Με πρόγραμμα 480 εκατ. ευρώ και επιδοτήσεις έως 95%, η κυβέρνηση επιχειρεί να επαναφέρει στην αγορά έως 250.000 υποβαθμισμένα ακίνητα
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ελληνικής αγοράς κατοικίας δεν είναι μόνο η έλλειψη διαθέσιμων σπιτιών προς ενοικίαση, αλλά και το τεράστιο απόθεμα ακινήτων που παραμένει ανενεργό και ουσιαστικά μη κατοικήσιμο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που έχουν παρουσιαστεί στο πλαίσιο μελετών για τη στεγαστική κρίση, περίπου 250.000 κατοικίες σε ολόκληρη τη χώρα βρίσκονται εκτός αγοράς, καθώς η πολυετής έλλειψη συντήρησης και επενδύσεων τις οδήγησε σε σημαντική υποβάθμιση.
Αυτή την εικόνα επιχειρεί να ανατρέψει το νέο πρόγραμμα ανακαινίσεων ύψους 480 εκατ. ευρώ, το οποίο αναμένεται να ενεργοποιηθεί τις επόμενες ημέρες μέσω ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας. Πρόκειται για μια παρέμβαση σχεδόν δεκαπλάσιας κλίμακας σε σχέση με το προηγούμενο πρόγραμμα «Ανακαινίζω-Νοικιάζω» και φιλοδοξεί να επαναφέρει στην αγορά χιλιάδες κλειστά ή υποβαθμισμένα ακίνητα, ενισχύοντας παράλληλα την προσφορά ποιοτικών κατοικιών.
Η βασική διαφορά του νέου σχεδιασμού είναι ότι δεν περιορίζεται στην επιδότηση εργασιών ανακαίνισης. Συνδέει τη χρηματοδότηση με την πραγματική αξιοποίηση των ακινήτων, είτε μέσω ιδιοκατοίκησης είτε μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να αποφευχθεί το φαινόμενο των ανακαινίσεων που δεν οδηγούν σε ουσιαστική ενεργοποίηση του ακινήτου και να ενισχυθεί άμεσα η διαθέσιμη προσφορά κατοικιών.
Επιδοτήσεις έως 95% και ενίσχυση έως 46.000 ευρώ
Το νέο πρόγραμμα δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στις παλιές κατοικίες, καλύπτοντας κατά κύριο λόγο εργασίες ανακαίνισης και λειτουργικής αναβάθμισης. Τα ποσοστά επιδότησης κυμαίνονται από 70% έως και 95% του συνολικού κόστους, ανάλογα με τα εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια των δικαιούχων.
Το ανώτατο ύψος ενίσχυσης φτάνει τις 36.000 ευρώ για άγαμους και τις 46.000 ευρώ για έγγαμους με δύο παιδιά, ενώ τα εισοδηματικά όρια διαμορφώνονται έως 25.000 ευρώ για μονοπρόσωπα νοικοκυριά και έως 45.000 ευρώ για οικογένειες με δύο παιδιά.
Οι παρεμβάσεις που χρηματοδοτούνται περιλαμβάνουν πλήρη ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου, αντικατάσταση δαπέδων, υδραυλικές και ηλεκτρολογικές εργασίες, ελαιοχρωματισμούς, αποκατάσταση φθορών και λειτουργικές αναβαθμίσεις, με ανώτατο επιλέξιμο κόστος τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Παράλληλα, έως το 20% του προϋπολογισμού μπορεί να αφορά ενεργειακές παρεμβάσεις, όπως νέα κουφώματα, θερμομόνωση, αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε κατοικίες έως 120 τετραγωνικά μέτρα, με οικοδομική άδεια που έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990. Από το συνολικό πακέτο των 480 εκατ. ευρώ, τα 200 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν αποκλειστικά σε κλειστά και αναξιοποίητα ακίνητα που βρίσκονται εκτός αγοράς από το 2024 και μετά, ενώ τα υπόλοιπα 280 εκατ. ευρώ θα αφορούν και κατοικίες που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ευελιξία που δίνεται στους ιδιοκτήτες. Ένας δικαιούχος μπορεί αρχικά να ιδιοκατοικήσει το ανακαινισμένο ακίνητο και στη συνέχεια να το εκμισθώσει με μακροχρόνια σύμβαση χωρίς να χάσει την επιδότηση. Αντίθετα, απαγορεύεται η πώληση του ακινήτου ή η αξιοποίησή του μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης για διάστημα πέντε ετών.
Το μεγάλο στοίχημα για τη στεγαστική αγορά και τα ενοίκια
Η ουσία του προγράμματος ξεπερνά τα όρια μιας απλής επιδότησης ανακαινίσεων. Η κυβέρνηση επιχειρεί να ενεργοποιήσει ένα τεράστιο ανεκμετάλλευτο απόθεμα κατοικιών που δημιουργήθηκε στη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, όταν οι ιδιοκτήτες αδυνατούσαν να χρηματοδοτήσουν ακόμη και βασικές εργασίες συντήρησης.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Εθνικής Τράπεζας, κατά την περίοδο της κρίσης δημιουργήθηκε επενδυτικό κενό ύψους περίπου 35 δισ. ευρώ στον τομέα της συντήρησης και αναβάθμισης κατοικιών. Το αποτέλεσμα ήταν χιλιάδες ακίνητα να εγκαταλειφθούν σταδιακά και να βγουν εκτός αγοράς, επιδεινώνοντας το πρόβλημα της προσφοράς.
Η επιστροφή ακόμη και μέρους αυτών των κατοικιών στην αγορά θα μπορούσε να λειτουργήσει ως βαλβίδα αποσυμπίεσης στη στεγαστική κρίση. Παράλληλα, επειδή τα ακίνητα που θα ανακαινιστούν θα διαθέτουν σαφώς υψηλότερα ποιοτικά χαρακτηριστικά από μεγάλο μέρος του σημερινού αποθέματος ενοικιαζόμενων κατοικιών, ενδέχεται να ασκήσουν πιέσεις και στα επίπεδα των ενοικίων μέσω της ενίσχυσης του ανταγωνισμού.
Καθοριστικό ρόλο για την επιτυχία του προγράμματος αναμένεται να διαδραματίσει η πρόβλεψη για προκαταβολή του 60% της εγκεκριμένης επιδότησης. Πρόκειται για μια σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με παλαιότερες δράσεις, καθώς λύνει το βασικό πρόβλημα ρευστότητας που αντιμετωπίζουν πολλοί ιδιοκτήτες και τους επιτρέπει να ξεκινήσουν άμεσα τις εργασίες χωρίς να απαιτείται η πλήρης προκαταβολική κάλυψη του κόστους.
Η διαδικασία θα ξεκινήσει στις 15 Ιουνίου με τον έλεγχο επιλεξιμότητας μέσω της πλατφόρμας gov.gr, ενώ από την 1η Σεπτεμβρίου θα ανοίξει η φάση υποβολής αιτήσεων και ένταξης των δικαιούχων. Αν το πρόγραμμα πετύχει τους στόχους του, μπορεί να αποτελέσει τη σημαντικότερη παρέμβαση των τελευταίων ετών για την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών και την αναζωογόνηση του γερασμένου οικιστικού αποθέματος της χώρας.
Διαβάστε επίσης: Στεγαστική κρίση: Νέα μοντέλα στο μικροσκόπιο για να «ξεκλειδώσουν» 794.000 κλειστά σπίτια
Μ.Η.Τ. 242183