Η συνάντηση του Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Χακάν Φιντάν στη Σόφια στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της Διαδικασίας Συνεργασίας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SEECP), έφερε στο προσκήνιο το επίμαχο τουρκικό νομοσχέδιο για τις θαλάσσιες ζώνες και τη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Η ελληνική πλευρά ξεκαθάρισε ότι οι μονομερείς ενέργειες δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα, ενώ η Άγκυρα έδωσε για πρώτη φορά το στίγμα των προθέσεών της για το νομοσχέδιο που συζητείται στην τουρκική.
Σύμφωνα με την ελληνική ενημέρωση, οι δύο υπουργοί συζήτησαν τις περιφερειακές εξελίξεις, με έμφαση στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και την πορεία των διατλαντικών σχέσεων ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο στην Άγκυρα.
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στο ζήτημα της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας» και της νομοθετικής πρωτοβουλίας που εξετάζεται στην Τουρκία. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι οι μονομερείς ενέργειες δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα και δεν συμβάλλουν στη διατήρηση ήρεμου κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, επαναλαμβάνοντας παράλληλα την πάγια ελληνική θέση ότι η μία και μόνη διαφορά μεταξύ των δύο χωρών αφορά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι η ελληνική πλευρά αξιοποίησε την απευθείας επαφή των δύο υπουργών για να καταστήσει σαφές πως οποιαδήποτε απόπειρα μονομερούς κατοχύρωσης θαλάσσιων διεκδικήσεων δεν μπορεί να παράγει διεθνή έννομα αποτελέσματα και ενδέχεται να επηρεάσει το κλίμα που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια στις διμερείς σχέσεις.
Η απάντηση της Άγκυρας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διαρροές από πηγές του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών μετά τη συνάντηση, καθώς αποτελούν την πρώτη ουσιαστική τοποθέτηση της Άγκυρας για το περιεχόμενο της συζήτησης.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Χακάν Φιντάν υπενθύμισε ότι το νομοσχέδιο για τις θαλάσσιες ζώνες, το οποίο – όπως ανέφερε – βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, αποτελεί «εθνική νομοθεσία».
Ο Τούρκος υπουργός φέρεται να υποστήριξε ότι η Τουρκία είναι χώρα που σέβεται το διεθνές δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας, εκφράζοντας παράλληλα την προσδοκία να επιδεικνύουν ανάλογη στάση και οι γειτονικές χώρες.
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ακόμη ότι ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας εξέφρασε την ενόχληση της Άγκυρας για δημόσιες τοποθετήσεις που, κατά την τουρκική εκτίμηση, βασίζονται σε ελλιπείς πληροφορίες σχετικά με το περιεχόμενο του νομοσχεδίου.
Μάλιστα, ο Φιντάν φέρεται να υποστήριξε ότι τέτοιου είδους συζητήσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά τις διμερείς σχέσεις, ζητώντας «πιο υπεύθυνη συμπεριφορά» στο συγκεκριμένο ζήτημα.
Στη συνάντηση συζητήθηκαν επίσης οι εξελίξεις στο Κυπριακό, ενόψει της επικείμενης συνάντησης με την προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και της νέας άτυπης διευρυμένης συνάντησης για το Κυπριακό.
Παράλληλα, σύμφωνα με τις τουρκικές πηγές, ο Χακάν Φιντάν υπογράμμισε ότι η Ανατολική Μεσόγειος θα πρέπει να αποτελεί πεδίο συνεργασίας και όχι κλιμάκωσης, επισημαίνοντας ότι πρέπει να αποφεύγονται κινήσεις που, κατά την τουρκική ανάγνωση, θίγουν τα συμφέροντα της Τουρκίας ή ενδέχεται να επηρεάσουν την περιφερειακή σταθερότητα.
Νέοι υψηλοί τόνοι από τον Ερντογάν
Η συνάντηση των δύο υπουργών πραγματοποιήθηκε την ίδια ημέρα που ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επανήλθε με σκληρή ρητορική – και μάλιστα με σαφείς αιχμές κατά της Ελλάδας και της Κύπρου, χωρίς ωστόσο να τις κατονομάζει.
Μιλώντας στην κοινοβουλευτική ομάδα του κυβερνώντος κόμματος, ο Τούρκος πρόεδρος έκανε λόγο για προσπάθειες δημιουργίας τετελεσμένων στην περιοχή και προειδοποίησε ότι η Άγκυρα θα αντιδράσει εφόσον θεωρήσει ότι απειλούνται τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της Τουρκίας ή των Τουρκοκυπρίων.
Παρά τους υψηλούς τόνους που εξακολουθούν να καταγράφονται σε επίπεδο δημόσιας ρητορικής, Αθήνα και Άγκυρα συμφώνησαν να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, επιβεβαιώνοντας ότι ο διάλογος παραμένει το βασικό εργαλείο διαχείρισης των διαφορών και των εντάσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Η συνάντηση της Σόφιας αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική πλευρά παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από το επίμαχο νομοσχέδιο, ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να αποτρέψει τη δημιουργία νέων εστιών έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.
Μ.Η.Τ. 242183