του πληθυσμού σε περίπτωση εξωτερικής απειλής. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε επιχείρηση θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μακροχρόνια σύγκρουση με σοβαρό πολιτικό και οικονομικό κόστος για τις ΗΠΑ.
Παράλληλα, η γεωγραφική εγγύτητα της Κούβας με τη Φλόριντα εντείνει τους φόβους για πιθανά αντίποινα ή περιφερειακή αποσταθεροποίηση.
Σημαντικό ρόλο παίζει και το γεγονός ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη πολλαπλές στρατιωτικές δεσμεύσεις σε άλλα μέτωπα.
Η στρατηγική πίεσης των ΗΠΑ απέναντι στην Κούβα
Σύμφωνα με τους αναλυτές, η πιο πιθανή επιλογή της Ουάσιγκτον παραμένει η συνέχιση της στρατηγικής έμμεσης πίεσης προς την Κούβα.
Οι αμερικανικές κυρώσεις, το εμπάργκο και οι περιορισμοί στις εισαγωγές καυσίμων έχουν επιδεινώσει σημαντικά την οικονομική κρίση στο νησί, προκαλώντας ελλείψεις και συχνές διακοπές ρεύματος.
Η Ουάσιγκτον φαίνεται να επιδιώκει τη σταδιακή αποδυνάμωση του κουβανικού καθεστώτος, δημιουργώντας παράλληλα νομικές και πολιτικές βάσεις για πιθανή περαιτέρω κλιμάκωση στο μέλλον.
Υπάρχει εσωτερική στήριξη για αμερικανική επέμβαση;
Η κοινωνική δυσαρέσκεια στην Κούβα παραμένει υπαρκτή, κυρίως λόγω της βαθιάς οικονομικής κρίσης.
Τους τελευταίους μήνες έχουν σημειωθεί σποραδικές διαδηλώσεις με αιτήματα που σχετίζονται κυρίως με τις διακοπές ρεύματος, τις ελλείψεις τροφίμων και τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να υπάρχει οργανωμένο αντιπολιτευτικό κίνημα που να στηρίζει ανοιχτά ενδεχόμενη στρατιωτική παρέμβαση των ΗΠΑ.
Αντίθετα, οι απειλές από την Ουάσιγκτον έχουν προκαλέσει και κύμα εθνικιστικής συσπείρωσης στην Κούβα, με μαζικές συγκεντρώσεις υπέρ της υπεράσπισης της εθνικής κυριαρχίας.
Παρά την εσωτερική δυσαρέσκεια, μεγάλο μέρος της κοινωνίας φαίνεται να αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα κάθε σενάριο εξωτερικής παρέμβασης.
Οι διαφορές Κούβας και Βενεζουέλας
Αναλυτές επισημαίνουν ότι, παρά τις ομοιότητες με τη Βενεζουέλα, η περίπτωση της Κούβας παρουσιάζει σημαντικές διαφορές.
Η Βενεζουέλα διαθέτει τεράστια πετρελαϊκά αποθέματα και θεωρείται στρατηγικής σημασίας για τις ΗΠΑ, ενώ η Κούβα δεν προσφέρει αντίστοιχα οικονομικά κίνητρα.
Ταυτόχρονα, το συγκεντρωτικό μονοκομματικό σύστημα της Κούβας και οι ισχυροί κρατικοί μηχανισμοί θεωρούνται πιο ανθεκτικοί απέναντι σε εξωτερικές πιέσεις.
Η μακρόχρονη αντιπαράθεση της Αβάνας με τις ΗΠΑ έχει επίσης διαμορφώσει μια πολιτική κουλτούρα αντίστασης, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη οποιαδήποτε προσπάθεια επιβολής αλλαγής καθεστώτος.
Μέχρι στιγμής, πάντως, όλα δείχνουν ότι η κρίση μεταξύ ΗΠΑ και Κούβας θα συνεχίσει να εξελίσσεται κυρίως σε επίπεδο πολιτικής, οικονομικής και διπλωματικής πίεσης, χωρίς άμεση στρατιωτική σύγκρουση στον ορίζοντα.
Μ.Η.Τ. 242183