Νέος νόμος στη Γαλλία ενισχύει τη διεθνή πίεση για τον επαναπατρισμό πολιτιστικών θησαυρών στην Ελλάδα – Τι αλλάζει
Ένας νέος νόμος που τέθηκε σε ισχύ στη Γαλλία στις αρχές Μαΐου δημιουργεί νέα δεδομένα στη διεθνή συζήτηση για την επιστροφή πολιτιστικών θησαυρών και επαναφέρει στο προσκήνιο το θέμα των θραυσμάτων του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Μουσείο του Λούβρου.
Το νέο νομικό πλαίσιο διευκολύνει, υπό προϋποθέσεις, την επιστροφή αντικειμένων πολιτιστικής κληρονομιάς τα οποία είτε αποκτήθηκαν είτε μεταφέρθηκαν σε γαλλικές συλλογές μετά το 1815. Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική πλευρά, καθώς σύμφωνα με ειδικούς, μέρος των θραυσμάτων που φυλάσσονται στο Λούβρο ενδέχεται να εμπίπτει στις διατάξεις του νόμου.
Η δικηγόρος και ερευνήτρια Κατερίνα Τιτή επισημαίνει ότι στο γαλλικό μουσείο εντοπίζονται περίπου έξι θραύσματα που αποδίδονται στον Παρθενώνα, αν και για ορισμένα εξ αυτών δεν υπάρχει πλήρης τεκμηρίωση ως προς την ακριβή προέλευση.
Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, τουλάχιστον τέσσερα από αυτά φαίνεται να πληρούν το βασικό χρονικό κριτήριο του νέου νόμου, καθώς εντάχθηκαν στις γαλλικές συλλογές μετά το 1815, στοιχείο που θεωρείται καθοριστικό για την ενεργοποίηση της διαδικασίας επιστροφής.
Γιατί το 1815 θεωρείται κομβική χρονολογία
Η επιλογή του 1815 δεν είναι τυχαία. Συνδέεται άμεσα με την πτώση του Ναπολέοντα και τις διεθνείς συμφωνίες που ακολούθησαν για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών τα οποία είχαν αφαιρεθεί κατά τη διάρκεια των ναπολεόντειων εκστρατειών.
Η Γαλλία είχε τότε επιστρέψει σημαντικές αρχαιότητες σε άλλες χώρες, κυρίως στην Ιταλία, με αποτέλεσμα το νέο νομικό πλαίσιο να επικεντρώνεται κυρίως σε μεταγενέστερες περιπτώσεις απόκτησης ή μεταφοράς πολιτιστικών αντικειμένων.
Παρότι το ζήτημα αφορά άμεσα τα θραύσματα του Παρθενώνα στο Λούβρο, ειδικοί διευκρινίζουν ότι ο νέος νόμος δεν επηρεάζει αυτομάτως τη νομική διαμάχη γύρω από τα Γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο.
Ωστόσο, σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο, μια πιθανή επιστροφή από τη Γαλλία θα είχε ισχυρό συμβολισμό και θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά την πίεση προς τη βρετανική πλευρά.
Η διεθνής τάση επαναπατρισμού και η θέση της Ελλάδας
Η Ελλάδα έχει ήδη καταγράψει σημαντικές επιτυχίες στον επαναπατρισμό τμημάτων του Παρθενώνα τα τελευταία χρόνια. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται η επιστροφή θραυσμάτων από το Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης, το Αρχαιολογικό Μουσείο του Παλέρμο και το Μουσείο του Βατικανού.
Οι κινήσεις αυτές ενισχύουν σταδιακά τη διεθνή τάση επανεξέτασης παλαιότερων αποκτήσεων μουσείων και πολιτιστικών ιδρυμάτων, σε μια περίοδο όπου αυξάνονται οι πιέσεις για επιστροφές αρχαιοτήτων στις χώρες προέλευσής τους.
Το θέμα δεν αφορά πλέον μόνο την Ελλάδα. Διεθνώς, αρκετές χώρες διεκδικούν την επιστροφή πολιτιστικών θησαυρών που απομακρύνθηκαν στο παρελθόν υπό αμφισβητούμενες συνθήκες, γεγονός που εντείνει τη συζήτηση γύρω από τον ρόλο μεγάλων μουσείων της Ευρώπης και ιδιαίτερα του Βρετανικού Μουσείου.
Την ίδια στιγμή, διευκρινίζεται ότι εμβληματικά έργα όπως η Αφροδίτη της Μήλου και η Νίκη της Σαμοθράκης δεν φαίνεται να εμπίπτουν στο συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο, καθώς δεν καλύπτονται από τη χρονική προϋπόθεση που θέτει ο νέος γαλλικός νόμος.
Διαβάστε επίσης: Σημαντική ελληνική διπλωματική νίκη στην UNESCO για τα Γλυπτά του Παρθενώνα
Μ.Η.Τ. 242183